SOSYAL MEDYADAN DUYURDU

Prof. Dr. Muzaffer Metintaş, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla corona virüse yakalandıklarını duyurdu. Hiperaktif, zihinsel engelli çocuklarına maske taktıramamaları nedeniyle hastalığa yakalandıklarını ifade eden Metintaş paylaşımında, “Çoğunuz biliyorsunuz, zihin engelli bir oğlum var, hiperaktif. Maske taktıramıyoruz. Önce o hastalandı. Tabii yakın bakımı nedeniyle iki gün sürekli yanak yanağa temas ettik. Hasta ve tam bakımlık zihin engelli oğlumuzdan uzak dururmuyuz. Çok yüksek virüs yükü aldık. Sonra da Selma ve ben hastalandık. Çok şükür oğlum iyileşti, Selma da daha iyi. Benim akciğerlerim biraz fazla etkilendi. Bu nedenle yeni iki ilaç için hastanedeyim. Çok şükür bugün öğleyin rahatladım. Inşallah iyiye gider ve şifa bulurum” ifadelerine yer verdi.

Geçtiğimiz Ocak ayında eşi Prof. Dr. Selma Metintaş ile birlikte Çin menşeli Sinovac aşısı olduklarını ifade eden Prof. Dr. Muzaffer Metintaş, paylaşımında vatandaşları da aşı konusunda uyarıda bulundu. Prof. Dr. Muzaffer Metintaş paylaşımında şunları dedi:

“Sonuçta kanaatim şu: Temas yoğunluğu fazla olunca aşı yeterli korumayı yapamıyor. Hâlâ maske, mesafe ve kısa süreli temas kritik husus. Aşı hastalığı engellemiyor, ağırlığı, yoğun bakım ve ölüm riskini azalabiliyor.”

Prof. Dr. Muzaffer Metintaş, Ocak ayında eşi Prof. Dr. Selma Metintaş ile birlikte Sinovac aşısını vurulurken çekilmiş olduğu fotoğrafları da paylaşarak, “Ne güzel, ne kadar gerekli; bugün aşımızı olduk çok şükür. Şimdi hem mesleki hem sosyal hayatımızda daha yüksek morale sahibiz. Haydi aşıya! Aşı olmayanlara şaşkınlıkla bakıyorum; na akla hizmet? Bu arada ilk gün sistem çok başarılı işledi. Sorumluları kurtuluyorum” ifadelerini kullanarak herkesin aşı olması konusunda uyarmıştı.

Kılıçdaroğlu, Covid-19 hastaları ile temas kurması dolayısıyla önce sağlık çalışanlarının aşı vurulması gerektiğini vurguladı. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın kendisini arayarak aşı olmaya davet ettiğini belirten Kılıçdaroğlu, şunları söyledi:

ÖNCE SAĞLIK ÇALIŞANLARI OLSUN

– Aşılama başladı, aşı için davet de geldi. Sayın Bakan (Fahrettin Koca) aradı, ben de vatandaş Kemal Kılıçdaroğlu olarak sıramı bekleyeceğim. Öncelikle sağlık çalışanlarının aşı olması lazım. Onlar aşı olduğu zaman, çünkü onlar doğrudan doğruya hastalarla ilişki kuruyorlar. Onları tedavi ediyorlar. Onlar günün 24 saati çalışıyorlar.

– Eğer bugün pandemide çok ciddi bir yaygın tablo ortaya çıkmadıysa bunun temel nedeni bizim sağlık çalışanlarımızın verdikleri mücadeledir. O nedenle ben buradan bütün arkadaşlarıma da ifade edeyim. Eğer bir yerde bir sağlık çalışanı görürseniz ona benim selamlarımı, saygılarımı iletirseniz çok memnun olurum. Çünkü sağlık çalışanlarının verdiği, gösterdiği çaba her şeyin üstünde.

İlk aşının Koca’ya yapılmasının ardından bugün sağlık çalışanlarının aşılanması başladı. Yaklaşık 250 binden fazla sağlık çalışanının aşı olduğu belirtildi.

ERDOĞAN AŞI OLDU

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bugün Ankara Şehir Hastanesi’ne giderek CoronaVac aşısı oldu. Erdoğan ile birlikte Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, AKP Genel Başkan Vekili Numan Kurtulmuş da aşılamanın yapılacağı Ankara Şehir Hastanesi’ne geldi. Telegram hesabından açıklama yapan Erdoğan, “Ben de aşı oldum” ifadesini kullandı.

Twitter hesabından da açıklamada bulunan Erdoğan, “Başarıyla devam eden aşı programımız dahilinde şu ana kadar 254 bin sağlık çalışanımız ilk doz aşılarını oldu. Ben de onlara katılarak aşılandım. İnşallah çok kısa süre içinde tüm vatandaşlarımızı aşılamayı hedefliyoruz. Hayırlı uğurlu olsun” dedi.

Hastane çıkışında gazetecilere açıklamalarda bulunan Erdoğan şöyle konuştu:

Öncelikle Ankara Şehir Hastanemiz olarak hakikaten tüm personeliyle, başhekimiyle, doktorlarıyla, hemşireleriyle burada çok büyük bir mücadeleyi, bu corona virüsü süresi içerisinde sürdürdüler. Ve aşılarımız gelir gelmez, işte bakanımız ilk aşıyı ben yaptıracağım dedi ve dün biliyorsunuz ilk aşıyı yaptırdı. Bilim Kurulu üyelerimiz yaptırdılar. Ve ben de aynı şekilde aşıyı yaptıracağım demiştim. Ben de milletvekili arkadaşlarımla birlikte burada aşıları yaptırdık, yaptırıyoruz.

* Türkiye genelinde şu anda 300 bine yaklaşmış vaziyette. Benim şöyle bir istirhamım var, tüm başta siyasi liderler olmak üzere, tüm milletvekillerimiz olmak üzere, lider kadrolar olmak üzere bu kampanyayı güçlü kılma noktasında onların da belirlenmiş aşılanma noktalarında, bu aşıyı teşvik ederlerse çok çok isabetli olacağına inanıyorum.

* Burada kurulun belirlediği de bir süreç var. Bu sürece göre de, yaş gruplarına varıncaya kadar, bunlar da bu sürecin içerisinde. Gelen aşı miktarı belli, yaklaşık 30 milyon doz aşı daha gelecek. Ve süratle bunu sürdürelim istiyoruz. Nerelerde bu kampanyayı nasıl sürdüreceğimizi Sağlık Bakanlığımız belirlemiş vaziyette.

* Bu süreç dün itibariyle başladı ve yoğun bir şekilde de devam edecek. Ben öncelikle bu süreçte ölenlere Allah’tan rahmet diliyorum, hasta olarak yatanlara rabbimden şifa diliyorum. Tüm yakınlarına sabırlar temenni ediyorum. Ve bütün sağlık çalışanlarına, bu süreçte ortaya koydukları performans sebebiyle şahsım, milletim adına teşekkür ediyorum.

* 260 bin kişi aşı olmuş durumda. Hastanelerimizdeki performanslar iyi, müracaatlar da iyi. Zaten bir aşı içinde belirlediğimiz süreç düşük, baya seri oluyor. 5 dakika aşı, 15 dakika da istirahat. Ondan sonra zaten serbest kalıyor. Böyle bir sürecin içerisindeyiz. Onun içinde bu süreç içerisinde İhsan hocama da teşekkür ederim. Ekibinin çok büyük bir gayreti var.

* Çin aşısının dışında çalışmalar var. Almanya ile olan irtibatlarımız var. Bizim kendi çalışmalarımız var. Onlar da Mayıs’ta devreye girecek. Ben ikinci doz aşıyı 28 gün sonra olacağım.

BAKAN KOCA: SALGINDAN KURTULABİLMENİN YOLU AŞI

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ardından gazetecilere konuşan Sağlık Bakanı Fahrettin Koca şu ifadeleri kullandı:

* Kaybettiklerimize Allah’tan rahmet diliyorum. Bu salgından kurtulabilmenin yolunun aşı olduğunu biliyoruz. O nedenle vatandaşlarımızın sırası geldikçe, gönüllü olarak aşı olması gerektiğini söylüyorum.

* Bu salgından kurtulabilmenin en önemli yolunun aşı olduğunu söylemek istiyorum. Sistemde biz bugün canlı olarak, Türkiye’de ne kadar aşının yapılmış olduğunu göstermiş olduk.

* Dünyada ilk günde bu kadar yoğun aşı yapmış olan ve canlı göstermiş olan bir ülke var mı bilmiyorum. Bu aşının anlık, canlı ve şeffaf bir şekilde götüreceğimizi söylemek istiyorum.

* Vatandaşımız müsterih olsunlar. Aşı sırası geldiğinde ihmal ettirmeden yaptırması, son derece önemli. Biz risk durumuna göre belirlemiş olduk.

Koca, aşı olduktan sonra “Aşılama programının milletimize hayır getirmesini umuyorum. Bugün aşının dünyada başlamasıyla birlikte bu ışığı görmüştük birlikte. Önümüzdeki günlerin aydınlık olacağına inanıyorum. Milletimize, memleketimize hayırlı olmasını diliyorum. Herkesin de mutlaka aşı olması gerektiğinin altını çizmek istiyorum. Bu hastalıktan korunmanın en büyük yollarından biri aşı. Aşıyı mutlaka yaptırmamız gerekiyor” ifadesini kullandı.

Bilim Kurulu toplantısı sonrası Bakan Koca’nın açıklamalarından satır başları:

* Yarından itibaren tüm Türkiye’de sağlık çalışanlarımızın aşılanması başlanacaktır. Aşılar halk sağlığı depolarına teslim edilmiştir. Vatandaşlar web sayfası üzerinden canlı olarak takip edeceklerdir.

* Aşılama programının şeffaf yürütülmesi en büyük önceliğimizdir. İsmine tahsis edilen kişi dışında aşının kullanılması mümkün değildir. Aşının adaletle dağıtılacağından emin olmanızı isterim.

* Tedarik planına uygun bir şekilde aşılanacak kişiler kendilerine sıra geldiğinde haberdar olacak ve aşı olmaya gideceklerdir.

* Bu önemli günün hepimizin sağlığı ve öneminin farkındalığı için aşılama programına destek olmanızı rica ediyorum.

* Bilim Kurulu üyelerimizle birlikte Ankara Şehir Hastanesi’ne geçerek aşı programımızı başlatacağız.

ETKİNLİK ORANI TARTIŞMA YARATTI

Çin merkezli SinoVac’ın geliştirdiği ve Türkiye, Endonezya ve Brezilya’da denenen corona virüsü aşısının etkililik oranı tartışma yaratmıştı.

Brezilyalı araştırmacılar geçen hafta aşının corona virüsünün hafif seyreden vakalarına karşı yüzde 78 etkinlik gösterdiğini ve ağır vakaların tamamını önlediğini açıklamışlardı.

Batundan Biyomedikal Merkezi Klinik Araştırma Direktörü Ricardo Palacios, Çin’in SinoVac aşısının yüzde 50,38 oranda ‘genel etkinlik’ gösterdiğini duyurdu.

Endonezya, aşının yüzde 65 etkinlik gösterdiğini açıklayarak acil durumlarda kullanımına onay vermişti. Aşının etkinlik oranı Türkiye’de yüzde 91 seviyesinde açıklanmıştı.

EYLÜLDE BAŞLAYACAK

Etik kurul ve Sağlık bakanlığı onaylarından geçen Çin ve Almanya-ABD ortak çalışması olan iki farklı aşı adayı için İstanbul Tıp Fakültesi’nin de aralarında bulunduğu 10’a yakın merkezde, faz 3 gönüllü insan denemeleri yürütülecek. Dünyada 10’dan fazla Covid aşısı çalışmasında sona yaklaşıldığını vurgulayan Prof. Dr. Yavuz şu bilgileri verdi: “İnsanlarda etkili olduğunun ve olası yan etkilerinin tekrar değerlendirildiği son aşama olan Faz 3’e gelen aşı çalışmaları bunlar. Geçtiğimiz günlerde Sayın Bakanın da açıkladığı iki tane aşı çalışmasının ise Faz 3 denemelerine Türkiye’den de gönüllü insanlar dahil edilecek. Çalışmalara başlamak üzereyiz. Eylül ayı gibi, çok yakın bir tarihte başlayacağız.”

GÖNÜLLÜLERE ÜCRET ÖDENECEK Mİ?

Aşı çalışmalarında son aşama olan Faz 3’e gelmeden, yani aşı adayının klinik olarak binlerce gönüllüde denenmesinden önce, çok ciddi klinik öncesi (preklinik) çalışmaların yürütüldüğüne işaret eden Prof. Dr. Şimşek, şunları söyledi: “Bunun öncelikle bir laboratuvar ayağı var. ‘Hangi molekülü kullanacağız, nasıl kullanacağız, hücre dizilerinde etkili oluyor mu?’ gibi. Laboratuvar çalışmaları yapıldıktan sonra hayvan deneyleri aşaması var. Bunlar, insandan önceki aşamalar. Burada işte toksik etkilerinin olmadığı, hastalığa karşı kısmen etkili olup olmadığı, işe yarayıp yaramadığı gibi bazı temel soruların yanıtları aranır.

UZMANLARIN KONTROLÜNDE

Klinik çalışmalar bundan sonra başlar. Bunda da Faz 1 dediğimiz aşama, aşının güvenliğiyle ilgili kısmı. İnsanlarda, küçük gönüllü gruplarında yapılan, ‘aşı etkili mi değil mi, güvenli mi?’, bunlar değerlendirilir. Faz 1’de esas güvenlik sorusunun yanıtı alınır. İstenen sonuçlar elde edilirse de Faz 2’ye geçilir. Tüm bu aşamalarda çalışmaya dahil edilen insanlarda gönüllülük esastır. Kimseye bir ücret ödemesi, zorlama yapılması mümkün değildir. İsteyen katılır, istemeyen katılmaz. Katılan insanların da tüm tetkikleri, yakın tıbbi gözlemleri ve tıbbi bakımları da uzmanların kontrolündedir.”

“FAZ 1’DE GÜVENLİK, FAZ 2’DE HEDEF KİTLE BELİRLENİR”

Ortalama 10-20 kadar gönüllünün dahil edildiği Faz 1’de “Bu aşı güvenlidir, hastalığa karşı etkinliği vardır, insanlarda umulmadık, beklenmeyen yan etkiler çıkmıyor” yönünde sonuçlar elde edilirse Faz 2 aşamasına geçildiğini anlatan Prof. Dr. Yavuz, açıklamalarına şöyle devam etti: “Bu aşamada yüzlerle ifade edilebilecek sınırlı sayıda gönüllü insan çalışmaya alınıyor. Bu noktada da aslında aşılama için hedeflenen nüfus, aşı kimlere yapılmalı, yaşlılar mı, risk grubundakiler mi vs, o özellikteki gönüllüler de çalışmaya dahil edilerek, vücut aşıya ne kadar cevap veriyor, koruyucu antikorlar oluşuyor mu bu insanlarda, bunların çalışması da yapılıyor.

KONTROL GRUBU DA VAR

Tabii ki yine güvenlik çalışmalarına da devam ediliyor. Yani istemediğimiz bir etki, en basiti kolunda ağrıdan tutun ateşin çıkması gibi her türlü parametreye bakılıyor. Faz 1 ve 2 aşamaları aşıyı geliştiren ülke neresiyse orada gerçekleştiriliyor. Şu an Çin ve Almanya-ABD ortak yapımı aşı adayları bu aşamaları kendi ülkelerinde geçti. Aşı çalışması bu aşamaları geçerse eğer, Faz 3 aşamasında hem aşıyı geliştiren ülkede, hem de vakaların görüldüğü diğer ülkelerde çok merkezli çalışmalar başlıyor. Mesela Avrupa’da, Amerika’da, Güney Amerika’da şu anda çok yoğun devam ediyor Faz 3 aşaması. Faz 3’de gönüllü insan sayısı artık 10-30 binlere çıkarılıyor. Burada da aşı verilen gönüllülerin yanı sıra kontrol grubu dediğimiz hiçbir şey verilmeyen bir grup da dahil ediliyor.”

FAZ 3’DE, AŞININ GÜVENLİĞİ YENİDEN DEĞERLENDİRİLİR

Prof. Dr. Yavuz, “Aşı çalışmalarının Faz 3 aşamasında, kime aşı veriliyor, kim kontrol grubunda (yani placebo -etkisiz aşı- alıyor), çalışmanın başında bunu uzmanlar da gönüllüler de bilmiyor. Kodlarla her şey kaydediliyor. Çalışmanın sonunda bu kodlar açıldığında uzmanlar sonuçları daha güvenli değerlendirebiliyor. Çünkü “Kontrollü Çift Kör Çalışma” olarak bilinen bu çalışma şekli sayesinde, aşı verilen gönüllülerde gözlenen farkların, gerçekten aşı ile ilgili olup olmadığı her iki grubun kıyaslanmasıyla anlaşılıyor.” dedi.

GÜVENLİĞİ YENİDEN DEĞERLENDİRİLİR

Prof. Dr. Yavuz, Faz 3’de aşı uygulanan gönüllülerin hastalanıp hastalanmayacağı, aşının yan etki düzeyi gibi kriterlerin gözlendiğini anlatarak “Her ne kadar hem hayvan deneylerinde, hem iki aşamalı Faz çalışmalarında bu güvenlik sorusuna cevap verilmiş olsa da Faz 3’te de aşının güvenliği mutlaka yeniden değerlendirilir” şeklinde konuştu.

TÜRKİYE’DE 10 MERKEZDE YAPILACAK

Faz 3 çalışmasında gönüllü denemelerine katılan insanların aşı olduktan sonra hastalanıyor mu hastalanmıyor mu bunların yakından takip edildiğini belirten Prof. Dr. Yavuz, şu bilgileri verdi: “Burada, aşı olanların, olmayanlara göre daha az hastalanması beklenir. Ama bu da büyük oranda bir fark olmalıdır ancak o zaman anlamlı olur. Yani diyelim ki aşı olanlar yüzde 10 daha az hastalanıyor, bu yetersiz bir etkidir. Faz 3 çalışmaları sadece bir ülke ya da bir merkezde değil, çok sayıda ülkede (aşıyı geliştiren ülke de dahil) ve farklı pekçok merkezde yapılır.

10’A YAKIN MERKEZDE ÇALIŞMA YAPILACAK

Türkiye’de de 10’a yakın merkez var bu çalışmaların başlatılacağı. Her merkezin alması gereken belli bir gönüllü sayısı var. Bu sayılar tutturulana kadar, örneğin bizim yapacağımız çalışma kısmı bir ay belki sürecek. Ama tabii tüm dünyadan verilerin toplanması, etkili oldu mu olmadı mı onların değerlendirmesi daha uzun sürecek. Biz gönüllüleri alacağız ama örneğin bir yıl boyunca takip edeceğiz. Burada da bu aşının kullanılmış olması, bu ülkedeki insan gruplarında da çalışmanın yapılmış olması, neresinden bakarsanız bakın avantaj. Sonuçta genetik yapı farkları olabiliyor, aşıya yanıt farkları olabiliyor, bu anlamda bu ülkenin insanıyla da bu aşıların çalışılmış olması avantaj.

“KRİTERLER BELLİ, BU BİR AŞILAMA DEĞİL DENEME AŞAMASI”

Bu çalışmalara alınacak olan insan gruplarının kriterleri de önceden bellidir. Vatandaşlarımız bu çalışmaların yürütüleceği merkezlere ‘Hadi burada aşı yapılıyor, gidelim de olalım’ diye başvurmasın. Bunu da özellikle vurgulamak istiyorum, çünkü bu, bir aşılama değil deneme aşaması. Hangi yollarla gönüllü çağrılarının yapılacağı, çalışmaya hangi özellikteki insan gruplarının dahil edileceği, aşı çalışmasının protokollerinde önceden bellidir ve merkezler bu kriterlere göre insanları çalışmaya dahil eder. Gönüllülere ulaşmak anlamında farklı kanallarımız var, onlar üzerinden yürütülür bu süreç.”

“EN ÇOK SAĞLIK ÇALIŞANLARI GÖNÜLLÜ OLMAK İSTİYOR”

Birçok insanın aşı çalışmalarında gönüllü olmak istediğini de vurgulayan Prof. Dr. Yavuz, özellikle risk grubundaki sağlık çalışanlarının buna çok istekli olduğunu söyleyerek gönüllü insan denemelerinin “kobay olarak kullanılıyoruz” şeklinde yorumlanmasının çok büyük bir hata olduğunu vurguladı ve sözlerini şöyle sürdürdü: “Ben açıkçası kobay olarak düşünmem kendimi. Aşı çalışmalarına katılmaktan mutluluk da duyarım. Covid için bir çare bulunması gerekiyor. Bu çarenin bir parçası olmak çok iyi bir şey bence.

İNSANLIK İÇİN ÇOK ÖNEMLİ

Aşı ile ilgili modern tıbbın inanılmaz bir deneyimi var. Büyük bir zarar verecek bir şey asla olmayacağını söyleyebiliriz. Sonuçta bu aşılar eğer gerçekten etkili bulunursa, insanlık için çok önemli bir şey yapılmış olacak. Zaten bizler de bu kadar işimizin içinde, bu çalışmalarda yer alıyorsak bunun için. Sonuçta gerçekten çok katastrofik bir durumla karşı karşıyayız. Gönüllülerden çalışmanın protokolüne uygun olanları detaylıca aydınlatılır, onay formları alınır ve çalışmaya öyle dahil edilir.”

“HER FİRMA İSTEDİĞİ GİBİ GELİP BURADA AŞI DENEMESİ YAPAMAZ”

“Bir firmanın çalıştığı bir aşı var ve bu geldi, ülkemizde istediği gibi bu çalışmaları yapıyor” gibi bir algının da çok yanlış olduğunu anlatan Prof. Dr. Yavuz, gönüllü insan denemelerinin ülkemizde yürütülebilmesi için çok ciddi izin aşamalarından geçildiğini, her türlü detayı değerlendiren etik kurul uzmanlarının izin için gelen dosyada kimsenin aklına gelmeyecek binlerce sorunun cevabını araştırdığını ve uygun bulunursa onay verildiğini belirtti. Prof. Dr. Yavuz, “Yani bu etiktir, çalışılabilir şeklinde etik kurul onaylarını almak zorundalar. Daha sonra da Bakanlık izinleri alınır. İşte Türkiye’de bu aşamayı geçmiş iki aşı adayı için Eylül ayı gibi gönüllü insan deneylerine başlanacak.” dedi.