62 BİN LİRAYA GELDİ

Ankara’daki dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 18.978,77 TL ’ye, gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı ise (yoksulluk sınırı) 61.820,10 TL ’ye, bekâr bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’ de aylık 24.614,20 TL ’ye yükseldi.

BEKARIN MALİYETİ 24 BİN 614 LİRA

Türk-İş mutfak enflasyonunu aylık bazda yüzde 0,05, on iki aylık dönemde ise yüzde 82, 96 olarak hesaplarken, yıllık enflasyonun ise yüzde 82,02 olduğunu belirtti. Dört kişilik bir ailenin aylık gıda harcaması 18 bin 979 TL, aylık haneye girmesi gereken ücretin ise 61 bin 820 lira olması gerektiğini belirtti. TÜRK-İŞ bekar bir çalışanın maliyetini 24 bin 614 lira olarak açıkladı.

Buna göre, dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve dengeli beslenmesi için aylık yapması gereken harcama tutarı eylül ayı için 12 bin 612 lira oldu.

Açlık sınırı üzerinden hanehalkı tüketim harcamaları esas alınarak yapılan hesaplama sonuçlarına göre ise yoksulluk sınırı 43 bin 623 lira olarak gerçekleşti.

GÜNLÜK HARCAMA GEREKSİNİMİ 420 LİRA

Rapora göre, günlük harcamalarda eylül ayında en yüksek maliyet grubunu süt ve süt ürünleri grubu 138.16 liralık harcama gereksinimi ile oluşturdu.

Et, tavuk ve balık grubu için yapılması gereken minimum harcama tutarı ise 81.94 lira olarak gerçekleşti.

Sebze ve meyve için yapılması gereken günlük harcama tutarı 89.38 lira, ekmek için yapılması gereken harcama tutarı günlük 33.38 lira, katı yağ ve sıvı yağ ise 23.99 liralık masraf yapılması gereken ürün grubunda yer aldı.

Yumurta için 8.97, şeker, bal, reçel ve pekmez için ise 11.53 lira harcama yapılması gerektiği belirtildi.

İktidar geleceğe dair ümitleri yok ederken bugünü de zehir etmeyi başardı.

Seçim sonrası vatandaş zam yağmuruna tutuldu.

Her kalemde ciddi artışlar oldu.

Akaryakıt zamları bu işin en ağırlarından biri.

Çünkü akaryakıt zammı her şeyi tetikleyecek.

Akaryakıta gelen zam tüm ürünlere yansıyacak.

Nakliyeci ulaşım bedelini artıracak.

Toptancı malının fiyatını artıracak.

Market daha pahalıya pazarcı daha pahalıya satacak.

***

Bu işin bireyselliği, tek kişilik mağduriyeti falan yok.

Her şeyin acısını, yükünü tüm toplum birlikte çekecek.

Artık kimsenin dayanma gücünün kalmadığı görülüyor.

Kiradan tutun da diğer her alanda büyük bir sıkıntı var.

Tek maaşla yaşama dönemi biteli çok oldu.

Ekonomik istikrarsızlık katlana katlana büyüyor.

Ücretlerde yapılan hiçbir iyileştirmenin yurttaşa katkısı yok.

Kaşıkla verilen kazanla alınıyor.

Böylece geçim derdi katlanarak büyüyor.

Halinden memnun olana diyecek bir şeyim yok.

Sonsuza kadar zamlarla yaşasın.

Ancak sessiz feryatlar var.

***

Kabullenilmiş çaresizlikle imtihanımız büyük.

Ne verirlerse onu alıyor ne derlerse onu kabul ediyoruz.

Uyuşmuş bir toplumla karşı karşıyayız.

Herkes kendi evinde bağırıyor, dışarda ise dut yemiş bülbül.

Yazıktır.

Giden bu ülkenin geleceğinden falan değil bugününden gidiyor.

Hayat tekrarı olmayan bir olgu.

Yarını garanti olmayan bir serüven.

Ve bu tekrarsız serüvende halkımızın  payına düşen;

Açlık, sefalet, geçim sıkıntısı, mutsuzluk, baskı olmamalı.

Ama kabullenilmiş çaresizlik ve toplumsal illüzyon mağduruyuz.

Sonumuz iyiye gitmiyor demek de abes.

Çünkü bugünümüz yıkıntı bugünümüz sıkıntı…

Verilere göre dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 10 bin 373 TL’ye, yoksulluk sınırı 33 bin 788 TL’ye yükseldi. Bekâr bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’ de aylık 13 bin 4711 TL’ye çıktı.

Önceki ay açlık sınırı 10 bin 362 TL, yoksulluk sınırı ise 33 bin 752 TL olmuştu.

Türk-İş’in mutfak enflasyonu aylık yüzde 0,1 oldu. Gıda fiyatları yılın başından bu yana yüzde 27,58, önceki yıla göre yüzde 62,30 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 108,58 arttı.

GIDADAKİ FİYAT DEĞİŞİMLERİ

TÜRK-İŞ hesaplamasında temel alınan ve doğrudan piyasadan derlenen fiyatlara göre, gıda ürünlerinde Haziran 2023 itibariyle gözlemlenen değişim harcama gruplarına göre şu şekilde oldu:

-Süt fiyatı sabit kaldı. Peynir fiyatı yüzde 4 geriledi, yoğurt yüzde 5 zamlandı.

-Kıyma ve kuşbaşına Et ve Süt Kurumu’nda (ESK)30’ar TL zam gelirken diğer marketlerde kıyma ortalama 300, kuşbaşı ortalama 335 TL’den satıldı yani geçen aya kıyasla 20’şer TL zamlanmış oldular

-Yumurta yüzde 3 zamlandı ve tanesi tekrar ortalama 3 TL’den satılmaya başladı

– Bir ayda pirinç yüzde 5, bulgur ve irmik yüzde 3 zamlanırken ekmek ve makarna fiyatı değişmedi. Un fiyatı hafif seviyede geriledi.

HAZİRANDA ZAM ŞAMPİYONU KIVIRCIK MARUL

Semt pazarlarında yeşil soğan, maydanoz gibi salata yeşilliklerinin fiyatı değişmezken; ıspanak, pazı gibi yeşil yapraklı sebzelerin fiyatları yüzde 7 oranında arttı. Patates, kuru soğan, domates, patlıcan, fasulye, havuç fiyatları geriledi.

Gıda sepetinde bu ayın zam şampiyonu yüzde 87’lik artışla kıvırcık marul oldu ve ortalama 25 TL’den satıldı. Sivri biber, salatalık, turp fiyatları yükseldi. Şeftali, kayısı, papaz eriği, çilek, nektarın, yenidünya (malta eriği) ve muz fiyatları geriledi. Tezgâhlarda en uygun fiyatlı meyve bu ay da elmaydı.

ORTALAMA MEYVE FİYATI 22,39 TL

Ortalama sebze (ana yemekleri tamamlayan maydanoz, kıvırcık vb. salata yeşillikleri dâhil değil) kg fiyatı 19,46 TL, ortalama meyve kg fiyatı 22,39 TL oldu.

Hesaplamada 22’si sebze ve 11’i meyve olmak üzere toplam 33 üründeki fiyat değişimi dikkate alındı. Ortalama meyve-sebze kg fiyatı 19,54 TL olarak tespit edildi.

Çakar, halkın temel besin maddesi olan 12 çeşit sebze fiyatının TÜİK verileriyle son bir yılda yüzde 343’e varan oranlarda arttığına, buna karşılık halkın gelirinde böyle bir artış yaşanmadığına dikkat çekti. Tüketicilerin yarıdan çoğunu oluşturan asgari ücretliler ve asgari ücretin biraz üzerinde geliri olanlar ile asgari ücretin altında geliri olanlar için sebze ve meyvenin lüks olduğunu söyleyen Çakar, hükümete şu çağrıda bulundu:

AÇLIK VAR, ÖNLEM ALIN

“Ücretli kesim yeterli sebze ve meyveye erişemez oldu. Sebze ve meyve fiyatları ile birlikte et, süt ve süt ürünleri fiyatlarını dikkate aldığımızda, dar gelirli ve yoksulluk sınırının altında geliri olan tüketicilerin çoğunluğu açlığa mahkûm edilmiştir. Ülke yönetimince acil olarak açlığı giderici önemlerin alınması çağrısında bulunuyoruz.”

1 GÜN FAZLA MESAİ

OECD’de son hesaplamalara göre ortalama haftalık 37 saat çalışılıyor. Yani bütün bu bölge içinde en mutsuz insanların yaşadığı ülke olan Türkiye’de emekçiler ortalama bir OECD emekçisinden 8.6 saat, yani neredeyse 1 gün daha fazla çalışıyor. Peki en az çalışılan ülkeler hangileri? Son araştırmada vatandaşlarının en fazla ‘mutluyum’ dediği ülke olan Hollanda, 29.5 saatlik haftalık ortalama çalışma ile en az çalışılan ülke olarak öne çıkıyor. Onu 32.5 saatlik haftalık çalışma ile Danimarka ve 33.6 saat ile Norveç izliyor. İngiltere’de insanlar haftada ortalama 36.3 saat, ABD’de ise 38.7 saat çalışıyor.

İstihdam oranında son sıradayız

Türkiye, OECD ülkeleri içinde en düşük istihdam oranına sahip ülke. 2021 son çeyrek verilerine göre, Türkiye yüzde 51.8’lik istihdam oranı ile dipte. Bu oran derin bir işsizliğe işaret ediyor. Türkiye’nin üzerinde yüzde 58.7 ile Kosta Rika ve 59.2 ile Yunanistan var. En yüksek istihdam oranı ise yüzde 81.8 ile İzlanda ve yüzde 80.8 ile “mutlu” Hollanda’da.