RESMİ GAZETE KARARI

Resmi Gazete’de yayınlanan kararda şu ifadeler yer aldı: “Son Kaynak Tedarik Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ’in 5’inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan tüketim miktarı 1/1/2026 tarihinden itibaren 2026 yılı için mesken tüketici grubu kapsamında yer alan kamu kurum ve kuruluşları, mahalli idareler ile birlikte mesken olarak kullanılan müstakil binalar, apartmanlar ve apartmanlar içindeki bağımsız bölümler, konut kooperatifleri ve konut siteleri ile bu yerlerin ayrı sayaç ile ölçümleri yapılan kalorifer, asansör, hidrofor, merdiven otomatiği, kapıcı dairesi ve benzeri ortak kullanım yerlerine yönelik 4 bin kWh/yıl; mesken tüketici grubu kapsamında yer alan T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından kurulan geçici barınma merkezleri, köylerde içme suyu temini ve dağıtımı amaçlı kullanılan tesisler ile diğer tüketicilere ve tarımsal faaliyetler tüketici grubuna yönelik 150 milyon kWh/yıl; kalan tüketici gruplarına yönelik 15 bin kWh/yıl olarak uygulanır.

Son Kaynak Tedarik Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ’in 6’ncı maddesinin beşinci fıkrasında yer alan KBK’nin 1/1/2026 tarihinden itibaren mesken tüketici grubu için 1,05 diğer tüketici grupları için ise 1,0938 olarak uygulanmasına devam edilir.”

FATURALAR ZAMLANACAK

EPDK’nın aldığı karar 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Söz konusu düzenlemeyle birlikte ortak kullanım alanlarındaki elektrik faturaları ise zamlanacak. Yeni limitle birlikte 984 lira ve üzerindeki aboneler artık devlet desteğinden yararlanamayacak.

Yavuzyılmaz’ın aktardığı bilgilere göre, Enerji yönetimi tarafından şubat ayında devreye alınan kademeli tarife sistemi 2026’da yeniden düzenlenecek. Mevcut sistemde yıllık 5 bin kilovatsaat (kWh) olarak uygulanan sübvansiyon sınırı, yeni düzenlemeyle 3 bin kilovatsaate düşürülecek. Bu değişiklikle birlikte, halihazırda 662 TL seviyesinde olan bir fatura, aynı kullanım için 1.483 TL’ye kadar yükselebilecek.

“ELEKTRİK FATURASI TUZAĞI KURULUYOR”

Yavuzyılmaz, yapılacak değişikliğin detaylarını şöyle özetledi: “AKP vatandaşa yeni bir elektrik faturası tuzağı kuruyor. EPDK’nın önümüzdeki aylarda alması beklenen kararla, 2026’dan itibaren yıllık elektrik tüketimi 3 bin kWh’ı aşan, yani toplam faturası 8 bin TL’nin üzerinde olan aboneler, sabit tarifeden çıkarılacak. Bu vatandaşlar, piyasa fiyatlarına bağlı olarak değişen bir tarife sistemine geçirilecek.”

Yeni tarifeye göre:

662 TL’lik fatura 1.483 TL’ye yükselecek

973 TL’lik fatura 2.137 TL’ye çıkacak

1.128 TL’lik fatura 2.462 TL’ye ulaşacak

YAVUZYILMAZ VATANDAŞI UYARDI

Yavuzyılmaz, vatandaşlara uyarıda bulunarak şu çağrıyı yaptı: “Bu yeni düzenleme 2026’da yürürlüğe girecek. Vatandaşlar 2025 yılı elektrik tüketimlerini 3 bin kWh’in altında, yani 8 bin TL’nin altında tutarak bu tarifeye girmekten kaçınabilir. Özellikle ekim, kasım ve aralık aylarında tüketimlerinizi azaltarak bu tuzaktan korunabilirsiniz.” Yavuzyılmaz, söz konusu düzenlemenin “enerji maliyetlerini vatandaşa yıkmak anlamına geldiğini” belirterek, hükümete geri adım atma çağrısında bulundu.

Kaynak: Sözcü

1 OCAK’TA KADEMELİ OLARAK DÜŞÜRÜLECEK

Gazeteci Olcay Aydilek, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda “Elektrikte, yıllık 5 bin kilovatsaatlik kademenin 1 Ocak’ta düşürülmesi bekleniyor. Enerji yönetiminin, dağıtım şirketlerinden abonelerin yıllık tüketim miktarlarıyla ilgili verileri istediği konuşuluyor. Sektör, 5 bin kilovatsaatin 3 bine dek çekilebileceğine işaret ediyor” ifadelerini kullandı.

FATURALAR 1.600 LİRAYI BULABİLİR

Söz konusu değişikliğin uygulanması halinde, yeni yılda elektrik faturası yaklaşık 750 lirayı aşan tüm kullanıcılar, harcadıkları enerji için 2 katı bedel ödemek zorunda kalacak. Bir başka deyişle, 2026 yılında 800 lira olarak belirlenecek elektrik faturası, yeni düzenleme nedeniyle doğrudan 1600-1700 lira seviyelerine çıkarılacak.

Cumhuriyetin haberine göre, Saadet Partisi Van İl Başkanı Özay İlhan, faturalarla ilgili çarpıcı hesaplamalarla ortaya koydu. İlhan, nisanda doğalgaz fiyatına yüzde 140 oranında gizli zam geldiğini, daha sonra bu artışın sadece yüzde 59’luk kısmının “devlet desteği” adı altında vatandaştan düşürüldüğünü söyledi.

Sözcü’den Başak Kaya’nın haberine göre, CHP Genel Başkan yardımcısı ve Gölge Enerji Bakanı Deniz Yavuzyılmaz, bir süre sonra elektrik faturası 495 lira ve üzerinde gelenlere yüzde 140 zam yapılacağını söyledi.

“BUNUN ADI VATANDAŞA DARBEDİR”

Deniz Yavuzyılmaz konu hakkındaki açıklamasında yurttaşların sabit fiyat tarifesinden çıkarıldığını ve serbest tüketici tanımına sokulduğunu aktardı: “Aylık faturası 1.049 TL ve üzerinde gelen konut abonelerini sabit fiyat tarifesinden çıkardı. Piyasa Takas Fiyatı’nın (PTF) geçerli olduğu değişken fiyat tarifesine dahil etti. Böylece aboneleri özel elektrik üretim şirketlerinin insafına bıraktı. İlerleyen aylarda aylık elektrik tüketimi 495 TL’nin üzerinde olan konut aboneleri de değişken fiyat tarifesine dahil edilecek ve elektrik faturalarına yüzde 140 zam gelecek. Bu vatandaşa darbedir, enflasyonun altında ezmektir”

1.050 LİRALIK FATURA 2 BİN LİRAYA YÜKSELECEK

Mevcutta bin 50 liranın üzerinde elektrik faturası ödeyen meskenler ile 5 bin lira üzerinde ödeyen ticarethanelerin faturaları üst dilime girecek. 300-400 liralık bir elektrik faturası yine aynı şekilde tahsil edilmeye devam ederken, bin 50 liralık yüksek tüketimli bir meskenin faturası 2 bin liraya çıkabilecek.

HAZİNE DESTEĞİ KALKMIŞ OLACAK

Yeni modelde abonelerin yüzde 97’sini ifade eden tüketim grubu için bir değişiklik planlanmazken, yüzde 3’lük yüksek tüketim grubunu temsil eden 1,2 milyon haneye elektriğin gerçek maliyetinin yansıtılmasıyla, 50 milyar TL’lik Hazine desteği kaldırılmış olacak.

ORTALAMA FATURA 414 TL

Yıllık kullanım için 5 bin kWh sınırı esas alınacağı için, klima gibi eşyaları yaz mevsiminde çok kullanan tüketiciler için yıl genelindeki toplam tüketimin ortalaması etkili olacak. Türkiye’de ortalama bir hanenin elektrik faturası 414 lira. Bu nedenle, önemli bir kesimin tarifesinin değişmesi beklenmiyor.

KONUT DIŞI ALANLAR DA VAR

Yüksek miktarda elektrik tüketenler, Şubat ayından itibaren gelecek faturalarla daha fazla ödeyecek. Konut içindeki tüketimin yanı sıra apartman içindeki bağımsız bölümler ve konut siteleri ile bu yerlerin ayrı sayaç ile ölçümü yapılan kalorifer, asansör, hidrofor, merdiven otomatiği, kapıcı dairesi ve benzeri ortak kullanım yerlerinde de sınır geçerli olacak.

EN FAZLA ELEKTRİĞİ BUZDOLABI HARCIYOR

Elektrikte yeni hesaplamaya geçilmesiyle, düşük elektrik faturası için evdeki elektrikli cihazlar da önem taşıyacak. Elektrik tüketiminde ilk sırayı yüzde 30,4 payla gün boyu kullanım zorunluluğu olan buzdolabı alırken, günlük elektriğin yüzde 10’unu elektrikli fırın, yüzde 9,8’ini televizyon, yüzde 6.5’ini çamaşır makinesi, yüzde 5.6’sını bulaşık makinesi, 4.3’ünü ütü, yüzde 2.4’ünü süpürge harcıyor. 15 Watt enerji tasarruflu bir lamba, 60 Watt normal bir ampulden yüzde 75 oranında daha az elektrik tüketiyor. Cami, cemevi ve AFAD barınma merkezleri gibi yerler yeni düzenlemenin dışında.

MAĞDUR DAHA FAZLA

7 aylık dönemde gecikmiş faturasını ve 182 liralık açma kapama parasını ödeyip elektriğini açtıranların listeden çıkarıldığı, bu nedenle gerçek mağdur sayısının çok daha fazla olduğu ifade edildi. CHP Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, Bakan Dönmez’e 2021-2022 yılları arasında borcunu ödemediği için elektriği kesilen abone sayılarını sordu. Bakan Dönmez, ilk etapta 26 ilin verilerini gönderdi. Dönmez’in verdiği bilgiye göre 26 ilde geçen yılın tamamında 71 bin 220 abonenin elektriği borcundan dolayı kesilirken bu yılın ilk 7 ayında 34 bin 790 yoksul abone karanlıkta kaldı.

Dönmez’in gönderdiği listede borcundan dolayı elektriği kesilen abone sayısının birçok ilde sıfır görünmesi dikkat çekti. Örneğin geçen yıl 37 bin 580 kişinin borç kaynaklı elektriğinin kesildiği İstanbul’da bu yılın ocak-temmuz döneminde bir tek kişinin bile elektriğinin kesilmediği bilgisi verildi. Bakanlıkla görüşüp nedenini soran Tanrıkulu, “Borcundan dolayı elektriği kesilen ancak sonradan açtıranların listeden ayıklandığını, böylece gerçek mağdur sayısının düşük gösterilmeye çalışıldığını öğrendik. Benzer durum geçmiş yıl istatistiklerinde de var. Karanlıkta kalan yoksul sayısı ne yazık ki halktan gizleniyor” dedi.

REFAH İÇİNDEKİ İLLER!

Enerji Bakanı Fatih Dönmez’in gönderdiği ve 26 ili kapsayan listede, geçen yıl Ağrı, Aksaray, Ardahan, Bayburt, Bitlis, Hakkari, Kars, Kilis ve Yalova’da bir tek abonenin bile elektriği borcundan dolayı kesilmemiş görünüyor. Aynı durum, bu yılın ilk 7 ayında İstanbul, Aksaray, Bitlis, Hakkari, Muş ve Yalova’da da söz konusu. Bunun nedeninin elektriğini açtıranların listeden çıkarılması olduğu belirtildi.

GAZ VE KÖMÜR DESTEĞİ

Sözcü Gazetesi’nden Deniz Ayhan’ın haberine göre 2022 yılının haziran ayında elektrik desteğinden faydalanan hane sayısı 2 milyon 345 bin 939’du. Yalnızca dört ayda elektrik desteği alan hane sayısı 654 bin 61 arttı. 4 yılda ise elektrik yardımına muhtaç hane sayısı 1.6 milyon arttı. 2022 Mart/Nisan döneminde 331 bin 46 hane doğalgaza muhtaç hale geldi. Bakanlık tarafından bu ailelere 114 milyon TL yardım yapıldı. Öte yandan 2021 yılında 1 milyon 870 bin haneye 1.6 milyon ton kömür desteği sağlandı. Erdoğan Türkiye Aile Desteği Programı kapsamında 2.5 milyon aileye 3.2 milyar TL’lik yardımın yapıldığını açıkladı.

ELEKTRİK FATURASINI DÜŞÜRECEK YÖNTEMLER

Birçok insan ev aletlerini kullanmazken fişlerini çekerek elektrik faturasını düşürdüğünü belirtiyor. Ancak buzdolabı fişi çekilen aletler arasında yer almamalı. Buzdolabının ve dondurucunun fişini çektiğinizde tekrar kullanıma sokmak ve onları her açtığınızda doğru soğukluğa düşürmek için büyük miktarda enerji harcanıyor. Buzdolabının fişini çektiğinizde elektrikten tasarruf değil tam tersine elektrik faturasının yükselmesine neden oluyorsunuz ve buzdolabında yer alan yiyeceklerin bozulmasına yol açarak sağlığınızı tehlikeye atıyorsunuz.

SAÇ KURUTMA MAKİNESİNİ DAHA AZ KULLANIN

Saç kurutma makinelerinde enerjinin yüzde 90’ı boşa gidiyor. Bir buzdolabı 0,3 kilovatsaat elektrik harcarken saç kurutma makinesi bir saat çalışsa 2 kilovatsaat harcıyor, 6 katından fazla. O yüzden saç kurutma makinesini kullanmadan önce saçın ıslaklığını iyice almanız bu makineleri kullanma sürenizi kısaltacaktır.

OCAK KULLANIN

Su ısıtıcılar da çok kullanılan ev aletleri arasında yer alıyor. Evde yemek yaparken suyu bir su ısıtıcıda ısıtmakla doğal gazlı bir ocakta ısıtmak arasında iki kattan fazla maliyet farkı var. Doğal gaz elektriğe göre daha ucuz. Bu yüzden su ısıtırken ocak kullanmanız daha fazla tasarruf etmenizi sağlayabilir.

TENCERENİN KAPAĞINI KAPATIN

Yemek yapılırken yemek tenceresinin kapağını kapatmak. Bu o kadar önemli ki o tencere için harcadığınız enerjiden yüzde 50 tasarruf elde edebilirsiniz. Kapağını kapatarak yaptığınız yemeğin çok daha kısa sürede pişmesini sağlayabilirsiniz.

BU SAATLERDEN UZAK DURUN

Halk arasında elektrik kullanımı özellikle çamaşır, bulaşık, ütü ve diğer ürünler akşam 22.00’den sabah 06.00’ya kadar ki zaman diliminde sıklıkta tercih edilen yöntemdi. Bu saatlerin artık değiştirildiği belirtildi. Peki ‘elektriğin en pahalı olduğu vakit ne zaman’ sorusu vatandaşların en merak ettiği konu arasında yer alıyor. Akşam üzeri saat 17:00 ile 22:00 saatlerini kapsayan zaman diliminde elektrik sayacının rakamlarını okuyamaz hızda döndüğü iddia ediliyor.

BUZDOLABININ YANINDAKİ ALETLERE DİKKAT EDİN

Buzdolabı gibi çabuk ısınan ürünlerin yanına ısı sıcaklığını arttıracak aletleri koymaktan kaçının. Gün içinde en çok kullanılan ev eşyası buzdolabı olduğu için ısı derecesini korumaya yönelik daha fazla enerji tüketimi sağlıyor. Bu sebeple buzdolabı yanına fırın, mikrodalga gibi etrafa fazla ısı yayan aletleri koymayın.

Erdoğan’ın açıklamalarından satır başları şöyle:

”Karantina döneminde çalışmalarımızı evden sürdürdük. Geçmiş olsun dileklerini ileten tüm siyasi parti genel başkanlarına, milletvekillerine, yöneticilerine, sivil toplum kuruluşlarına teşekkür ederim.

Çeşitli vesilelerle telefonlarla görüşerek pek çok hususu takip etme fırsatı bulduk. Devlet ve hükümet işlerini takip ettik, talimatları verdik. Testimizin negatife dönmesinin ardından Aksakallılar üyeleri ile bir araya gelerek birlikte yapacağımız çalışmaları istişare ettik.

KDV İNDİRİMİ

Üreticiden toptancıya gıdanın tüm süreçlerini kapsadığı için enflasyonla mücadele kararlılığımızla attığımız adım, KDV indirimidir.

Bakanlıklarımız KDV indiriminin fiyatlara yansıtılıp yansıtılmadığını takip edecektir. Hepimizin aynı gemiden olduğumuza ülkenin kazancından hep beraber faydalandığımıza göre yükü birlikte omuzlayacağız. Fedakarlığı sadece devletten beklemek gerçekçi değildir.

BAE ZİYARETİ

Ziyaretim sırasında farklı alanlarda imzaladığımız anlaşmalarla ülkelerimiz arasındaki ilişkileri güçlendirdik. Bir süredir durgunluk halinde olan BAE-Türkiye ilişkilerinin bu hamleyle güçleneceğine inanıyorum.

Türkiye’nin gelişmesine katkı verecek ülkelerle temasımızı sıklaştıracağız.

Görüldüğü gibi ülkemize ve milletimize hizmetimizi yoğun bir şekilde yürütüyoruz.

Türkiye’nin geçtiğimiz 20 yılda nereden nereye geldiğini görmeden; 2023 hedeflerimizin anlaşılması mümkün değildir.

Biz hükümete geldiğimizde ülkemizin nüfusu 65 milyondur. Altyapısı, eğitimden sağlığa, ulaşımdan, enerjiye, her alanda yılların birikimi olan sorunların altında eziliyorduk. Temel hak ve özgürlüklerden kaynaklanan sorunları da bunlara eklemek gerekiyor.

Milletimizin insanca yaşamasının zor olduğu günlerden geçerek bugünlere geldik. O günleri yaşamamış gençlerimize bunu anlatmanın zor olduğunu farkındayız.

Dün önceliğimiz egemenlik haklarımızı hiçe sayan kuşatmalardı. Dün önceliğimiz çoluğumuzun çocuğumuzun karşısında mahçup bırakan işsizlikti. Dün önceliğimiz hayatımızı saran yokluklardı, mahrumiyetlerdi. Ülkenin bir ucundan diğer ucuna gitmenin eziyet olduğu dönemlerden geldik.

Musluktan akan suyun, yanan lambanın temin edilebilmesinin sevinç nedeni olduğu bir dönemden geçtik.

Ülkemiz 20 yılda kurduğumuz güçlü altyapı sayesinde bu günleri geride bıraktı. Bugün artık sınırları içerisinde hiçbir terör faaliyetine izin vermeyen bir Türkiye var. Bugün artık vatandaşların can güvenliğinden emin olduğu özgür bireylerin Türkiye’si var.

Bugün vatandaşlarının başı dik bir Türkiye var.

Küresel sağlık ve ekonomik krizinin gelişmiş, gelişmekte olan ayrımı yapmadan tüm ülkeleri kasıp kavurduğu dönemde biz vites yükselttik.

Hükümet olarak uyguladığımız ekonomi programının odağında vatandaşımızı korumak vardır.

Tarihimizin en yüksel iş gücüne katılım oranına ulaştık. Hatırlarsanız salgının ilk aylarında iş gücüne katılım 29 milyona kadar gerilemişti. Dünyanın kendi içine kapandığı bu dönemde biz üretimi ve bireyi destekledik.

Dün küçülürken bizim büyüdüğümüz bir dönemi geride bıraktık. Bahar mevsimi ile birlikte canlanacak turizm, inşaat ve tarım sektörleri istihdamı arttıracaktır.

Elbette sokakta canımızı yakan fiyat artışları var. Bunların hepsi de geçidir, bu döneme mahsustur.

Böyle dönemlerde asıl olan nice krizler içinde kıvranan bölgemizde başı dik durabilmektir. Bunun için fabrikaların çalışması, esnafın açık kalması, toprağın ekilmesi, hayatın canlı şekilde akışı çok önemlidir. Buralarda bir tıkanıklık yaşanırsa işte o zaman felaket kapımıza dayanmış demektir. Hali hazırda en büyük sorunumuz yüksek enflasyondur.

Avrupa’dan ABD’ye kadar önümüzdeki döneme ilişkin en önemli sıkıntısı, krizi işsizliktir. Bunun için batıdaki Merkez Bankaları faizleri yükseltmekten kaçınıyor. Daha da önemlisi bunların çoğunun zaten kırılgan olan siyasi ve toplumsal krizin altından kalkıp kalkamayacağı da meçhuldur.

Uyguladığımız ekonomi politikalarının kimi mahcubiyetle de olsa içeride ve dışarıda teslim edildiğini görüyoruz.

Aldığımız tedbirlerin vatandaşlarımıza olumlu etkileri her geçen gün kendini gösterecektir.

ELEKTRİK FATURALARI

Türkiye bugün enerji konusunda elektriğin yokluğunu değil, fiyatını tartışabiliyorsa bunu 20 yılda 100 bin megawata ulaştırdığımız altyapıya borçluyuz. Ülkemizin elektrik üretene santral sayısını arttırarak, dağıtım şebekelerini yükselterek toplam elektrik üretimimizi 4 kat arttırdık.

Son dönemde enerji fiyatı dünyada oldukça yükselmiştir. Ama bu sadece bize ait değil. Bu sadece bize mahsus bir durum da değil. Küresel düzeyde doğalgaz 10 kat, kömür fiyatları 5 kat artmıştır.

Konutlarda ayda 200 kilowat üzerinde baktığınızda Türkiye vatandaşlarına en uygun fiyatla hizmet sunan üçüncü ülke. Aynı miktardaki tüketim bedelini asgari ücretleri üzerinden karşılaştırırsak Türkiye’de yüzde 5’lik bir oran çıkarken; Almanya’da yüzde 6’lık bir tablo ile karşılaşıyoruz.”

FATURALARDA YENİ DÜZENLEME

*Türkiye Ekonomi Modeli diye ifade ettiğimiz bir politikayla süreci tam tersine çevirmeyi başardık. Aldığımız tedbirlerin insanlarımızın günlük hayatlarına olan olumlu etkileri kendini her geçen ay biraz daha belli edecektir. Cumhuriyetimizin 100. yılını gururla kutlayacağımız bir siyasi iklim ve ekonomiyle sokmaya kararlıyız.

*Üzerinde en çok konuşulan ve en çok konuşulan konulardan biri enerji fiyatlarıdır. Toplam elektrik üretimimizi dört kat artırdık. Son dönemde enerji fiyatları tüm dünyada yükseldi. Ama bu sadece bize ait değil.

*Bu sadece bize mahsus bir durum değil. Küresel düzeyde doğlagaz fiyatları on kat kömür fiyatları 5 kat, petrol fiyatları 3 kat artmıştır. Dolayısıyla dünyanın her tarafında üstelikte bizden her bakımda çok daha yüksek oranda fiyat artışları günlük hayata yansımaktadır.

Türkiye vatandaşlarına en uygun fiyatla elektrik sunan Avrupa’da üçüncü ülke durumundadır. Türkiye, Avrupa’da vatandaşına en ucuz doğalgaz kullanımı sunan ülkedir.

CEMEVLERİ VE SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİNİN ELEKTRİK TARİFESİ KONUT TARİFESİNE ÇEVRİLECEK

*Geçtiğimiz kabine toplantısında en düşük tarifeyi 150 kilovatsaatten 110 kilovatsaate düşürerek bir rahatlama sağlamıştık. Bugünkü toplandığımızda 210 kilovatsaate kadar ki düşük tarife vatandaşlarımız lehine ilgili kurumlar tarafından yeniden değerlendirilecek.

*Esnaflarımız için de benzer bir düzenleme yapılacak. Sivil toplum örgütlerinin de elektrik kullanımları ticarathane statüsünden konut statüsüne dönüştürülecektir. Cemevler’nin de elektrik kullanımı tarifesi ticarethane statüsünden konut tarifesine çevirilecek.

*Daha önce sözünü verdiğimiz doğalgaz desteğine dair de ilgili hazırlıklar tamamlandı.

*Sosyal Güvenlik şemsiyemizin kapsama alanını ve etkisini geçişletecek, 15 milyar liralık yeni destek planını hazırlığı talimatını verdim.

“ZAMLAR İYİCE BELİMİZİ BÜKTÜ”

Elektrik faturasının önceki aylarda 200-250 lira arasında geldiğini ifade eden Aslan, “Başkanım benim kıraathanemde 5 tane floresan lamba ve bir televizyon var. Daha önce 250 lira civarı gelen elektrik faturası bu ay 460 lira geldi. Pandemi nedeniyle zaten işlerimiz durmuşken bir de gelen bu zamlar iyice belimizi büktü. Biz esnafların bu fatura zamları karşısında ayakta durması artık zor. Bu konuda yetkililerin bir düzenleme yapması lazım.” dedi.

Büyük bir kriz yaşanıyor.

Döviz karşısında TL’nin durumunu bile unutturan bir zam furyası var.

Vatandaş sadece karnını doyurabilmek ve barınmasını sağlamak için mücadele ediyor.

Bakmayın siz öyle “Herkes arabaya biniyor”, “AVM’ler dolu nasıl kriz var?” gibi akıl yoksunu argümanlarla kriz olmadığını kanıtlamaya çalışanlara.

Bunlar paralı asker.

Yani iktidarın bir yerlere getirdiği, hala alım gücü olan tipler.

Bunlar pek ciddiye alınmaması gereken kişiler.

En ufak rüzgarda kaybolur, inlerine çekilirler.

***

Bazıları da var ki onlara hiç akıl ermiyor.

Mesela MHP’liler.

AKP’liler gibi rant yok, kurumlara adam yerleştirme yok, vatandaş ne yaşıyorsa bu partinin mensupları da aynını yaşıyor.

Ama iktidar ortağı oldukları için iktidarın en berbat duruma getirdiği konuları bile ilk önce MHP’liler savunuyor.

Sessiz kalsalar anlaşılır ancak böyle olduklarında anlaşılır yanları yok.

***

Konuyu daha da somutlaştırayım:

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, elektrik zamlarını protesto etmek için elektrik faturalarını yatırmayacağını söylemişti.

Bu açıklamanın ardından MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli devreye girmiş, Kılıçdaroğlu’na kandil gönderilmesini istedi.

Kocaeli’den Kılıçdaroğlu’na kandil gönderildi.

CHP Genel Merkezi bu kandilleri Isparta’da vatandaşlara gönderebilir.

Çünkü elektrik giderse 5 gün gelmiyor.

Neyse…

***

Bir ana muhalefet lideri, vatandaşın iliğini kemiğini kurutan elektrik faturalarını protesto ediyor.

Bir konunun ciddiyetini vurguluyor.

Vatandaşın yangınına su serpmek için adım atıyor.

Ben kendisini kutluyor, bu tip eylemlerinin devamını bekliyorum.

MHP’liler ise ne yapıyor?

Kılıçdaroğlu vatandaşın derdiyle dertlendi diye O’nu hedefe koyuyor.

Mantık sınırları çerçevesine oturtamadığım bir durum.

Söyleyeceklerim bu kadar.

MENÜLER ZAMLANDI, YERLİ MÜŞTERİ AZALDI

Bingöl, ocak ayıyla birlikte gelen zamlarla işletme giderlerinin zorlamaya başladığını, bunun menü fiyatlarına yansıdığını, artan fiyatlardan sonra yerli müşteri sayısının ise azaldığını söyledi. “Enerjiden gıdaya tüm ham maddelere gelen zamlarla birlikte ocak ayından itibaren menülere toplamda yüzde 10-50 aralığında zam geldi” diyen Bingöl, “Bundan sonra ne kadar gelir, süreç ve maliyetlerin seyri gösterecek. Ocak ayında yerli müşteri sayısında geçen yıla göre yüzde 20’ye yakın düşüş oldu. Arap turistlerin gelmesiyle şimdi biraz daha iyi. Ekonominin gidişatından dolayı yerli tarafta düşüş var” diye konuştu. Bingöl tüm bu pahalılığın etkisiyle artık orta gelir sahibi kesime hitap eden işletmelerin ortadan kalkacağına dikkat çekerek şöyle devam etti: “Ya alt, ya üst düzey… Ortası yok artık. Ya orada yiyip içecekseniz, ya burada. Böyle bir sürece giriyoruz.”

TESK: İNSANLARIN UMUDU KALMADI

Son zamlardan esnafın nasıl etkilendiğini anlatan Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken ise, sozcu.com.tr’ye yaptığı değerlendirmede, yeni yılla birlikte yapılan tüm zamların geri alınmasını talep ettiklerini iletti. Palandöken’in “İnsanların eskiden bir umudu vardı. Sanayici olma, servisçi olma, tüccar olma… Artık sadece bulundukları konumu muhafaza etmeye çalışıyorlar” demesi ise dikkat çekti.

‘ZAMLARIN TAMAMI GERİ ALINMALI’

“Esnaf zaten zor durumda. Dükkanların kapanmasını kimse istemez. Ödenemeyecek faturalar geliyor” diyen Palandöken, şöyle devam etti: “Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın’ın ‘vatandaşın yükünü hafifletecek adımları gelecek’ açıklamalarının uygulamaya alınmasını dört gözle bekliyoruz. Mutlaka ve mutlaka ocak ayıyla birlikte yapılan zamların tamamının geri alınmasını istiyoruz.”

ÖZELLEŞTİRMENİN ETKİLERİ

1.900′ e yakın çalışanı var toplam. 1.315 sendika olarak üyemiz var. Diğerleri beyaz yaka ve yönetici pozisyonunda çalışıyorlar. İşkolu olarak ağır ve çok tehlikeli işkoluna giriyoruz. İşimiz zor ve tehlikeli olması aynı zamanda hizmet sektöründe faaliyetini sürdürmesi kurumu daha da önemli kılıyor. Ülkemizin elektriğinin %34,8’i kömürle, %25,6′ sı hidrolikle, %22,7′ si Doğalgazla, %8,1′ i rüzgarla, %3,8′ i güneşle üretiliyor. Bugünkü meskenlerin 210 KW olanı 1,37 TL, 210 KW sonrasını 2,06 TL’den ödenecek noktaya geldi bu fiyatları belirleyen piyasa koşulları dövizin geldiği durum paramızın döviz karşısındaki değer kaybı, doğalgazı direk etkiliyor. Tabi bir de özelleştirmenin etkileri diye düşünüyorum.

ENERJİ ÜRETİMİNİN 4’TE 1’İ DOĞALGAZDAN

Türkiye’deki enerji fiyatlarını EPDK belirliyor. Enerji üretiminin 4’te 1’i doğalgazdan geliyor. Doğalgaz da ülke dışından geliyor malum. Bunlar fiyatları yükselten etkenler. Biz özelleştirmelere karşı Türk-İş’e bağlı sendikalar olarak hep mücadele ettik. Ancak Sedaş’ın özelleştirme sürecinde yanlış bir algı oluştu. Daha iyi hizmet, daha ucuz elektrik olacağı düşünüldü. Öyle olmadı. Elektrik haktır. Bu hakkın fatura ödenmedi diye engellenmemesi lazım. Ancak EPDK elektrik dağıtım şirketlerine verdiği elektriğin parasını ay sonunda istiyor. Özel elektrik dağıtım firmaları da elektriği kesiyor ve tahsil için mücadele ediyor. Olan vatandaşa oluyor. Özel dağıtım firmaları bir anlamda taşeronlar. Arada kar payı alıyorlar. Bu firmalar kamulaştırılsa, elektrik dağıtımını yeniden devlet yapsa hiçbir şey olmasa aradaki kar payı kalkar ve faturalar düşer.

ELEKTRİK DAĞITIM ŞİRKETLERİNİN BAŞLICA SORUNLARI

Elektrik dağıtım şirketlerinde birçok sorun sayabiliriz. Hizmet açısından ele alındığında yapılan her işin mesela lamba takılacak enerji verilmesi için direk veya elektrik dilekçesi dikilecek, yeni şebeke yapılacak bunların tamamı TEDAŞ tarafından onaylanması gerekiyor. Bunlarda yatırıma giriyor. Bu yatırım planlaması çok kolay olmuyor. Birçok nedenden dolayı aksamalara neden oluyor. Enerji talebinde bulunan vatandaşın aylarca beklemesine neden olabiliyor. Yani EPDK denetleyici pozisyonunda TEDAŞ’ a yetki vermiş durumda. Tüm elektrik fiyatlarını EPDK belirliyor. Buna göre kayıp kaçağı düşüren iş kazaları oluşmadan işleri yapan ayrıca kendi öz sermayesiyle yatırım yapanlara bunlar doğrultusunda para kazanmalarını sağlıyor. İşin acı tarafı bu işleri yapan personelin maalesef yeterince ücretler konusu olsun, aidiyet duygusunun gelişimi olsun karşılık bulmuyor. Asgari ücret civarında kısır bir döngü içinde ücret politikası izleniyor.

HUZUR ORTAMI KALMADI

Biz bu anlayışın külliyen yanlış olduğuna inanıyoruz. Hizmet sektöründe olması tehlikeli işkolunda olması grev hakkının bulunmaması (çünkü stratejik işyeri) olmasından dolayı ücretlerin insanca geçinebilir koşullarda verilmesi gerekiyor. Bende bu sektörün içinden gelen birisiyim. Bizim çalışanımız o zamanlar mutluydu, huzurluydu. Maalesef şimdi bu huzur ortamı kalmamıştır. Yeni sözleşmelerde eski kaybettiğimiz hakların birçoğunu geri aldık. Gerçi çalışırken mevcut hakkını kaybeden olmadı ama yeni girenlerde eski haklardan yararlanamamışlardı. Bu konularda ilgili toplu iş sözleşmelerinde yeni yeni kazanımlar elde ettik. Bunları masada konuşarak hallettik.”

ORTALAMANIN ÜSTÜNDE

Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) bir önceki aya göre Ocak ayında, TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) Bölgesinde %11,36 oranında artarken, Türkiye genelinde %11,10 olarak artış gerçekleşti. Bir önceki yılın aynı ayına göre (son 1 yıllık) ise, bölgemizdeki fiyat artışı %51,48 oranı ile Türkiye ortalaması %48,69’un 2,79 puan üstünde gerçekleşti.

FİYATI EN ÇOK DÜŞEN CEKET

Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığınca açıklanan verilere göre, Türkiye Geneli TÜFE’de (2003=100) 2022 yılı Ocak ayında bir önceki aya göre %11,10, bir önceki yılın Aralık ayına göre %11,10, bir önceki yılın aynı ayına göre %48,69 ve on iki aylık ortalamalara göre %22,58 artış gerçekleşti. TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) Bölgesinde Ocak ayında fiyatı en çok artan madde %69,97 ile Elektrik Ücreti olurken, fiyatı en çok düşen madde ise %-11,07 ile Ceket (Kadın için) oldu.

SANAYİNİN DÖRT SEKTÖRÜNDE ARTTI

Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) yıllık %93,53, aylık %10,45 arttı. Yİ-ÜFE (2003=100) 2022 yılı Ocak ayında bir önceki aya göre %10,45 bir önceki yılın Aralık ayına göre %10,45, bir önceki yılın aynı ayına göre %93,53 ve on iki aylık ortalamalara göre %49,93 artış gösterdi. Sanayinin dört sektörünün yıllık değişimleri; madencilik ve taş ocakçılığında %86,51, imalatta %90,29, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında %138,48, su temininde %25,88 artış olarak gerçekleşti.

20 ALT SEKTÖRDE DÜŞÜK DEĞİŞİM

Ana sanayi gruplarının yıllık değişimleri; ara malında %106,40, dayanıklı tüketim malında %58,49, dayanıksız tüketim malında %65,25, enerjide %142,06, sermaye malında %63,25 artış olarak gerçekleşti. Yıllık Yİ-ÜFE’ye göre 20 alt sektör daha düşük, 9 alt sektör daha yüksek değişim gösterdi. Yıllık en düşük artış; %25,88 ile su ve suyun arıtılması ve dağıtılması, %28,08 ile temel eczacılık ürünleri ve müstahzarları, %29,95 ile giyim eşyası alt sektörlerinde gerçekleşti. Buna karşılık kok ve rafine petrol ürünleri %180,75, ham petrol ve doğal gaz %162,84, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı %138,48 ile endekslerin en fazla arttığı alt sektörler oldu

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) tarife değişikliği Resmi Gazete’de yayınladı. Buna göre günlük 7 kilovatsaate (kws), aylık 210 kws’e kadar tüketilen elektrik için yüzde 50 zamlı tarife uygulanacak. Aylık 210 kws’in üzerindeki elektrik tüketimine, aşan kısım için yüzde 125 zam yansıtılacak.

BİN LİRALIK FATURA DA AYNI

Sözcü’den Erdoğan Süzer’in haberine göre ocak ayında kademe limiti günlük 5 kws, aylık 150 kws olarak belirlenmişti. Şimdi 150 kws’i aşan 60 kws’lik elektrik tüketimi için abonelerden 123.6 lira yerine 82.4 lira tahsil edilecek. Dolayısıyla, aylık 210 kws elektrik tüketen bir aile şubatta da aynı miktarda tüketim yaparsa, ocak faturasına göre 41.2 lira daha az elektrik parası ödemiş olacak. Düzenlemeye göre, kademeli tarifedeki değişiklik ocak ayında 206 lira ila 330 lira arasında değişen faturalarda 66 kuruş ila 41.2 lira arasında değişen tutarlarda indirim sağlayacak. 330 liranın üzerindeki tüm faturalara yansıyacak indirim tutarı ise 41.2 lirayı aşmayacak. Aralıkta 490 lira elektrik faturası ödeyen bir vatandaşın ocak faturası bin liraya yükseldi. Şimdi yeni düzenlemeyle aynı vatandaş aynı miktardaki elektrik tüketimi için bin lira yerine 958.8 lira fatura ödeyecek. Yani aralık ayına göre yüzde 96 zam gören vatandaşın faturası şubatta sadece yüzde 4 düşecek.

Elektrikte ocak zammı vatandaşa kaldı

Elektrik tüketiminde kademe limitini değiştiren düzenleme yıl başından itibaren değil 1 Şubat 2022 tarihinden geçerli olmak üzere uygulamaya girdi. Bu nedenle ocak ayında ödenen yüksek faturaların yükü vatandaşın sırtında kalmış oldu. Üstelik ocak ayından itibaren elektrik fiyatlarına yüzde 50 ile yüzde 125 oranında zam yapıldığı için yeni düzenleme elektrik faturalarında genel bir indirim sağlamayacak. Özellikle kışın kombi, ısıtıcı gibi cihazları kullananların faturası yine kabarık gelecek.

ELEKTRİK YÜZDE 125 FATURA YÜZDE 300 ARTTI

Elektrik fiyatlarına 1 Ocak’tan itibaren yüzde 50 ile yüzde 125 oranlarında zam yapıldı. Ancak sert kış şartları yüzünden tüketimin aşırı artması ile halkın yanlış tarife kullanması vatandaşın ödediği faturaların yüzde 300’lere varan oranlarda artmasına yol açtı.

‘SINIR 230 KWS OLMALI’

Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Yönetim Kurulu Üyesi Olgun Sakarya, elektrik faturalarından bunalan vatandaşların hemen her gün aşırı zamlı fatura şikayetleriyle EMO’ya geldiğini söyledi. İnceledikleri faturalarda ilan edilen zamlar dışında olağanüstü bir durumla karşılaşmadıklarını belirten Sakarya, aralıka göre ocakta yaşanan yüksek fatura şikayetlerinin birkaç nedenden kaynaklandığını söyledi. Sakarya, yüzde 300’lere varan fatura artış şikayetlerine ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı: “Aşırı yüksek çıkan faturaların temel nedeni tabi ki yüzde 50 ila yüzde 125 arasında değişen elektrik faturaları. Halk bir anda böylesine yüksek zamla karşılaşınca büyük şaşkınlık yaşadı. Bunun dışında sayaç okuma süreleri 25 ila 35 gün arasında değişiyor. 35 günlük zamlı fatura dönemi 25 günlük zamsız dönemle karşılaştırılınca ortaya yüzde 125’i çok aşan artışlar çıkıyor. Bunun dışında aşırı kış şartları nedeniyle kombi ve elektrikli ısıtıcı kullanımı aşırı arttığı için tüketim miktarı da çok arttı. Bütün bu etkenlere bir de yüklü zam binince faturalarda büyük şoklar yaşandı.” Sakarya, kademelendirmedeki 150 kws sınırının 230 kws’a yükseltilmesini istediklerini, sınır düşük kaldığı için yüksek zammın etkisinin azalmadığını da söyledi.

Uygun tarifeye geçin

Olgun Sakarya, faturaların aşırı zamlı gelmesinde seçilmiş tarife hatalarının büyük etkisi olduğunu söyledi. Sakarya, tek zamanlı yerine çok zamanlı tarifeyi seçen abonelerin gece dışındaki tüm saatlerde kullandıkları elektriği yüzde 50 yerine yüzde 125 zamlı ödemek zorunda kaldıklarını bildirdi. Sakarya, elektriği çoğunlukla gece tüketmeyen abonelerin tek zamanlı tarifeye geçmelerini önerdi.

Palandöken, esnafın konutlardan ve sanayiciden daha fazla elektrik faturası ödeyeceğini belirterek, “Bakkalın, kasabın buzdolabı, et çekme makinesi, terzinin ütüsü gibi cihazlarla her gün kullanımı muhakkak olan lamba, ışıklı levhalar artık bu fiyatlardan dolayı yanmamaya başladı. Konutlarda ise sadece buzdolabı, fırın ve televizyon gibi cihazlarla kullanım kotası olan 150 kilovat saati geçiyorken, bu sınırı geçenlere daha yüksek zamlı tarifenin uygulanması herkesi mağdur etti. Ülkemizde 3lü tarife sistemi var. Konutlar, sanayi ve ticaret. En düşük elektrik sanayide ve en yüksek elektrik tarifesi ise esnafımız tarafından kullanılmaktadır. Bu da gösteriyor ki esnafımız konutlardan ve sanayiciden daha fazla elektrik faturası ödemektedir. Elektrikte konutlarda uygulamaya konulan 150 kilovat saat uygulamasında ise kullanım ortalamaları alınarak bu sınır yükseltilmeli ve iş yerlerinde kullanılan elektrikte yazlık kışlık olarak ayrı ayrı hesaplanarak faturalandırılmalı” dedi.

‘BAKKAL DOLAPLARINI İADE ETMEYE BAŞLADI’

Esnafın, buzdolabının fişini çekip, tabelasını söndürme noktasına geldiğine dikkat çeken Palandöken, “Yeni yılın ilk günlerinde elektrik faturalandırma sisteminde kademeli sisteme geçildi ve yüzde 50 ile yüzde 127 değişen oranlarda aylık 150 kilovatsaatlik tüketim sınırına göre zam yansıtılmaya başlandı. Aylık belirlenen bu sınırı geçmemek için evlerde buzdolabı, televizyon, çamaşır makinesi, ütü gibi zorunlu cihazların hiç çalışmaması gerekiyor. Bununla birlikte iş yerlerinde zorunlu olarak çalıştırılması gereken buzdolapları, yanması gereken ışıklar ile tabelalar bundan sonra yanmayacak demektir. Bakkal dolaplarını iade etmeye başladı, kasaplar dolaplarını çalıştıramaz hale geldi, terzi makinesini ve ütüsünü açmaya korkuyor, esnaf tabelalarını söndürürse sokaklar da ışıksız kalır” diye konuştu.

‘YAZLIK VE KIŞLIK TARİFEDE ISRARLIYIZ’

Alt sınırın en az konutlarda 400-500, iş yerlerinde ise 800-1200 kilovatsaat olması gerektiğini kaydeden Palandöken, “Elektriğin yazdan daha çok kışın kullanıldığını, ısınmada, aydınlanmada, mutfakta, temizlikte, iş yerlerinde her alanda olmazsa olmaz olduğunu belirtmiş ve zam yapılmaması için talepte bulunmuştuk. Esnaf ve sanatkar camiası olarak yazlık ve kışlık elektrik tarifede ısrarlıyız. Bununla birlikte doğalgazda da kademeli sisteme geçiş kararı Resmi Gazetede yayımlandı. Kışın çetin geçtiği bu dönemlerde vatandaş, esnaf ve sanayici düşünülerek kademe üst sınırdan belirlenmeli. En önemli harcama kalemlerinde faturaların yüksek gelmesi üretimi de tüketimi de olumsuz etkiliyor. Bu yüksek fiyatlar hem enflasyonu hem de maliyetleri yükseltiyor” dedi.

Büyük kısmı özelleştirilen elektrik sektöründe 21 görevli tedarik şirketi için uygulanacak tarifelerin yüzde 2.38’inin kâr olarak garanti edildiğini ifade eden Enerji Uzmanı Çağada Kırım, bunun ödenmesi için abone grupları içinde sanayi ve işyerlerine maliyetlerin yansıtıldığını söyledi. Kırım, “Serbest piyasa dinamiklerinin bozulmasıyla birlikte, kur artışına paralel olarak elektrik maliyetlerinde ciddi artış yaşandı. Garanti edilen kâr marjının sağlanması için de öncelikle sanayi ve işyeri elektrik fiyatlarına yüklenildi. Böylece işyeri elektrik fiyatları önemli ölçüde yükseldi ve 2018 yılından bugüne yüzde 774 arttı. Mesken elektrik fiyatları bu şekilde düşük tutuldu, yani kısacası işyerleri ev elektrik fiyatlarını fonladı” dedi.

MAKRO DENGE BOZULDU

Ancak bu durumun sürdürülemez bir boyuta ulaştığını kaydeden Kırım, işyeri elektrik maliyetlerinin enflasyon rakamlarına yansıdığını ve bunun da tüm makro ekonomik verileri olumsuz etkilediğini aktardı. Serbest piyasa dinamiklerinin daha iyi çalışması gerektiğine işaret eden Kırım, işyeri ve sanayiye yüklenen enerji maliyetlerinin, 1 Ocak’tan itibaren geçerli olan yeni tarifelere göre tüm abone gruplarına dağıtıldığını dile getirdi.

Tasarruf için serbest tüketici sayısı artacak

38 milyon mesken abonesinin serbest tüketici olarak daha rahat hareket edeceğini söyleyen Çağada Kırım, 5 milyona çıkan ve daha sonra piyasa dinamiklerinin bozulmasıyla 100 bine inen serbest tüketici sayısının hızla artacağını belirtti. Serbest tüketici sayısının yıl sonuna doğru 7.5 milyonu geçebileceğini, hatta üzerine çıkabileceğini anlatan Kırım, “İndirimli elektrik tarifesine geçişler başlayacak, piyasanın olgunlaşmasıyla birlikte devam eden aylarda tüketicilerin elde edeceği tasarruflar artarak devam edecektir. Evler için yüzde 25 indirim söz konusu. Ticarethaneler için de yüzde 40 civarı indirim olabilir yeni serbest tarife ile. Burada olmazsa olmaz koşul serbest piyasa dinamiklerine müdahale edilmemesidir” dedi.

Resmi Gazete’de yapılan değişiklik şu ifadelerle yer aldı:

MADDE 4 – 4/12/1984 tarihli ve 3093 sayılı Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Gelirleri Kanununun 1 inci maddesinde yer alan “, elektrik enerjisi hasılatından ayrılacak paylar” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.

11 YILDA 8 MİLYAR 923 MİLYON

TRT’nin gelirlerinin önemli bir kısmını oluşturan TRT payının kesinti payı oranı yüzde 2, enerji fonunun ise yüzde 0,7. TRT’nin son 11 yılda TRT payı sayesinde elde ettiği gelir ise 9 milyar TL’ye yakın.

Muhalefet uzun süredir faturalardaki bu payın kaldırılmasını talep ediyordu.

TRT katkı payı, kabul tarihi 4.12.1984 olan 3093 sayılı Türki̇ye Radyo-Televi̇zyon Kurumu Geli̇rleri̇ Kanunu neticesinde 1984 yılından itibaren alınıyor. 2008 yılında çıkartılan kanunla ise bu pay elektrik bedeli üzerinden hesaplanıp TRT’ye aktarılmaya başlandı.

TRT’nin finansmanı için faturalardan kesilen TRT payı sayesinde son 11 yılda 8 milyar 923 milyon TL’lik gelir elde edildi. TRT’nin geçmiş yıllarda elde ettiği gelirler, faturalardaki artışa oranla her geçen yıl arttı.

SEDAŞ, kaçak kullanım veya usulsüz elektrik tüketiminin neden olduğu, icra takibi başlatılan borçlara faiz indirimi getiriyor. Kampanya kapsamında, icralık borçlardaki gecikme faizlerinde yüzde 100’e varan miktarda indirim yapılacak. Kampanyadan yararlanmak isteyen müşteriler, 31 Aralık 2021 tarihine kadar icra takibini yürüten hukuk büroları ve SEDAŞ Bölge Müşteri İlişkileri Merkezleri ile iletişime geçerek başvuru ve faizsiz borç ödemesi yapabilecek. Nakit veya kredi kartıyla ödeme imkânı bulunurken anlaşmalı bankaların kredi kartlarına taksit yapılabilecek.

ELEKTRİK FATURALARINDAKİ TRT PAYI KALKIYOR

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Küresel düzeydeki tüm bu yükselişe rağmen elektriği maliyetin yarısı düzeyde vatandaşlarımıza vererek 17 milyarlık bir sübvansiyon yaptık. Bir başka ifadeyle her vatandaşımıza yıllık bin 500 liranın üzerinde enerji desteği vermiş olduk. Elektrikte önümüzdeki yıl TRT payı ile enerji fonu kesintilerini de kaldırma kararı aldık.

2023 HEDEFİ 2053 VİZYONU

Türkiye’nin en büyük gücü milletimizin birliğidir, kardeşliğidir azmi ve kararlılığıdır. Tabii bu gerçeği sadece biz görmüyoruz. Muarızlarımız da farkındalar. Son dönemde yalana, tehdide söz ve davranışların içerde ve dışarda giderek artış göstermesinin sebebi işte bu fotoğraftır. Türkiye’yi diledikleri gibi yönlendirebilecekleri, vaktini ve enerjisini çalabileceklerini biri sananlar ile kendi ihtirasları uğruna onların değirmenine su taşıyanların kursakların bırakmak bizim boynumuzun borcudur. Ülkemizi eser ve hizmet siyasetiyle 19 yılda bu seviyesine nasıl biz getirdiysek inşallah 2023 hedeflerine ulaştırmaya, gençlerine 2053 vizyonunu emanet etmeyi rabbim bize inşallah gösterecektir.” dedi.

ARTIŞIN NEDENLERİ

Zaimler, faturalardaki artışın nedenlerini şöyle açıkladı: “Temmuzda gelen yüzde 15’lik zam, yaz dönemindeki tüketimdeki artış ve son olarak bazı dönemlerde faturaların okunma süresinin 30 günü aşması. Bu üç ekten bir araya geldiğinde bir çarpan etkisi oluşturuyor. Benim de 180-190 lira gelen aylık faturam 400 lirayı buldu. Ancak son ayda günlük tüketimimin zirve yaptığını gördüm. Tüketici de bunu sorgulamakta haklı. Ama dağıtım şirketlerinin bu artışta bir payı yok. Temel etken enerji üretim maliyetlerindeki, hatta doğal gaz üretim fiyatlarındaki artış.”

DOĞAL GAZ ETKİSİ

“Bu yıl kuraklık nedeniyle elektrik üretiminde doğal gaz santrallarının payı ciddi derecede arttı” diyen Zaimler, “Talebin arttığı ve aynı zamanda yenilenebilir kaynaklardan enerji üretiminin iklimsel nedenlerle azaldığı dönemlerde, doğal gaz ile elektrik üretimi artar. Uluslararası piyasalarda ticareti dolar bazında yapılan doğal gazın da maliyeti arttığında, bu artışlar enerji bedellerine ve dolayısıyla faturalara yansıyor. Bugün bunu yaşıyoruz” ifadelerini kullandı.

“TARİHİ BİR YATIRIM HAMLESİ BAŞLATTIK”

Kıvanç Zaimler, dağıtım şirketleri olarak çok önemli bir yatırım hamlesi başlattıklarını ifade etti. “Dağıtım altyapımızın yenilenmesi için 75 milyar TL, bakımı için ise 12.5 milyar TL harcayacağız” diyen Zaimler “İnsanımıza gerçek anlamda, kesintisiz ve kaliteli elektrik hizmeti sunmak için tarihi bir yatırım hamlesi başlattık” ifadelerini kullandı.

FİYAT ARTIŞINA KARŞI İZLENMESİ GEREKEN STRATEJİLER

Enerji fiyatlarındaki artışa karşı izlenmesi gereken temel stratejileri Kıvanç Zaimler, söyle sıraladı:

Yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik üretimindeki payını arttırmalıyız.
Enerjinin üretiminden iletimine, dağıtımından tüketimine kadar her alanda enerji verimliliğini öncelik haline getirmeliyiz.
Uzun süreli sübvansiyonlardan kaçınmalıyız; zira sübvansiyonlar eninde sonunda gecikmeli de olsa tüm vatandaşlara yansıyacaktır.
Rekabet ortamında enerji maliyetleri düşecek ve tüketici faydası oluşacaktır.
Bütün bunları hayata geçirmek için de yetkin insan kaynağımızı ve teknolojiyi en etkin şekilde kullanmalıyız. Çevremize de özen göstermeliyiz.

Sözcü’den Başak Kaya’nın haberine göre Akın, Makina Mühendisleri Odası (MMO) Enerji Çalışma Grubu ile yaptığı ortak çalışmada doğrudan ya da dolaylı olarak vatandaşın faturasına yüklenen tutarları ortaya çıkardı:

FATURALARA YANSITILIYOR: “Özel elektrik üretim şirketlerine yenilenebilir enerji destekleme mekanizması (YEKDEM), yerli kömür santrali desteği ve kapasite mekanizması olmak üzere toplam üç çeşit parasal destek veriliyor. Söz konusu üç destek doğrudan ya da dolaylı olarak vatandaşın faturalarına yansıtılarak bir yük oluşturuyor. Destekleme adı altında ödenen paranın kamudan çıktığı dikkate alındığında bu paranın öyle ya da böyle vatandaşın cebinden çıktığını söylemek mümkündür.

ASIL AMACINDAN SAPTI: Destekleme ödemelerinde en büyük payı YEKDEM oluşturuyor. Dünyanın her yerinde yenilenebilir enerji destekleniyor. Şüphesiz Türkiye’de desteklenmesi gerekiyor. Ancak bugünkü haliyle YEKDEM amacından sapmıştır. YEKDEM’de küçük üreticiler yerine büyük üreticilerin ağırlığı artmıştır. Büyük kamu santralleri özelleştirildikten sonra YEKDEM kapsamına dahil edilmiştir. Özellikle son 6-7 yılda yaşanan dere tipi HES furyası da sistemin amacından sapmasına neden olmuştur.”

SİSTEM ŞİRKETLERİN LEHİNE İŞLİYOR

CHP Genel Başkan Yardımcısı Ahmet Akın, “Destekleme sistemleri artık vatandaşın ucuz enerji alması değil, şirketlerin desteklenmesi ve kurtarılmasına dönüşmüş durumda” dedi.

ELEKTRİĞE %21.9 ZAM

“Bu yıl elektriğe yapılan zamların toplamı yüzde 21.9’u bulurken, doğalgaza yapılan zamların toplamı yüzde 18.8 olarak gerçekleşti. Bu zam oranları dikkate alındığında ortalama 230 kilovatsaat tüketime göre elektriğe yapılan zamlar faturayı ortalama 38 lira, ısınma amacıyla ortalama 300 metreküp tüketime göre doğalgaza yapılan zamlar ise faturayı ortalama 102 lira artıracak. Buna göre yalnızca elektrik ve doğalgaz faturalarına yapılan zamlar; ortalama bir tüketimde bütçelere her ay en az 140 lira tutarında ek yük getirecek.”

YARI YARIYA ERİDİ

Memur ve emeklilerin maaşlarının resmi olarak açıklanan enflasyon rakamına göre yüzde 5.45 enflasyon farkı dikkate alındığında yüzde 8.45 artacağını hatırlatan Akın, “Maaş artışları başta milyonlarca emekli vatandaşımız olmak enerji faturalarına yapılan zamlar nedeniyle ceplere girmeden erimeye başlayacak. Temmuz ayı itibarıyla yapılan son zamla en düşük memur maaşı 3 bin 991 liradan 4 bin 336 liraya çıkacak ve memur maaşı 345 lira artacak. Enerjiye yapılan zamlar ise en düşük memur maaşına yapılan son zammın yüzde 40’ını yalnızca enerji faturalarına yapılan zamdan alacak. Memura yapılan zam neredeyse yarı yarıya eriyecek” dedi.

EMEKLİ MAAŞINDAKİ ARTIŞIN YÜZDE 70’İ ZAMLARA GİDECEK

Zamla birlikte en düşük SSK emekli aylığı 2.326 liradan 2.547 liraya çıkacak. Buna göre SSK emekli aylığı 201 lira artacak. Enerji faturalarına yapılan zamlarla aylık 140 lira ek yük dikkate alındığında SSK emekli aylığının yüzde 70’ı yalnızca enerji zamları nedeniyle eriyecek. En düşük Bağkur emeklisinin maaşı da 182 liralık artışla 2.104 liradan 2.286 liraya çıkacak. Yani Bağkur emeklilerinin maaş zammı da yüzde 77 erimiş olacak. En düşük Bağkur tarım emeklisinin maaşı ise 141 liralık artışla 1.639 liradan 1.781 liraya çıktı. Bağkur tarım emeklisinin maaşına yapılan zam hiç yapılmamış gibi (yüzde 99 oranında) eriyecek.

TEPKİYE RAĞMEN ÇIKTI

Piyasası Kapasite Mekanizması değişiklik yönetmeliği tepkilere rağmen çıkarıldı. Yeni yönetmelikle, devlete yıllarca yüksek fiyattan garantili elektrik satan yap-işlet santralleri ile yaşlı ve ithal girdi kullanan santrallere de ödeme yapılacak. Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Yönetim Kurulu Üyesi Olgun Sakarya, kapasite mekanizması kapsamında bu yıl en az 40 santrale toplam 2.6 milyar lira ödeneceğini, yapılan değişiklikle 1’i ithal kömür, 4’ü ithal doğalgazla çalışan 5 yap-işlet santraliyle çok sayıda yaşlı santralin de bu sayıya ekleneceğini söyledi.

DESTEK VATANDAŞTAN

Olgun Sakarya, yurttaşın elektrik faturasından oluşturulan 2.6 milyarlık kaynağın yeni eklenen şirketlere yetmemesi halinde ilave kaynak atılacak toplanabileceğini söyledi. Sakarya, “Halka yük getiren bu uygulamalar serbestleşme ve özelleştirme politikalarının sonucudur. Toplumsal faydayı gözeten politikalara bir an önce dönülmelidir” dedi.

CHP Milletvekili Ednan Arslan’ın Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) İzmir Şubesi ile birlikte yaptığı teknik çalışmaya göre, 2017 yılının Mart ayından bu yılın mart ayına kadar geçen 4 yılda enflasyon yüzde 71.5 artmasına karşın aynı dönemde vatandaşın belini büken elektrik fiyatlarına yapılan zam yüzde 83.6’ya ulaştı. 4 kişilik bir aile Nisan 2017’de 94.7 lira elektrik faturası öderken aynı ailenin Nisan 2021 itibarıyla ödediği elektrik parası acımasız zamlar yüzünden 183.4 liraya çıktı. Arslan, şirketlere elektrikte sağlanan indiriminin aynı şekilde vatandaşın faturasına da yansıtılması gerektiğini belirtirken, “Elektrikte fiyat artışları salgına, işsizliğe, yoksulluğa rağmen hız kesmezken dağıtım firmalarına ayrıcalık sağlanması halkın yükünü daha da artırıyor” dedi.

ENFLASYONUN ÜZERİNDE

Arslan, elektrik fiyatlarına 4 yıllık dönemde TÜİK’in tüketici enflasyonunun 22 puan üzerinde zam yapıldığına işaret etti. 230 kWh elektrik tüketen bir ailenin Nisan 2017’de 94.7 lira olan elektrik faturasının hemen bir yıl sonra nisan ayında yüzde 12 zamla 106.1 liraya, 2019 yılında yüzde 16.6 zamla 123.6 liraya, Nisan 2020’de de yüzde 32.1 artışla 163.4 liraya çıktığını belirten Arslan, geçen yıldan bu yana yapılan yüzde 12.2 zamla da aynı ailenin faturasının bugün itibarıyla 183.4 liraya ulaştığını bildirdi.

Şirketlere yapılan indirimin küsuratı bile halka yansımadı
Ednan Arslan, EÜAŞ’ın dağıtım şirketlerine elektriğin kilovatsaatini Ocak 2020’de 27.5683 kuruştan verirken Nisan 2021’de 16.9149 kuruşa düşürerek yüzde 38.64’lik indirim yaptığını belirtirken, “Sadece bu yılın ocak ve nisan aylarında EÜAŞ’ın dağıtım şirketlerine yaptığı indirim yüzde 17.5 oldu. Buna karşılık sanayi ve tarımsal sulama aboneleri için uygulanan enerji bedelinde yüzde 0.1, ticarethane, mesken ve aydınlatma abonelerinde yüzde 0.2, şehit aileleri ve muharip malul gaziler için yüzde 0.4 indirime gidildi. Şirketlere yapılan indirimin küsuratı kadar bile indirim halka yansıtılmadı” dedi.

FATURANIN YARISI VERGİ VE FONA

EMO ile yapılan çalışmaya göre, 4 kişilik bir ailenin 183.4 lira olan aylık elektrik faturasının yüzde 49.7, yani 91.2 TL’lik kısmını enerji bedeli oluşturuyor. Geri kalan tutarın 56.9 lirası dağıtım bedeli olarak dağıtım şirketine giderken 35.3 lirası TRT payı da dahil olmak üzere vergi ve fonlara akıyor. (Sözcü)

VATANDAŞ ÖDESİN

Elektrik Dağıtım Tarifesinin Düzenlenmesi ile Perakende Satış Tarifesinin Düzenlenmesi hakkındaki iki ayrı tebliğ Resmi Gazetede yayımlandı. Her iki tebliğle, 2021 ila 2025 arasındaki 5 yıllık dönemde elektrik dağıtım şirketleriyle elektrik tedarik şirketlerinin yaptıkları masrafların vatandaşın faturasına ne şekilde yansıtılacağı belirlendi. Tarifelere ilişkin teknik hesaplama yöntemleri her 5 yılda bir yeniden açıklanıyor.

Tebliğe göre dağıtım ve tedarik şirketlerinin yıl içinde yapacağı dernek aidat giderleriyle temsil ve ağırlama giderleri ve ilan giderleri elektrik faturalarına yüklenecek. Bu giderlerin yanı sıra şirketlerin yapacağı denetim, danışmanlık ve müşavirlik giderleri, dava, mahkeme, avukatlık, icra ve arabuluculuk giderleri, noter harcamaları gibi işletme giderleri yüzde 7 artırılarak fatura hesabına dahil edilecek. Bu giderlerin dışında şirketlerin yapacağı haberleşme, seyahat ve konaklama harcamaları ile personel yollukları, odalara ödedikleri aidatlar ve büro harcamaları da vatandaşın elektrik faturasına eklenecek. Dağıtım ve tedarik şirketlerinin bu giderlerinin 2015-2020 döneminde de faturalara yansıtılması için düzenleme çıkarılmış, Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) bu harcamaların elektrik dağıtım ve tedarik hizmetlerinin yürütülmesi için gerekli harcamalar olmadığı gerekçesiyle Danıştay’a dava açmıştı.

GİDER VATANDAŞA GELİR ŞİRKETE

Düzenlemeye göre, şirketlerin harcamaları elektrik faturasına dahil edilirken gelirlerinin büyük bölümü faturaya katılmıyor. Örneğin elektrik şirketleri tarafından açılan davalardan elde edilen gelirlerin yarısı şirkete bırakılıp kalan yarısı olumlu anlamda tarifeye yansıtılırken dava giderlerinin tamamı yüzde 7 artırımla faturaya ekleniyor.

177 ŞİRKETTEN 44’Ü

Sayıştay raporunda, EEF’nin 2001 yılında kaldırıldığı, ancak aynı tutarın ‘sektör altyapı giderlerine katkı payı’ adı altında tahsil edilmeye devam edildiği bilgisi verildi. Raporda, nihai tüketiciye elektrik enerjisi satışı yapan lisans sahibi tüzel kişilerin tüketiciden yüzde 1 oranında tahsil ettikleri sektör altyapı giderlerine katkı payını tahakkuku takip eden ikinci ayın 20’sinde Enerji Bakanlığı’na yatırması gerektiği belirtildi. 2019 yılında toplam 831 milyon 308 bin 687 TL EEF ödemesi yapıldığına işaret edilen raporda, 2019 yılında tüketiciye 171 şirketin elektrik sattığı, bunlardan 37 şirketin devlete hiç fon ödemesi yapmadığı, 7 şirketin ise eksik ödeme yaptığı bildirildi.

İNCELEMEYE VERECEĞİZ

Sayıştay uzmanlarının tespitleriyle ilgili savunma yapan Enerji Bakanlığı, 2019 yılında ödeme yapmayan ya da eksik ödeyen 44 şirketi önümüzdeki günlerde Vergi Denetim Kurulu’na vereceklerini bildirdi.

2017 VE 2018’DE DE ÖDEMEMİŞLER

Sayıştay raporunda, Enerji Bakanlığı’nın benzer sorunun 2017 ve 2018 yıllarında da yaşandığı, 2 yılda 245 şirketin tüketiciye elektrik sattığı, ancak bunlardan 83’ünün hiç fon ödemesi yapmadığı, eksik ödediği ya da zamanında ödemediği bilgilerini paylaştığı ifade edildi. Raporda, konuyla ilgili Bakanlığın bilgisinin olmadığı tespiti yapılarak, “Bu nedenle Vergi Denetim Kurulu’nca yapılan işlemlerle ilgili bakanlığa bilgi verilmesine yönelik bir düzenleme yapılması uygun olacaktır” denildi.

BİR ÖNCEKİ DÖNEME GÖRE ARTTI

Doğalgazda yaşanan artış ise elektrikten daha fazla. Buna göre konutlarda, 1 metreküp doğalgaz için tüketicilerin 2020 yılı birinci döneminde ödediği tutar bir önceki döneme göre %2,4, bir önceki yılın aynı dönemine göre ise %34,7 artarak ortalama 182,6 kuruş oldu.

SANAYİDE ARTIŞ DAHA DÜŞÜK

Sanayi tarafında yaşanan artış konutlara göre daha sınırlı kaldı. Buna göre sanayide 2020 yılı birinci dönem elektrik fiyatlarına bakıldığında, tüketicilerin 1 kilowatt saat elektrik için ödediği tutar bir önceki döneme göre %7,1, bir önceki yılın aynı dönemine göre ise %21,8 artarak ortalama 58,6 kuruş oldu.

METREKÜP 189 KURUŞ

Sanayide 2020 yılı birinci dönem doğal gaz fiyatlarına bakıldığında, tüketicilerin 1 metreküp doğal gaz için ödediği tutar bir önceki döneme göre %1,4 ve bir önceki yılın aynı dönemine göre %13,2 artarak ortalama 189,0 kuruş oldu.

KARADENİZ’DE 320 MİLYAR METREKÜP DOĞALGAZ

Türkiye ağustos ayında, Karadeniz’de Tuna1 adı verilen bölgede doğalgaz bulunduğunu resmen duyurmuştu. Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan yaptığı duyuruda 320 milyar metreküp doğalgazın bulunduğu alana Sakarya Havzası adının verildiğini ifade etmişti. Erdoğan yaptığı açıklamada, “Hedefimiz 2023’te Karadeniz gazını milletimizin kullanımına sunmaktır.” demişti.

KULLANIMA GÖRE FATURA DEĞİŞECEK

Öte yandan, Kurulun görevli tedarik şirketleri tarafından, yeşil tarifeyi seçen tüketicilere 1 Ağustos itibarıyla geçerli olmak üzere uygulayacağı tarife tablosuyla ilgili onaylama kararı da Resmi Gazete’de yayımlandı. Bu kapsamda, yeşil tarife ve dağıtım bedelinin kilovatsaat fiyatı, alçak gerilim, orta gerilim, tek terimli, çift terimli olmasına, sanayi, ticarethane, mesken, tarımsal sulama ve aydınlatmada kullanılmasına göre 79,25 ile 91,46 kuruş arasında farklılık gösterecek.

DAĞITIM BEDELİ 69.97 KURUŞ

İletim sistemi kullanıcılarının vergi, fon ve pay hariç kilovatsaat başına yeşil enerji bedeli 69,97 kuruş olarak belirlendi. Görevli tedarik şirketinden enerji alan tüketicilerin yeşil enerji bedeli de dağıtım bedeli hariç 69,97 kuruş olarak hesaplandı.