KURULUŞ SERMAYESİ 10 MİLAR TL

BİM’in yanı sıra Desto Atık Yönetimi A.Ş., Dost Global Danışmanlık A.Ş., GDP Gıda Paketleme Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Es Global Gıda Sanayi Ticaret A.Ş.’nin ortakları arasında yer aldığı bankanın kuruluş sermayesi ise 10 milyar TL olarak Resmi Gazete’deki kararda yer aldı.

LİSTENİN İLK SIRASINDA İSTANBUL VAR

BDDK’nin verilerine göre; kredi hacmi en yüksek iller İstanbul, Ankara ve İzmir oldu. En çok kredi kullanan şehir 8,684 trilyon TL ile İstanbul olurken; mega kenti 3,413 trilyon TL ile Ankara ve 1,381 trilyon TL ile de İzmir takip etti. Dördüncü sırada da 1,037 trilyon TL ile Antalya yer aldı.

KOCAELİ’DE 652 MİLYAR TL KREDİ KULLANDI

Listenin beşinci sırasında 799 milyar TL ile Bursa bulunurken; Gaziantep’te 790 milyar TL, Kocaeli’de 652 milyar TL, Adana’da 588 milyar TL, Konya’da 462 milyar TL, Mersin’de ise 373 milyar TL kredi kullanıldı.

EN AZ KREDİ BAYBURT’TA KULLANILDI

Kredi hacminin en düşük olduğu il Bayburt olurken, 8,4 milyar TL’lik kredi kullanan il oldu. Bayburt’u 12,5 milyar TL ile Tunceli takip ederken; Gümüşhane’de 14,3 milyar TL, Hakkari’de 15,8 milyar TL, Ardahan’da 16,2 milyar TL, Bingöl’de 16,7 milyar TL, Kilis’te 18,2 milyar TL, Iğdır’da 20,1 milyar TL, Artvin’de 26,2 milyar TL ve Bartın’da da 26,4 milyar TL’lik kredi kullanıldı.

KOCAELİ’DE KİŞİ BAŞI KREDİ HACMİ 302 BİN TL

Kişi başına düşen kredi hacminde listenin ilk sırasında 577 bin TL ile Ankara yer aldı. Başkenti 551 bin TL ile İstanbul ve 373 bin TL ile Antalya takip etti. Diğer illerde durum ise şöyle: Gaziantep 356 bin TL, Denizli 324 bin TL, Muğla 317 bin TL, İzmir 307 bin TL, Kocaeli 302 bin TL, Adana 257 bin TL, Yalova 256 bin TL.

Kaynak: Cumhuriyet

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) 30 Ocak 2026 tarihli karar ile kredi kartı borçlarının yapılandırılması ve limitlerin yeniden düzenlenmesine yönelik yeni kararları açıklamıştı.

NTV’nin haberine göre; bankacılık çevrelerinin aktardığı bilgiler, kredi kartı limitlerine yönelik düzenlemenin askıya alındığını gösteriyor.

BDDK’nin aldığı karara göre, dönem borcu kısmen ya da tamamen ödenmemiş bireysel kredi kartları azami 48 ay vadeyle yeniden yapılandırılacaktı Tüketicilerin tüm bankalardaki kredi kartlarının toplam 400 bin TL üstündeki limitleri yüzde 50 ile 80 arasında değişen oranlarda azaltılacaktı. Kart limiti düşürülürken bankalar, son 12 aydaki en yüksek kullanım oranını dikkate alacak. Bankalar kredi kartı limitlerini 1 Ocak 2027’ye kadar tüketicinin aylık ve yıllık geliriyle uyumlu hale getirecekti.

UYGULAMA ASKIYA ALINDI

BDDK tarafından bankalara tanınan 3 aylık hazırlık süresinin bitimine az kaldı ve gelen bilgiler uygulamanın askıya alındığını gösteriyor. Bankacılık çevreleri, bankaların konuyla ilgili BDDK’ye dönüşlerinin devam ettiğini ve mevcut durumda uygulamanın askıya alındığını belirtmekle yetindiler.

KREDİ KARTI LİMİTLERİ DEĞİŞMEYECEK

Uygulamanın askıya alınması, kredi kartı limitlerinde değişiklik yapılmayacağı ve mevcut düzenlemenin yürürlükte olduğu anlamına geliyor.

16 Şubat’ta yürürlüğe girmesi gerekirken 3 ay süreyle ertelenen uygulama hayata geçirilmeyecek. Böylece bankalar, kredi kartı limitlerinde mevcut uygulamayı sürdürmeye devam edecek.

Kurul, kararın açıklamasının ardından bankalara ek süre verdi. Süre uzatımından önce 15 Şubat’a kadar süre veren BDDK, eğitim ve sağlık harcamalarının toplam limitten düşmemesini istemiş, bu harcamalar dışında bütün kredi kartı limitlerinin yeniden belirlenmesi gerektiğine dikkat çekmişti.

BDDK bankalara gönderdiği son yazıda, kredi limitlerinin yeniden belirlenmesi için müşterilerle temasa geçmeleri ve “Mağduriyetlerinin önlenmesi amacıyla dijital kanallar üzerinden gelir belgelerinin temini ve teyidi süreçlerinin oluşturulması, eğitim ve sağlık harcamalarının olumsuz şekilde etkilenmemesini sağlayacak gerekli sistemsel geliştirmenin yapılmasının gerektiğini” iletti.Yazıda, söz konusu kararın sağlıklı ve kesintisiz şekilde uygulanabilmesi için bankaların gerekli sistemsel altyapılarını en geç 3 ay içerisinde tesis etmeleri ve tüm operasyonel süreçlerini eksiksiz biçimde tamamlamaları istendi.

BDDK’nin ocak ayı sonunda aldığı kararlara göre, limit azaltması yapılırken, bir kişiye ait bütün kartların toplam limiti esas alınacak. BDDK kararına göre limit belirlenmesinde 2025 yılı sonuna kadar yapılmış kredi kartı harcamaları dikkate alınacaktı.

Karar metninde şu ifadeler yer aldı: “Kurul Başkanlığının 11.03.2026 tarihli gündem yazısı ekinde gönderilen 11.03.2026 tarih ve E-12509071-104.01.01-183880 sayılı yazı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;

Kurulun 08.05.2025 tarihli ve 11212 sayılı Kararı ile kuruluşuna izin verilen Siemens Finansman A.Ş.’ye, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanununun 7’nci maddesi ile Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğin 5’inci maddesinin (2) numaralı fıkrası çerçevesinde faaliyet izni verilmesine karar verilmiştir.”

SERMAYESİ 13,2 MİLYAR TL

Söz konusu banka 13 milyar 200 milyon TL değerindeki sermayeyle kuruldu. Bankanın kurucuları arasında Fuzul Holding, Fuzul Yapı Gayrimenkul ve İnşaat, Mahmut Akbal, Eyüp Akbal ve Zeki Akbal yer alıyor.

Resmi Gazete’de yayınlanan kararda şu ifadeler yer aldı: “Kurulun 12.03.2026 tarihli toplantısında, 12.03.2026 tarih E-43890421- 101.01.01-184368 sayılı yazı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;

Bankaların İzne Tabi İşlemleri ile Dolaylı Pay Sahipliğine İlişkin Yönetmeliğin 4’üncü maddesi kapsamında alınan bilgi ve belgelere yönelik aynı maddenin ikinci fıkrasında verilen yetki çerçevesinde, 5411 sayılı Bankacılık Kanununun (Kanun) 7’nci ve 8’inci maddeleri kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, Kanunun 6’ncı maddesi uyarınca kurucu ortaklar Fuzul Holding A.Ş., Fuzul Yapı Gayrimenkul ve İnşaat A.Ş., Mahmut AKBAL, Eyüp AKBAL ve Zeki AKBAL tarafından Türkiye’de 13.200.000.000 TL kuruluş sermayeli ‘Fuzul Katılım Bankası A.Ş.’ ünvanlı bir katılım bankası kurulmasına izin verilmesine

karar verilmiştir.”

KAYA, BDDK ÜYELİĞİNE ATANDI

BDDK İkinci Başkanlığı’na Yakup Sarıkaya, BDDK üyeliğine Olcay Turan ve Raci Kaya atandı. Raci Kaya’nın emeklilere yönelik; “Eskiden 50 yaşında ölüyorduk, bugün ortalama yaşam süresi 78’e çıktı. EYT sonrası emekli sayısı 3 milyon arttı” sözleri ise kamuoyunda tepki çekmişti.

BAKANLIKTA VE SGK’DE GÖREVDEN ALMALAR

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu’nda bazı üst düzey yöneticiler de görevden alındı. 3 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 4’üncü maddesi kapsamında görevden alınan isimler şöyle:

Bakanlık Teftiş Başkanı Bekir Aktürk, Bakanlık İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü İbrahim Esenkar, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkan Yardımcısı İsmail Ertüzün.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Uluslararası İşgücü Genel Müdür Yardımcılıklarına Harun Aydoğmuş ve Cem Gökmen Gökçe, Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdür Yardımcılığına Selim Dağlıoğlu, Hukuk Hizmetleri Genel Müdür Yardımcılığına Salih Turgay Işık, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına Rıfat Koray Köprülüoğlu atandı. Atamalar, 3 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 2 ve 3’üncü maddeleri kapsamında yapıldı. Sosyal Güvenlik Kurumu’nda açıkta bulunan Yönetim Kurulu Üyeliğine ise Celalettin Sıvacı atandı.

İL MİLLİ EĞİTİM’DE YENİ ATAMALAR

3 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 2 ve 3’üncü maddeleri gereğince Milli Eğitim Bakanlığı’nda da yeni atamalar gerçekleştirildi.

Çankırı İl Milli Eğitim Müdürü Muammer Öztürk’ün yerine Ayhan Işık, Bursa İl Milli Eğitim Müdürü Gürhan Çokgezer’in yerine Edirne İl Milli Eğitim Müdürü Ahmet Alireisoğlu, Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne Van İl Milli Eğitim Müdürü Nurettin Aras, Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne Şırnak İl Milli Eğitim Müdürü Bilal Yılmaz, Balıkesir İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne de Selahattin Kal atandı.

MASAK tarafından hazırlanan tebliğle birlikte, para transferleri yalnızca tutar üzerinden değil; amaç, kaynak ve belge boyutuyla da mercek altına alınacak.

NEDEN BÖYLE BİR DÜZENLEME YAPILDI?

Son dönemde art arda gelen kara para aklama, yasa dışı bahis ve terörün finansmanı operasyonları, finansal denetimlerin sıkılaştırılmasını gündeme getirdi. Kayıt dışı ekonomiyle daha etkin mücadele edilmesi ve suç gelirlerinin sistem dışına itilmesi amacıyla hazırlanan düzenleme, Türkiye’nin de üyesi olduğu Mali Eylem Görev Gücü’nün (FATF) tavsiyeleri doğrultusunda hayata geçiriliyor.

KİMLERİ KAPSIYOR?

Yeni uygulama, bankalarda hesabı bulunan tüm bireyleri ve şirketleri kapsıyor. Yetkililer, yasal ve şeffaf şekilde işlem yapan vatandaşların bu düzenlemeden olumsuz etkilenmeyeceğini vurgularken, yasa dışı faaliyetlerin ise daha kolay tespit edileceğine dikkat çekiyor.

BANKA HAVALE VE EFT’LERİNDE NE DEĞİŞECEK?

1 Ocak 2026’dan itibaren havale ve EFT işlemlerinde “ödeme”, “borç”, “para gönderimi” gibi genel ifadelerle işlem yapılması mümkün olmayacak. Bunun yerine, para transferinin amacı net şekilde seçilecek ya da açıklanacak.

Bankalar ve elektronik para kuruluşları, müşterilerine işlem sırasında seçim yapabilecekleri hazır başlıklar sunacak. Bu başlıklar arasında şunlar yer alacak:

Gayrimenkul alım ödemesi

Motorlu taşıt alım ödemesi

Borç verme / borç ödeme

Hediye, bağış veya yardım

Vergi, resim ve harç ödemesi

Tazminat veya sigorta ödemesi

Avukatlık, danışmanlık ve müşavirlik ödemeleri

Sağlık harcamaları

Kripto ve dijital varlık işlemleri

Şans oyunları ve bahis ödemeleri

Eğlence ve sosyal medya ödemeleri

Bu başlıklardan hiçbirine uymayan işlemler için “diğer” seçeneği işaretlenecek ve en az 20 karakterlik açıklama girilmesi zorunlu olacak.

YÜKSEK TUTARLAR SIKI TAKİPTE

MASAK, yalnızca açıklama ve işlem türleriyle yetinmeyecek. Yüksek tutarlı para transferleri ve nakit işlemler de yakından izlenecek. İşlem tutarı arttıkça, beyan ve belge yükümlülükleri de kademeli olarak ağırlaşacak.

NAKİT İŞLEMLER DE MERCEK ALTINDA

Takibi zor olduğu için kayıt dışı ekonomide sıkça kullanılan nakit işlemler, yeni düzenlemenin önemli başlıklarından biri olacak. Belirli tutarların üzerindeki nakit yatırma ve çekme işlemleri için daha ayrıntılı açıklamalar ve belgeler talep edilecek.

20 MİLYON LİRA ÜZERİNDE BELGE ŞARTI

20 milyon lira ve üzerindeki işlemlerde, işlemi destekleyen resmi belgelerin ibraz edilmesi gerekecek. Konut alımında tapu senedi, araç satışında noter evrakları, ticari mal alımlarında fatura gibi belgeler “dayanak belge” kapsamında değerlendirilebilecek.

-Belge Yoksa İşlem de Yok

Gerekli belgelerin sunulmaması halinde bankalar para transferini gerçekleştirmeyecek. MASAK düzenlemesi bu konuda bankalara esneklik tanımıyor.

HANGİ İŞLEMLER MUAF?

Düzenleme, hayatın olağan akışına uygun işlemler için bazı istisnalar da içeriyor. Buna göre:

Aynı bankadaki kendi hesaplarınız arasındaki transferlerde belge aranmayacak.

Kamu kurumlarının taraf olduğu işlemler muaf tutulacak.

Bankalar arası ve muhabir bankacılık işlemleri kapsam dışında kalacak.

ATM’den yapılan ve 200 bin lirayı aşmayan nakit işlemleri için belge istenmeyecek.

Ancak bu muafiyetlerin kötüye kullanılması halinde MASAK’ın ek tedbirler uygulayabileceği belirtiliyor.

Yeni düzenleme ile amaçlanan; suç gelirlerinin aklanmasını önlemek, terörün finansmanını engellemek ve kayıt dışı ekonomiyi daraltmak. MASAK’ın devreye alacağı bu sistemle birlikte, para transferlerinde şeffaflık dönemi resmen başlamış olacak.

KARTSIZ PARA YATIRMA 100 BİN LİRAYA DÜŞÜRÜLDÜ

Bankaların iç denetim birimleri ve Uyum Başkanlıklarının görüşleri doğrultusunda alınan karara göre, daha önce günlük 250 bin TL olan kartlı para yatırma limiti 180 bin TL olarak belirlendi. Banka kartı ile ATM üzerinden TL ya da döviz karşılığı en fazla bu tutarda para yatırılabilecek.

Kartsız para yatırma işlemlerinde ise günlük üst limit 180 bin TL’den 100 bin TL’ye düşürüldü. Bu değişikliğin, özellikle üçüncü kişiler adına yapılan yüksek tutarlı yatırımları sınırlamak amacıyla hayata geçirildiği bildirildi.

İŞLEMLER ŞUBE PERSONELİNİN GÖZÜ ÖNÜNDE OLACAK

Yeni düzenlemeye göre günlük limitlerin üzerindeki para yatırma taleplerinde müşteriler şubeye yönlendirilecek. MASAK kuralları gereği, bu tür işlemler şube personeli gözetiminde gerçekleştirilecek ve kayıt altına alınacak. Bankalar, müşterilere bu limitlerin yasal zorunluluk gereği belirlendiğini ve artırılamayacağını hatırlatacak.

DÜZENLEME 1 OCAK’TA YÜRÜRLÜĞE GİRECEK

MASAK, yakın zamanda yayımladığı tebliğ taslağı ile yüksek tutarlı nakit işlemlere ilişkin kademeli beyan zorunluluğu getirmeyi planlıyor. Taslakta öne çıkan maddeler şöyle:

-200 bin TL – 2 milyon TL arası nakit işlemlerde, işlem mahiyeti seçilecek ve “diğer”, “bireysel ödeme” gibi seçenekler kullanılırsa minimum 20 karakterlik açıklama zorunlu olacak.

-2 milyon TL – 20 milyon TL arası işlemlerde Nakit İşlem Beyan Formu doldurulacak.

-20 milyon TL üzeri işlemlerde ise beyan formuna ek olarak fonun kaynağına dair belge sunulacak.

-Yükümlü kurumlar, gerekli açıklama ve belgeler sağlanmadığı takdirde işlemi gerçekleştirmeyecek.

Tebliğin 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girmesi hedefleniyor. MASAK, taslağa ilişkin görüş ve önerilerin 18 Ağustos 2025’e kadar iletilebileceğini duyurdu.

Resmi Gazete’de yayınlanan karar şöyle:

Son ödeme tarihinde dönem borcu kısmen ya da tamamen ödenmemiş kredi kartları talep edilirse en fazla 48 ay olacak şekilden yapılandırılabilecek. Buna önceden yapılandırılan kredi kartları da dahil.

Yeniden yapılandırmada borcun yüzde 50’si ödeninceye kadar bankalar, kredi kartlarının limitini artıramayacak.

İhtiyaç kredisi yapılandırmasında gecikme süresi artık ’30 günü aşan’ değil ‘her türlü gecikmiş ödeme’ olarak güncellendi.

Hem kredi kartları hem ihtiyaç kredileri için artık yapılandırma tarihindeki borç bakiyesi esas alınacak. Gecikme olmasa bile karar tarihinden önce (BDDK’nın 11 Temmuz’daki kararını kastediyor) yeniden yapılandırılan krediler tekrar yapılandırılabilecek.

Alınan karar sonucunda, kredi kartlarından yapılacak nakit avans ve taksitli nakit avans işlemlerinde 12 aylık vade sınırı 3 aya düşürülmüş, ayrıca nakit avans işlemlerinde üst sınır 25 bin lira olarak belirlenmişti.

NAKİT AVANS ÜST SINIRI 50 BİN LİRAYA YÜKSELECEK

14 Şubat’ta alınan karar ile BDDK, ihtiyaç kredilerinde 12, 24 ve 36 ay vadeye kadar olan limitlerde değişikliğe gidildiğini duyurdu. İhtiyaç kredilerinde yapılan değişikliğin ardından bankacılık sektörü, benzer bir güncellemenin kredi kartı işlemleri için de yapılmasını talep ederken, söz konusu talebin ardından kart limitlerinde değişiklik hazırlığında son aşamaya gelindi.

Talep enflasyonunu baskılamak amacıyla kredi kartlarına getirilen kısıtlamaları aşamalı şekilde gevşetmeye hazırlanan ekonomi yönetimi, 25 bin TL olarak belirlenen nakit avans ve taksitli nakit avans üst sınırını 50 bin liraya yükseltmeye hazırlanıyor.

BANKALARDAN LİMİT TALEBİ

Öte yandan bankacılık sektörü, limitlerde yapılacak değişikliklerin yanı sıra, kredi kartları için uygulanan 3 aylık vade sınırından da rahatsız. Mart ayında Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile bankalar arasında yapılan toplantıda bankacılık sektörü, kredi kartı limitlerindeki tavan vadenin geçtiğimiz yıllardaki gibi 12 aya çıkarılmasını talep etti. BDDK, nakit çekim uygulamalarına yönelik normalleşmeyi ‘kademeli’ şekilde uygulamayı planlarken, ilk aşamada 3 aylık vade sınırının 6 aya yükseltilmesi hedefleniyor.

Kaynak: Sözcü

BDDK, son dönemde artış gösteren kredi kartı dolandırıcılığı olaylarına dikkat çekerek, kullanıcıların daha güçlü şifreler oluşturması gerektiğini vurguladı. Futbol takımlarının kuruluş yılları, doğum tarihleri ve plaka kodları gibi yaygın tercihlerin, kötü niyetli kişiler tarafından kolayca tahmin edilebileceği belirtildi.

YASAKLANAN ŞİFRELER

Bu durumun önüne geçmek için alınan kararla, artık bu tür kolay tahmin edilebilir şifreler bugünden itibaren kullanılamayacak. “1453, 1881, 1903, 1905, 1907” gibi yılların yanı sıra, yaygın plaka kodları ve diğer sıralı rakamlar güvenlik gerekçesiyle yasaklandı.

ATM’LERDE YENİ ŞİRFRE İSTEYECEK

Eski şifrelerini kullanmaya devam eden kullanıcılar için yeni düzenlemeler bugünden itibaren devreye alınıyor. ATM’lerden işlem yaparken, kullanıcılar güvenlik amacıyla yeni bir şifre belirlemeye yönlendirilecek. Bu uyarıları dikkate almayan ve yasaklı kombinasyonları kullanmaya devam edenlerin kartları geçici olarak bloke edilecek. Bloke edilen kartlar, bankalar tarafından yeniden düzenlenerek kullanıcılara teslim edilecek.

KARMAŞIK ŞİFRELER ÖNERİLİYOR

Yeni düzenlemeyle birlikte, kredi kartı kullanıcılarının şifre alışkanlıklarını değiştirmesi hedefleniyor. Uzmanlar, tahmin edilmesi zor harf ve sayı kombinasyonlarından oluşan şifrelerin kullanımını öneriyor. Örneğin, “A1bC3d!” gibi karmaşık şifrelerin dolandırıcılık riskini büyük ölçüde azalttığı ifade ediliyor.

Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayımlanan BDDK kararına göre, AGS Altın Gezegen Varlık Yönetim AŞ’nin faaliyet izni, kurucu ortaklardan Saad Al-Janabi’nin kurucularda aranan şartları kaybetmesi nedeniyle iptal edildi.

10 MİLYAR LİRALIK SERMAYE

Aynı kararla, Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ, Serdar Turhan, Ömer Burkay, Ahmet Özcan ve Selay Turhan İnce’nin kurucu ortakları arasında yer aldığı Katılımevim Katılım Bankası AŞ’nin Türkiye’de 10 milyar TL sermayeyle kurulmasına onay verildi.

KREDİ KARTI LİMİTLERİNE DÜZENLEME

Kredi kartı yapılandırma borcunun yüzde 50’si ödeninceye kadar ilgili bankaca kart hamiline tahsis edilen kredi kartlarının limitleri artırılamayacak. İhtiyaç kredilerind de ise karar tarihinden önce kullandırılan ve karar tarihi itibarıyla anapara ve/veya faiz ödemelerinin tahsili 30 günden fazla geciken ihtiyaç kredilerinin borç bakiyeleri, borçlu tarafından karar tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde talep edilmesi durumunda, en fazla 60 ay ile sınırlı olmak üzere yeniden yapılandırılabilecek.

ASGARİ TUTARLAR GELİRE GÖRE BELİRLENECEK

Ayrıca karar ile birlikte kredi kartlarında dönem borcunun ödenmesi gereken asgari tutarı, limiti 50 bin Türk lirası ve altında olan kredi kartları için dönem borcunun yüzde 20’si olarak, 50 bin Türk lirasının üzerinde olan kredi kartları için dönem borcunun yüzde 40’ı olarak belirlenecek.

BİREYSEL KREDİLERDEN SAĞLANAN GELİR YÜZDE 97 ARTTI

Birgün’den Havva Gümüşkaya’nın haberine göre, Bireysel kredilerden sağlanan faiz geliri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 97,31 oranında artarak 272 milyar 441 milyon TL’ye ulaştı. Kredi kartlarından sağlanan faiz geliri ise yüzde 445 artarak 180 milyar 680 milyon TL oldu.

TAKİPTEKİ ALACAKLARDA 22 MİLYAR TL’Yİ GEÇTİ

Bu dönemde kredilerin takibe dönüşüm oranı da arttı. Geçen yılın aynı döneminde yüzde 1,60 olan oran temmuz ayında 1,68’e çıktı. Takipteki alacaklardan alınan faiz ise 9 milyar 142 milyon liradan yüzde 147,5 oranında artarak 22 milyar 630 milyon TL’ye ulaştı.

BİREYSEL KREDİ BORÇLARI YÜZDE 24 ARTTI

BDDK verilerine göre geçen yılın temmuz ayında 1 trilyon 415 milyar 407 milyon TL düzeyinde olan bireysel kredi borçlarının tutarı ise bir yılda yüzde 24,4 oranında artarak 1 trilyon 760 milyon 278 milyon TL oldu.

KREDİ KARTI BORÇLARI BİREYSEL KREDİ BORÇLARINI GEÇTİ

Kredi kartı borçlarında artış ise bireysel kredi borçlarındaki artışın da üzerine çıktı. Kredi kartından kaynaklanan borçların tutarı 856 milyar 990 milyon TL seviyesinden yüzde 80,3 artarak 1 trilyon 545 milyar 480 milyon TL oldu. Bu tutarın 1 trilyon 16 milyar lirasını taksitsiz kredi kartı borçları oluşturdu. Daha çok market, sağlık ve temel ihtiyaç harcamaları için kullanılan taksitsiz kredi kartı borçları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 124,5 oranında arttı.

BDDK’nın kararında, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve ilgili yönetmeliklerin gerektirdiği tüm değerlendirmelerin yapıldığı ve Enpara Bank’ın gerekli tüm koşulları taşıdığı belirtildi. Bu gelişme ile, Enpara, müşterilerine daha geniş kapsamlı bankacılık hizmetleri sunabilecek.

Resmî Gazete’de yayımlanan BDDK kararında şu ifadeler kullanıldı; “5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 10. maddesi ile Bankaların İzne Tabi İşlemleri ile Dolaylı Pay Sahipliği’ne ilişkin yönetmeliğin 7. maddesi kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde, Kurulun 03,08 2023 tarih ve 10640 sayılı kararı ile kuruluş izni verilen Enpara Bank AŞ’ye faaliyet izni verilmesine karar verilmiştir.”

1 Temmuz (Bugün) tarihinden itibaren şifresiz işlemlerdeki ödemeler yükseltilmiş oldu. 2022’de 750 liraya çıkarılan temassız işlemler iki yıllık aradan sonra 1,500 liraya çıkartıldı.

BİR YILDA 2 TRİLYON ARTTI

Nisan 2024 döneminde Türk bankacılık sektörünün aktif büyüklüğü 26 trilyon 242 milyar 586 milyon TL olarak gerçekleşti. Sektörün aktif toplamı 2023 yılsonuna göre 2 trilyon 692 milyar 353 milyon TL arttı.  Nisan 2024 döneminde en büyük aktif kalemi olan krediler 13 trilyon 147 milyar 46 milyon TL, menkul değerler 4 trilyon 375 milyar 322 milyon TL oldu.

KREDİLER YÜZDE 12 ARTTI

2023 yılsonuna göre sektörün; aktif toplamı yüzde 11,4, krediler toplamı yüzde 12,6, menkul değerler toplamı yüzde 10,2 oranında arttı. Bu dönemde kredilerin takibe dönüşüm oranı yüzde 1,52 oldu. Bankaların kaynakları içinde, en büyük fon kaynağı durumunda olan mevduat 2023 yıl sonuna göre yüzde 5,3 artışla 15 trilyon 642 milyar 392 milyon TL oldu. 2023 yılsonuna göre özkaynak toplamı yüzde 7,8 artışla 2 trilyon 321 milyar 283 milyon TL olurken, sermaye yeterliliği standart oranı ise yüzde 17,22 seviyesinde açıklandı.

ÜÇ SEKTÖRDE DARALMA

BDDK’nın açıkladığı sektörel kredi veri setinden yola çıkılarak yapılan hesaplamaya göre, kredilerde frene en sert basan sektör“denizcilik” oldu. Bankalar tarafından denizcilik sektörüne kullandırılan kredi hacmi 2023 yılının üçüncü çeyreğinde yüzde 24 daraldı. Denizcilik sektörüne ait kredi hacmi faizlerin düşük tutulduğu birinci çeyrekte yüzde 7, ikinci çeyrekte ise yüzde 72 oranında artış göstermişti. Bankaların “finansal kuruluşlara” kullandırdığı kredilerin toplamı da üçüncü çeyrekte yüzde 1.05 oranında daraldı. “Turizm” sektörüne kullandırılan krediler de üçüncü çeyrekte yüzde 0.1 daralma ile yerinde saydı. Üçüncü çeyrekte “inşaat” sektörüne kullandırılan kredilerin büyüme hızı yüzde 5’e, “gıda meşrubat ve tütün” sektörüne kullandırılan kredilerin büyüme hızı ise yüzde 6.5’e geriledi. Sektörel kredilerde büyüme hızı “tekstil”de yüzde 6.2’ye, “metal ve işlenmiş madenler”de yüzde 6.09’a “enerji”de yüzde 4.4’e düştü. Eylül itibarıyla en yüksek kredi yükünü 803.2 milyar lira ile “toptan ticaret ve komisyonculuk” sektörü taşırken, 733.2 milyar liralık kredi borcu ile “inşaat” ikinci sırada yer alıyor. “Enerji” sektörünün ise eylül sonu itibarıyla bankalara 675.1 milyar liralık kredi yükümlülüğü bulunuyor.

İthalat kredileri yüzde 4.3 küçüldü

BDDK verilerine göre, yılın ilk çeyreğinde yüzde 14.6, ikinci çeyreğinde yüzde 21.4 olan ihracat kredisi büyüme hızı üçüncü çeyrekte yüzde 14.9’a düştü. İthalat kredilerinde ise sırasıyla yüzde 12.6 ve yüzde 10 olan ilk iki çeyreklik büyüme hızı performansı, üçüncü çeyrekte yerini yüzde 4.3 daralmaya bıraktı. Yılın ilk üç ayında yüzde 7.8, ikinci üç ayında 11.7 büyüme hızı yakalayan işletme kredilerinin üçüncü çeyrekteki büyüme hızı yüzde 4.6’ya düştü. Taksitli ticari kredilerde de benzer bir gelişim gözlenerek üçüncü çeyrekte büyüme hızı yüzde 4.3’e geriledi.

Buna göre, havayolu, seyahat acenteleri ve konaklama ile ilgili yurtdışı harcamalara taksit yapılmayacak.

Kurumdan yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi;

*Finansal istikrarın güçlendirilmesine yönelik atılacak koordineli adımlar kapsamında 31 Temmuz 2023 tarihinde Kurumumuz internet sitesi üzerinden kamuoyuna duyurulduğu üzere, sermaye yeterliliği standart oranları hesaplamasında dikkate alınan risk ağırlıklarının ihtiyaç kredileri, bireysel kredi kartları, tüketicilere kullandırılacak binek araç edinimi amaçlı taşıt kredileri ile taşıt teminatlı krediler ve tüketiciler ile yapılacak finansal kiralama işlemleri açısından artırılmasına karar verilmiştir.

*Ayrıca, kredi kartlarında uygulanan taksitlendirme sürelerinin; havayolları, seyahat acenteleri ve konaklama ile ilgili yurt dışına ilişkin harcamalarda uygulanmamasına ve söz konusu harcamalarda taksitlendirme yapılmamasına karar verilmiştir.

FAİZLER YÜKSELMİŞTİ

Geçtiğimiz hafta da Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası “Enflasyonun kontrolü ve iç talebin dengelenmesi kapsamında kredi kartı nakit kullanımlarına ve kredili mevduat hesaplarına uygulanan aylık azami faiz oranını yüzde 2,89’a yükseltilmişti.

Buna göre, yenilenmiş cep telefonu alımlarında herhangi bir tutar sınırı olmaksızın taksit süresi 12 ay olarak belirlendi.

Cep telefonu alımı amacıyla tüketici kredilerinde vade sınırının belirlenmesinde dikkate alınan 5 bin TL tutarı, 12 bin TL olarak artırıldı.

2021’in ilk altı ayında bankaların toplam kârı 33.8 milyar TL seviyesindeydi. Bankacılık sektörünün sadece haziran ayındaki net kârı BDDK verilerine göre 37 milyar 44 milyon TL oldu.

KÂRLAR KATLANARAK BÜYÜDÜ

İlk 6 aylık döneme bakıldığında en fazla kâr artışın bir önceki yılın aynı dönemine göre kamu mevduat bankaları yüzde 830.7 ile yakalarken, onu katılım bankaları yüzde 582.6 ile takip etti. Yerli özel mevduat bankalarının da bu dönemdeki kâr oranı yüzde 450’yi buldu.

Kamu bankaları kârlılıkta uçtu

2022’nin Ocak-Haziran döneminde en fazla kârlılık oranına kamu bankaları ulaştı. Geçen yılın aynı dönemine göre kârlılıkta Ziraat Bankası yüzde 604, Vakıfbank yüzde 614 ve Halkbank yüzde 4.500 artış kaydetti. 6 aylık kârlılıklar içinde Ziraat Bankası 16.2 milyar TL kâra ulaştı ve kamu bankaları içinde ilk sırada yer aldı. Bu dönemde Halkbank’ın kârını 120 milyon TL’den 4.6 milyar TL’ye çıkarması dikkat çekti. Vakıfbank’ın da ciddi bir sıçrama yaparak kârını 1.4 milyar TL’den 10 milyar TL’ye çıkardığı görüldü.

Alınan Karar ile 1. el ve 2. el konutlar için de konut kredilerinde kredi değer oranını tutar bazlı farklılaştırdı.

10 MİLYONUN ÜZERİNE KREDİ YOK

Buna göre; Enerji sınıfı1 A olan 1. el konutlar için kredi değer oranı; konut değeri 2 milyon TL’nin altında olan konutlar için yüzde 90, konut değeri 2 milyon TL ile 5 milyon TL arasında olan konutlar için yüzde 70, konut değeri 5 milyon TL ile 10 milyon TL arasında olan konutlar için azami 3,5 milyon TL, konut değeri 10 milyon TL üzerinde olan konutlar için ise konut kredisi imkanı bulunmamaktadır.

İKİNCİ EL KONUTLAR

Enerji sınıfı A olan 2. el konutlar için kredi değer oranı; konut değeri 500 bin TL’nin altında olan konutlar için yüzde 90, konut değeri 500 bin TL ile 2 milyon TL arasında olan konutlar için yüzde 70, konut değeri 2 milyon TL ile 5 milyon TL arasında olan konutlar için yüzde 50, konut değeri 5 milyon TL ile 10 milyon TL arasında olan konutlar için azami 2,5 milyon TL oldu.

Konut değeri 10 milyon TL üzerinde olan konutlar için ise konut kredisi imkanı bulunmamaktadır.

BDDK 27 Mayıs haftasının bankacılık istatistiklerini açıkladı. Buna göre yurttaşların ve şirketlerin bankalara olan borcu 6 trilyon 35 milyar 266 milyon liraya yükseldi. Bu oran 20 Mayıs haftasında 5 trilyon 896 milyar 115 milyon lira düzeyindeydi. Böylece bankalara olan borç 1 haftada 139 milyar 151 milyon lira arttı. Bireysel krediler ve kredi kartı harcamalarındaki artış dikkat çekti. Yurttaşlar bankalardan 1 haftada 13 milyar 696 milyon lira tutarında konut, taşıt ya da ihtiyaç için kredi çekti. Bankalara en çok başvuru ihtiyaç kredisi için gerçekleşti. 1 haftada 8 milyar 369 milyon lira ihtiyaç kredisi çekildi. Bankalara olan ihtiyaç kredisi borcu 516 milyar 580 milyon liraya yükseldi. Yurttaşın bankalara olan toplam kredi borcu ise 867 milyar 349 milyon liraya yükseldi.

Bireysel kredi kartı harcamalarında ise patlama yaşandı. BDDK verilerine göre 27 Mayıs haftasında bireysel kredi kartlarında yurttaşın bankalara olan borcu 258 milyar 984 milyon liraya yükseldi. Önceki hafta borçluluk 248 milyar 980 milyon liraydı. Yani yurttaş 1 haftada bankalara 10 milyar 4 milyon lira borçlandı. Borçlanmadaki artış önceki hafta 1 milyar 477 milyon liraydı. Bu verilere göre kredi kartı borçlanma hızında 10 kat artış yaşandı.

Böylece yurttaşın bankalara olan kredi ve kredi kartı borcu 1 trilyon 126 milyar 334 milyon liraya yükseldi. BDDK verilerinde şirketlerin borçluluğu da arttı. Şirketler bankalara 1 haftada 115 milyar 449 milyon lira borçlandı. Şirketler en çok ihtiyaç kredisi çekti. Şirketlerin bankalara olan ihtiyaç kredisi borcu 717 milyar 90 milyon liraya yükseldi. Şirketlerin bankalara olan toplam borçluluğu ise 4 trilyon 908 milyar 931 milyon liraya yükseldi.

KREDİ KARTINDA REKOR

Merkez Bankası ise 20 Mayıs haftasını kapsayan para istatistiklerini kamuoyuyla paylaştı. Buna göre 20 Mayıs haftası itibariyle kredi kartı harcamaları 64 milyar 59 milyon 742 bin lirayla rekor kırdı. Geçen yıla göre değişim oranı yüzde 119,2 oldu. Öte yandan yakıt ve alkollü yerlerdeki reel artış dikkat çekici.

Benzin ve akaryakıt istasyonlarında kartlı harcamalar 5 milyar 444 milyon liraya çıktı. Geçen yılın aynı haftasına göre değişim yüzde 229,23 seviyesinde. Enflasyondan arındırıldığında ise benzin ve yakıt istasyonları için yapılan harcamalarda bir yıllık artış yüzde 93,7 ile neredeyse ikiye katlamış durumda.

YÜZDE 1683 ARTIŞ​

İçkili yerlerde 20 Mayıs haftası itibariyle harcama tutarı 91 milyon 53 bin lira. Geçen yılın aynı haftasına göre değişim yüzde 1683 olurken enflasyondan arındırıldığında aradaki fark yüzde 948,95. Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) zammıyla birlikte bu rakamın artması bekleniyor.

Havayollarına yapılan harcamalar da yüksek seyretti. 20 Mayıs haftasında havayollarına 2 milyar 977 milyon 293 bin lira harcandı.

Bunun geçen yılın aynı haftasına göre değişimi yüzde 361,8 oldu. Enflasyondan arındırıldığında havayolu harcamalarındaki reel artış yüzde 171,7 seviyesinde

4.1 MİLYONA ÇIKTI

Kredilerin yasal takibe düşme sürelerinin uzatılmasına ve pandemi döneminde getirilen yapılandırma imkanlarına rağmen 2021 yılında borcunu ödeyemediği için yasal takibe düşen kişi sayısı 1.7 milyonu aştı. Küresel krizin etkilerinin görüldüğü 2009 yılında dahi 1.5 milyon kişi yasal takibe alınmıştı.

Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Risk Merkezi, negatif nitelikli bireysel kredi ve kredi kartı verilerini açıkladı. Bireysel kredi veya bireysel kredi kartı borcundan dolayı yasal takibe intikal etmiş kişi sayısı 2021 yılında önceki yıla göre yüzde 147 artarak 1 milyon 704 bin 412 kişiye yükseldi.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nın (BDDK) son yayınladığı verilere göre 12 Şubat 2022 itibarıyla tüketici kredileri ve bireysel kredi kartlarından kaynaklı hanehalkı borcu 993 milyar 735 milyon liraya ulaştı.

34 milyar liralık borç mahkemelik

Aralık sonu itibarıyla toplamda 4 milyon 122 bin vatandaş yasal takipte bulunuyor. Bireysel kredi kartı borcundan dolayı yasal takibe intikal etmiş kişi sayısı 2021 yılında 732 bin kişi oldu. Bireysel kredi borcundan dolayı yasal takibe intikal etmiş kişi sayısı ise aynı dönemde 1 milyon 354 bin kişi oldu.

TBB Risk Merkezi verilerine göre, 2021 yılında bireysel kredilerde tasfiye olunacak alacaklar bir önceki yıla göre yüzde 45 artış ile 26.9 milyar TL oldu. Bireysel kredi kartlarında tasfiye olunacak alacaklar ise bir önceki yıla göre yüzde 13 artış ile 7 milyar lira seviyesinde gerçekleşti.

28 Ocak 2022 tarihli Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, toplam Türk lirası kredi büyüklüğü 4 trilyon 972 milyar TL, toplam mevduat 5 trilyon 429 milyar TL oldu.

Mevduat ile kredi arasında 457 milyar liralık fark hesaplandı.

Merkez Bankası düşük faiz ile kredi kullandırılması için politika faizini yüzde 14 seviyelerine düşürdü. Ancak bu indirim piyasaya yansımadı. Bankalar kredilerde oranları yüksek tutuyor. İhtiyaç kredisi ortalama yüzde 25 faiz oranıyla tüketicilere sunulurken ticari krediler yüzde 33 oranla veriliyor.

KAMU VE ÖZEL BANKALAR ARASINDA FARK

Bankaların yayımladıkları kredi faiz oranlarına göre ihtiyaç kredisi faizleri yıllık yüzde 39’a kadar varırken konutta en düşük aylık faiz yüzde 1,20’de kaldı.

Taşıt kredisi faizleri de yükselişte. Aylık yüzde 2,55’e varan taşıt kredisi faizi oranlarıyla yıllık faiz yüzde 30’u aşmış durumda.

Merkez Bankası’nın faiz kararı kamu bankalarında yanıt buldu. Kamu bankalarında ihtiyaç kredileri faizleri yıllık 18 seviyelerinde özel bankalarda ise bu oran yüzde 40’a yakın seyrediyor.

KUR KORUMALI MEVDUATTA 290 MİLYAR TL AŞILDI

Öte yandan, BDDK Başkanı Mehmet Ali Akben, kur korumalı mevduata katılımın 290 milyar liraya yükseldiğini açıkladı.

Akben, “Bugün katılım 290 milyarı geçti. Biliyorsunuz 3 aylık 6 aylık ve 1 yıllık olarak açılabiliyor. İlgi bu manada önemli. Sistemin kurulmasıyla birlikte artık tamamen bütün bankalarımızda yerleşmiş durumda. Bu iyi bir ürün tercih edenler için de iyi bir ürün” dedi.

BDDK’dan yapılan açıklama şöyle: “Kurulun 16.09.2021 tarihli toplantısında, 16.09.2021 tarih ve E-24049440-045.01[4/5]-25466 sayılı yazı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;

– Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmeliğin (Kredi Yönetmeliği) 12/Amaddesinin altıncı fıkrası ile Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman ŞirketlerininKuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğin (Finansal Kurumlar Yönetmeliği)11/A maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, Kredi Yönetmeliğinin 12/A maddesininüçüncü fıkrası ile Finansal Kurumlar Yönetmeliğinin 11/A maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen, 04.09.2020 tarihli ve 9131 sayılı Kurul Kararı ile 36 ay olarakbelirlenen tüketici kredilerine ilişkin genel vade sınırının kredi tutarı 50 bin TürkLirasının üzerinde olan krediler için 36 aydan 24 aya indirilmesine,

– Bu Karar tarihinden önce kullandırılan bu kapsamdaki kredilerin borç bakiyelerinin 50 bin Türk Lirasının üzerinde olsa dahi borçlu tarafından talep edilmesi durumunda en fazla 36 ile sınırlı olmak üzere yeniden yapılandırılabilmesine,

– Bu Kararın Kuruluş Birliklerine duyurulmasına ve Kurumun internet sitesindeyayımlanmasına karar verilmiştir. “

TEBLİĞ YAKINDA

Başkent Üniversitesi Finans ve Bankacılık Bölüm Başkanı Prof. Dr. Şenol Babuşcu, henüz resmi bir açıklama olmamasına rağmen BDDK’nın çalışmasının 1 ay içinde bankalara tebliğ edileceğine yönelik duyum aldığını belirterek, “Enflasyondaki yükselişi durdurabilmek için bankaların yıllık bireysel kredi artışını yüzde 15 ile sınırlandıracakları belirtiliyor” dedi. Salgın nedeniyle gelirlerini kaybedenlerin sıklıkla başvurdukları ihtiyaç kredilerinde maksimum taksit sayısının 36 aydan 18 aya çekilebileceğine dikkat çeken Babuşcu, kredi kartlarında toplam borcun yüzde 20’si kadar olan asgari ödeme tutarının da artırılabileceğine dikkat çekti.

DESTEKLER KESİLDİ BORÇLAR KATLANDI

Ekonomist Dr. Murat Kubilay, son dönemde ihtiyaç kredileri ile kredi kartı borçlarında büyük artış olduğunu belirterek, “Bunun ardında kısa çalışma ödeneği ve ücretsiz izin ödeneğinin sona erdirilmesi sonucu gelir kaybı yaşayanlarla, işten çıkarma yasağının sonlanmasıyla iş akdi feshedilenler olabilir” dedi. Kubilay, ekonomi yönetiminin 2020’de denenip döviz kurunda ve faiz oranlarında atağa neden olan kredi genişlemesini istemediğine dikkat çekti.

Salgında geliri azalan kredi kartı ve ihtiyaç kredisine yüklendi

1.5 yıldır tüm dünyada ekonomik dengeleri alt üst eden salgın, devlet desteğinin gelişmiş ülkelere göre daha düşük olması nedeniyle Türk halkını derinden etkiledi. Özellikle kısa çalışma ödeneği ve ücretsiz izin ödeneğinin kesilmesiyle gelirleri azalan vatandaşlar, çareyi ihtiyaç kredisi ve kredi kartlarına yüklenmekte buldu.

Haziran ayı itibarıyla bir yılda bireysel kredi miktarı yüzde 21.11 artışla 707.1 milyar liraya ulaşırken, en büyük payı 414.9 milyar lirayla ihtiyaç kredisi aldı. Kredi kartları da yüzde 45.59 artışla 167 milyar liraya ulaştı.

DİĞER 14 ŞİRKET İÇİN SÜREÇ DEVAM EDİYOR

BDDK’dan yapılan açıklamada, süresi içinde intibak talebinde bulunan diğer 14 şirketin intibak taleplerine ilişkin değerlendirme sürecinin devam ettiği belirtilerek, intibak sürecindeki bu şirketlerin tasarruf finansman faaliyetlerine devam edebileceği vurgulandı.

BDDK DAHA ÖNCE YAPTIĞI AÇIKLAMALARLA UYARMIŞTI

BDDK, daha önce yaptığı açıklamalar ile halihazırda tasarruf finansman faaliyeti yürüten şirketlerin 7 Nisan 2021’e kadar BDDK’ya başvuruda bulunmalarının zorunlu olduğunu, başvuruda bulunmayanlar hakkında “izinsiz faaliyette bulunmak” suçundan işlem tesis edileceğini bildirmişti. Kurum ayrıca, 7 Nisan’dan önce BDDK’ya intibak talebiyle başvuruda bulunup intibak talebi onaylanarak faaliyetlerine devamı uygun görülen şirketlerin sektörde faaliyetlerine devam edeceğini, buna karşılık intibak talebi reddedilen şirketlerin ise ret kararından itibaren yeni bir yükümlülük altına giremeyeceğini duyurmuştu.

TASFİYESİNE KARAR VERİLEN ŞİRKETLER

• İKTİSATEVİM GAYRİMENKUL A.Ş.
• VİZYON EVİM GAYRİMENKUL OTOMOTİV İLETİŞİM PAZARLAMA SANAYİ TİCARET A.Ş-
• DOĞRUEVİM GAYRİMENKUL ORGANİZASYON A.Ş.
• FİNANSEVİM GAYRİMENKUL OTOMOTİV İLETİŞİM ORGANİZASYON PAZARLAMA SANAYİ VE TİCARET A.Ş.
• BİRİKİMEVİM GAYRİMENKUL ORGANİZASYON A.Ş.
• FİNALEVİM GAYRİMENKUL OTOMOTİV ORGANİZASYON A.Ş.
• YAŞAMEVİM GAYRİMENKUL A.Ş.
• HH AYDIN YATIRIM HOLDİNG A.Ş.
• İHTİYAÇEVİM GAYRİMENKUL OTOMOTİV İLETİŞİM ORGANİZASYON PAZARLAMA SANAYİ VE TİCARET A.Ş.
• VARLIKEVİM GAYRİMENKUL A.Ş.
• İSTEK EVİM GAYRİMENKUL OTOMOTİV PAZARLAMA VE TİCARET A.Ş.
• İKİZLEREVİM YATIRIM GAYRİMENKUL A.Ş.
• DESTEKEVİM GAYRİMENKUL İNŞAAT TAAHHÜT OTOMOTİV ORGANİZASYON SANAYİ TİCARET A.Ş.
• GERÇEKEVİM GAYRİMENKUL OTOMOTİV İLETİŞİM ORGANİZASYON PAZARLAMA SANAYİ VE TİCARET A.Ş.
• DEĞER TASARRUF GAYRİMENKUL A.Ş.
• ÖNCEEVİM GAYRİMENKUL OTOMOTİV PAZARLAMA SANAYİ TİCARET A.Ş.
• MOREVİM TASARRUF GAYRİMENKUL OTOMOTİV ENERJİ ORGANİZASYON VE PAZARLAMA TİCARET A.Ş.
• HEDEFEVİM GAYRİMENKUL OTOMOTİV VE TİCARET A.Ş.
• GELECEK TASARRUF GAYRİMENKUL OTOMOTİV VE ORGANİZASYON A.Ş.
• BİRLİKBİRİKİM GAYRİMENKUL ORGANİZASYON İLETİŞİM OTOMOTİV PAZARLAMA SANAYİ VE TİCARET A.Ş.
• TASARRUF ORGANİZASYON VE GAYRİMENKUL PAZARLAMA A.Ş.

Verilere göre, geçen yıl koronavirüste ilk vakanın tespiti ve alınan önlemlerin etkisiyle ilk haftalarda kredi kartı harcamalarında çift haneli artışlar yaşandı. Ancak nisan ve mayıs aylarındaki karantina dönemlerinde kredi kartı harcamalarında küçülme yaşanırken genişleyici para politikalarının etkisiyle düşen faiz oranları tüketiciyi kredi kartından ziyade kredi kullanmaya yöneltti. Bu dönemde tüketici kredilerinde yüzde 35’leri aşan yıllık hacim artışları gözlendi. Konut ve taşıt için bankalarca başlatılan düşük faizli kredi kampanyalarının etkisiyle haziran, temmuz ve ağustos aylarında kredi hacmindeki yıllık büyüme yüzde 40’lardan yüzde 62’ye kadar çıktı. Eylül ayıyla birlikte yüzde 60’ların altına inen tüketici kredi hacminde yıllık büyüme kasımda başlayan sıkı para politikasının da etkisiyle yüzde 50’lerin altına doğru çekildi.

ÖNCE KREDİLER, SONRA KARTLAR ARTTI

Dünya gazetesinden Şebnem Turhan’ın haberine göre, Haziran, temmuz, ağustos aylarında tek hane ve yüzde 10’un üzerinde çift haneli yükseliş yaşayan kredi kartı harcamaları ise ekim sonundan itibaren ivme kazandı. Ve yüzde 20’leri aşan yıllık kredi kartı hacim büyümeleri gözlenmeye başlandı. Sıkı para politikasının etkisiyle tüketici kredilerindeki yükselen faizler kredi kartı harcamalarının yüzde 25’e yakın yıllık artışlar yaşanmasını sağladı.

Şubat ayıyla birlikte tüketici kredisi yıllık büyümesi yüzde 40’ın altına gerilerken kredi kartı harcamalarında yıllık artış yüzde 25’in üzerine taşındı. Marttın ikinci haftasından itibaren ise kesintisiz bir ivmelenme kaydedildi. Kredi kartı harcamalarında artış önce yüzde 40’ları geçti, 30 Nisan’da ise geçen yıla göre yüzde 46,7 yükselişle rekor kırıldı. Tüketici kredilerinde ise yıllık büyüme ivme kaybederek yüzde 31,5’e kadar çekildi.

FAİZLER ARTTIRILDI

30 Nisan haftasında tüketici kredileri hacmi 693.8 milyar liraya, kredi kartı harcamaları ise 155.6 milyar liraya çıktı. Kredi kartlarında alışveriş faiz oranı yüzde 1,89, nakit çekim faiz oranı yüzde 1,89 ve gecikme faizi oranı ise yüzde 2,19 seviyelerinde.

1 Mayıs’tan itibaren ise gecikme, alışveriş ve nakit çekim faiz oranlarında yükseliş yaşandı. Verilere göre yüzde 1,89 olan alışveriş fiz oranı yüzde 1,98’e, gecikme faizi yüzde 2,19’dan yüzde 2,28’e, nakit çekim faizi de yüzde 1,89’dan yüzde 1,98’e çıktı.

Bireysel kredi kartlarında takipteki alacak miktarı da 19 Mart haftasından bu yana yükseliş trendine geçti. 19 Mart’ta 5 milyar 200 milyon liraya gerileyen tüketici kredi kartlarındaki takipteki alacak miktarı 30 Nisan haftasında 5 milyar 255 milyon liraya çıktı. Yani 1.5 ayda yüzde 1’in üzerinde artış yaşandı. Bu artış BDDK’nın takipteki alacaklara ilişkin esnekliğinin halen uygulamada olmasına rağmen gerçekleşti. Bankacılık sektörünün toplam takipteki alacaklarının ise yüzde 3,5’ini tüketici kredi kartı alacaklarındaki takibe düşen alacaklar oluşturuyor.

Bankalardan görüş toplayan BDDK’nın pandeminin etkisinin sürmesi ve tam kapanmanın devam etmesi nedeniyle bu uygulamaya devam etmeyi planladığı öğrenildi. Bankalar ise zorunlu olmasa da sorunlu krediler için karşılık ayırmaya ise devam etti. BDDK verilerine göre ise Mart 2021 itibariyle bankalarda sorunlu kredilerin takibe dönüşüm oranı yüzde 3,79’a kadar geriledi.

Bankalar karşılık ayırmayı sürdürdü

Dünya’dan Şebnem Turhan’ın konuya yakın kaynaklardan edindiği bilgiye göre esnekliğin uzatılması mümkün. BDDK geçen günlerde banka genel müdürlerinden uygulamanın gidişatına ve geleceğine ilişkin görüş istedi. Banka genel müdürleri geçici maddelerin uzatılması konusunda görüş bildirirken düzenlemenin ortadan kalkmasıyla takibe dönüşüm oranlarında yükselişin de olacağını belirtti. Bilgi veren kaynaklar bankaların zorunlu olmamasına rağmen sorunlu krediler için karşılık ayırmaya devam ettiğini dile getirirken takibe dönüşüm oranının artmasının bankalara finansal bir etkisinin ise olmayacağını düşündüklerini vurguladı. Bankaların kredi ödemelerinde özellikle turizm tarafında bir problem yaşayabildiğini belirten kaynaklar ekonomide tam açılma olmazsa takibe atma süresindeki esnekliğin yılsonuna kadar uzama ihtimali olduğunu belirtti.

Öte yandan bazı uzmanlar ise sürenin 30 Eylül 2021’e kadar uzatılmasına kesin gözüyle bakıyor. Her ne kadar takibe dönüşüm oranının şu anki seviyelerinden yükselmesinin bankalarda önemli bir finansal etkide bulunması beklenmese de kredi kullananlarda bir alışkanlık değişimi yarattığı için tehlikeli olarak değerlendiriliyor.

Takibe dönüşme olasılığının süre uzatımı nedeniyle düşük olması kredi kullananların geri ödeme alışkanlıklarının yok olmasına da neden oluyor.

Ayrılan karşılık yüzde 9,3 arttı

BDDK verilerine göre Mart 2021 itibariyle kredilerin takibe dönüşüm oranı yüzde 3,79. Bu oran geçen yıl martta yüzde 4,96 idi. Bu 1.17 puanlık bir iyileşme yaşandığını gösteriyor. Özellikle kamu bankalarında iyileşme daha iyi. 1.88 puan düşüş var. Geçen yıl yüzde 3,28 iken bu yıl martta yüzde 2,40’a düştü takibe dönüşüm oranı. Yerli özel bankalarda yüzde 6,10 olan takibe dönüşüm oranı bu yıl martta yüzde 5’e, yabancı bankalarda ise yüzde 6,53’ten yüzde 5,05’e indi. Yabancı sahipli bankalarda da takibe dönüşüm oranındaki iyileşme 1.48 puan oldu.

Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar da geçen yıl martta 151.5 milyar lira idi. Bu yıl martta 149.5 milyar liraya kadar indi. Bankaların üçüncü aşama krediler için ayırdığı karşılıklar ise artmaya devam etti. Geçen yıl martta 104.3 milyar lira karşılık ayırmışken bu yıl martta bu rakam 114 milyar liraya çıktı. Yani takipteki alacak miktarı azalsa da bankaların ayırdığı karşılık yüzde 9,3 artmış olduğu görülüyor. Banka genel müdürleri de sık sık sorunlu krediler için karşılık ayırmayı sürdürdüklerini dile getiriyorlardı.

2021 düşük takibe dönüşüm oranı ile tamamlanır

Varlık Yönetim Şirketleri Derneği Başkanı Sezin Ünlüdoğan da Avrupa’da, Avrupa Merkez Bankası ve Avrupa Bankacılık Otoritesi’nin aldığı benzer önlemleri 2021 yılbaşı itibari ile sonlandırdığını hatırlatarak “Yapılan açıklamalarda tahsili gecikmiş alacakların ve aktif kalitesinin şeffaf ve net bir şekilde izlenmesinin, problemlere uygun çözümlerin gecikmeden uygulamaya alınmasının ve bankacılık bilançolarında herhangi bir riskli aktif birikiminin önüne geçilmesinin hedeflendiği paylaşıldı” dedi. Ünlüdoğan, Haziran ayı sonu itibari ile BDDK’nın takibe düşen alacaklara uyguladığı süre uzatımının da sona ermesi durumunda benzer bir şekilde problemli kredilerin teşhisinin daha net ve şeffaf bir şekilde yapılacağını, varsa alınması gereken aksiyonların da gecikmeden alınmasının sağlanacağını düşündüklerini belirterek şunları söyledi: “2019’un sonunda yüzde 5,4 olan TGA rasyosu alınan önlemlerle birlikte 2020 sonunda yüzde 4,1’e düşmüştür. Süre uzatımının sona ermesi ile bu oranda kısa süreli bir artış olabilir ancak hem portföy satışlarının gerçekleştirilmesi ile hem de normalleşmenin getireceği ödeme gücü ile 2021 yılının benzer seviyelerde ya da daha düşük bir TGA rasyosu ile tamamlanmasının mümkün olduğunu düşünüyoruz. Bu süreçte Varlık Yönetim Sektörü de 18 yıllık tecrübesi ile donuk alacakların çözümlenmesine ve ekonomik istikrara katkı sağlayacak bir rol üstlenecektir” dedi.

Merkez Bankası’nın Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yer alan bankalarca ticari müşterilerden alınabilecek ücretlere ilişkin esasları belirleyen tebliğde değişiklik yapan tebliğe göre, kredi kullandırım ücretleri kullandırılan kredinin yüzde 1.1’unu geçemeyecek.

ERKEN ÖDEME TALEBİ KABUL EDİLECEK

Tebliğle, kredilerde erken ödemeye ilişkin ücretlerde de artışa gidildi. Buna göre, müşteri tarafından bankaya erken ödenen tutarın, kalan vadesi 24 ayı aşmayan kredilerde yüzde 1 olarak uygulanan alınacak ücret sınırı yüzde 2’ye çıkarıldı. Erken ödemede kalan vadesi 24 aşan kredilerde ise yüzde 2 olarak uygulanan ücret sınırı; “yüzde 2’nin üzerine kalan vadenin 24 ayı aşan kısmındaki her bir yıl için yüzde 1 eklenerek uygulanması” şeklinde yeniden düzenlendi.

Düzenlemede 1 Mart 2021 tarihinden itibaren kullandırılan kredilerde ticari müşterinin kredinin tamamı için erken ödeme talebinde bulunması halinde “banka bu talebi kabul etmek zorundadır” ifadesi de yer aldı.

Düzenlemeye göre, söz konusu hesaplamada kalan vadenin 24 aşan kısmındaki süreler yıla tamamlanacak. Döviz cinsi veya dövize endeksli kredilerde ise TL krediler için uygulanacak azami ücretin bir puan artırımlı hali uygulanabilecek.

Bu kararla, ülkemizde milyonlarca kullanıcısı bulanan Twitter, Periscope ve Pinterest gibi sosyal medya ağların, reklam alışı tamamen yasaklandı. Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Ömer Fatih Sayan; BTK, BDDK, TCMB, VDK ve ilgili tüm kamu kurumlarının reklam yasağını denetleyeceğini ve reklam veren şirketlere de ceza kesileceğini aktardı.

Bakan Yardımcısı Sayan Twitter hesabından yaptığı açıklamada, şu ifadelere yer verdi:

“1 Ekim 2020’de yürürlüğe giren yasanın 3’ncü aşaması olan ‘Reklam Yasağı’, Resmî Gazete’de yayımlandı. 7253 sayılı yasa gereği Türkiye’ye resmi temsilci atamayan yurt dışı kaynaklı sosyal medya şirketleri, artık ülkemizden reklam alamayacak. Reklam yasağının uygulamasını; BTK, BDDK, TCMB, VDK ve ilgili tüm kamu kurumlarımız hassasiyetle denetleyecek. Ayrıca reklam veren şirketlere de ceza kesilecek. Reklam yasağı uygulanmadan Türkiye’ye temsilci atamayı ve yükümlülükleri yerine getirmeyi kabul eden sosyal ağ şirketlerine teşekkürlerimi sunuyorum. Hiçbir vatandaşımızın ülkemizde sağlanan hizmetlerden mahrum kalmasını istemiyoruz. Lakin milletimizin; verilerini, gizliliğini ve haklarını korumak için ne gerekiyorsa yapmaya kararlıyız. Dijital faşizm ve kural tanımazlığın Türkiye’de hakim olmasına asla müsaade etmeyeceğiz. Dileriz ki hala temsilcisini bildirmeyen Twitter ve Pinterest de ivedilikle gerekli adımları atarlar. Yükümlülüğe uymamakta ısrar eden sosyal ağların bant genişliğinin daraltılması en son istediğimiz yol. Taciz, istismar, iftira ve hak ihlalleri bir özgürlük değil suçtur! Hiç kimsenin bu ve benzeri suçları özgürlük kisvesi altında işlemesine asla müsade etmeyeceğiz.”

TAŞIT ALIMI KREDİLERİNDE DEĞİŞİKLİK

Buna ek olarak Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmeliğin (Kredi Yönetmeliği) 12/A maddesinin altıncı fıkrası ile Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğin (Finansal Kurumlar Yönetmeliği) 11/A maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, Kredi Yönetmeliğinin 12/A maddesinin üçüncü fıkrası ile Finansal Kurumlar Yönetmeliğinin 11/A maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen kredi vade sınırlarının nihai fatura değeri üç yüz bin Türk Lirasının üzerinde olan taşıt alımı amacı ile kullandırılan kredilerde kırk sekiz aydan otuz altı aya, nihai fatura değeri yedi yüz elli bin Türk Lirasının üzerinde olan taşıt alımı amacı ile kullandırılan kredilerde kırk sekiz aydan yirmi dört aya, taşıt teminatlı kredilerde kırk sekiz aydan otuz altı aya indirilmesine karar verildi.

SALGIN YARADI

2019’un aynı dönemindeki 24 bin 89 kişi ve 142 milyar 477 milyon liralık artışla kıyaslanınca, salgınla geçen 2020’deki hızlı zenginleşme dikkat çekiyor. Böylece 9 ayda yurtiçi yerleşiklerin hesaplarında biriken her 100 liralık servetin 64.6 lirası milyonerlerin cebine girmiş oldu. TL, döviz tevdiat ve kıymetli maden depo hesaplarında biriken toplam tasarruflar ise eylül itibarıyla 3 trilyon 218.7 milyar liraya ulaştı. Bu tutar 9 ayda 830 milyar 311 milyon liralık artışa işaret etti. Böylece milyonerlerin mevduat pastasından aldığı pay yüzde 56.9’a çıktı.

KİŞİ BAŞINA 11 MİLYON LİRA

İlk 9 ayda yurt içi yerleşik milyonerlerin mevduatlarının 807 milyar 548 milyon lirası TL cinsi, 969 milyar 261 milyon lirası döviz tevdiat hesabı, 54 milyar 918 milyon lirası kıymetli maden depo hesaplarından oluştu. Yurtiçi yerleşiklere yurtdışında yaşayan 32 bin 744 mudinin hesabındaki 127 milyarlık mevduat da eklendiğinde milyonerlerin sayısı 301 bin 564’e, mevduatların toplamı ise 1 trilyon 958 milyar 816 milyon liraya ulaştı. Böylece milyoner başına düşen ortalama mevduat ise 11 milyon 420 bin 866 lira olarak hesaplandı.