“AYNI TARİHTE İMZALANIRSA GEÇERSİZ SAYILABİLİR”

Bakan Tunç, mahkemelerin bu tür durumlarda genellikle kiracıları haklı bulduğunu belirterek, hukukun kiracının zor durumda olabileceğini göz önünde bulundurduğunu söyledi. “Kiracı, evsiz kalmamak adına eve girerken her türlü belgeyi imzalayabilir. Bu nedenle kira sözleşmesi ile aynı tarihte imzalanan tahliye taahhütnamesi geçersiz sayılabilir” diyen Tunç, boş bırakılan tarihle imzalanan belgeler konusunda da kiracıların itiraz hakkı olduğunu hatırlattı.

“GÖNDERME MASRAFI ALTINDA BİR BEDEL KESİLEMEZ”

Yargıtay’ın Türk Borçlar Kanunun 89. maddesiyle vereceği kararı desteklediğini belirten Avukat Buket Nurşah Tekışık, “TBK’nun 89. maddesi uyarınca kira parası götürülüp ödenmesi gereken borçlardan olduğundan, kiralayana götürülüp elden ödenmesi veya gideri kiracıya ait olmak şartıyla banka hesabına yatırılması ya da konutta ödemeli olarak PTT kanalıyla gönderilmesi gerekir. Kira bedelinin kiraya verenin banka hesabına yatırılması durumunda banka tarafından kesilen havale giderinden kiracı sorumludur. Bu nedenle takibe konu eksik ödenen kira bedelleri üzerinden itirazın iptali ile kiralananın tahliyesine karar verilmesi gerektiği Yargıtay tarafından mahkemeden istendi. Kira bedelini ödeme borcu borçlu tarafından alacaklı kiraya verene götürülmesi gereken borçlardan olup, paranın kiraya verene ulaştırılması kiracıya ait bir külfettir. Kira bedelinin kiraya verenin banka hesabına yatırılması durumunda banka tarafından kesilen havale giderinden kiracı sorumludur. Banka hesabına havale ile yapılan kira ödemelerinde, havale ücreti kiracıya aittir ve havale ücreti kiraya verenden tahsil edilerek ödeme yapılırsa kiracı eksik ödeme yapmış olur. Gönderim tutarını oluşturan kira bedeli üzerinden mahsup yolu ile gönderim masrafının alınması halinde kira bedeli tutarının eksik ödenmesi gerçekleşmiş olacağından TBK’nın 315. maddesi uyarınca temerrüt ihtarı sonrasında bir ödeme söz konusu olduğunda eksik ödeme gerçekleşeceğinden temerrüt nedeniyle tahliyeye sebebiyet oluşturacaktır. Kira bedelinin kiraya verene net ödenmesi gerekir. Eğer kira bedeli konutta ödemeli olarak PTT kanalı ile gönderilecekse net olarak gönderilmesi gerekir. Gönderilen kira bedelinden gönderme masrafı altında bir bedel kesilemez. Belirtilen şekilde yapılmayan ödemeler yasal ödeme olarak kabul edilemeyeceğinden mahkemece, takibe konu eksik ödenen kira bedelleri üzerinden itirazın iptali ile kiralananın tahliyesine karar verilmesi gerekir” dedi. Avukat Tekışık, Yargıtay kararının davalarda emsal olduğunu, kiracıların dikkatli olması gerektiğini söyledi.

“BANKA TARAFINDAN 31 LİR PARA KESİLDİ”

2012 yılında başlanan davanın 2021 yılında Yargıtay ile karara bağlandığını dile getiren Avukat Buket Nurşah Tekışık, “Ev sahibi, 2012 yılında kiracının 450 TL olan kirasını ödemediği, 4 ay da ise eksik ödediği gerekçesiyle kiracıyı dava etti. Davalı aylık kira bedellerini ödediğini ve borcu olmadığını beyan ederek itirazda bulundu. Kiracı, ev sahibinin iddia ettiği eksik ödeme hususunun tamamen kendi kusuruna dayandığını, davacının bildirdiği banka hesap numarasına her ay 450 TL ödediğini, banka tarafından hesap işletim ücreti olarak 31,50 TL kesildiğini, söz konusu kesintiden kendisinin değil ev sahibinin sorumlu olduğunu, kira sözleşmesi uyarınca kira bedelleri elden peşin olarak ödenecekken davacının istemi ile banka havalesi yoluyla ödenirken oluşacak kesintinin de tarafından karşılanmasının hukukla ve kira akdiyle bağdaşmadığını belirterek davanın reddini savundu. 1. Sulh Hukuk Mahkemesi eksik ödemelerin elden ödenmesi kararlaştırılan aylıkların banka aracılığı ile gönderilmesi nedeni ile bankaca alınan masraflardan kaynaklandığı, dolayısı ile elden ödenmesi kararlaştırılan kira bedellerinin bankaya yatırılmasının istenmesi nedeni ile ortaya çıkan masraflara davalının katlanmak zorunda olmadığı, ortada ödenmeyen kira bedeli bulunmadığından temerrüt nedeni ile açılan tahliye davasında davacının haksız olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verdi” şeklinde konuştu.

“EV SAHİBİNE AYLIK 450 LİRA YERİNE 418 LİRA ÖDEME YAPILDI”

Karara itirazda bulunularak en son Yargıtay’ın son noktayı koyduğunu söyleyen avukat Tekışık, “Sözleşmede aylık kira bedeli 450 TL olup, ödemelerin her ayın ikisinde peşin olarak yapılacağı kararlaştırılmış. Davacı (alacaklı) davalı (borçlu) hakkında 26.03.2013 tarihinde başlattığı haciz ve tahliye istemli icra takibinde, 2012 yılı Kasım ayı kira bedeli olarak 450 TL ile 2012 yılı Aralık, 2013 yılı Ocak, Şubat ve Mart ayları için 31,50TL’den eksik yatan kira farkları 126 TL olmak üzere toplam 576 TL’nin tahsilini istemiş. Davalı süresinde yaptığı itirazında, sözleşme gereğince aylık kira bedellerini süresinde ödediğini, bu nedenle borcu kabul etmediğini ileri sürmüş ve 4 ödeme dekontu sundu. Davalı tarafından sunulan ödeme dekontlarından 31,50 TL banka masraf kesintisi yapıldıktan sonra takip konusu ayların kira bedeli için aylık 418,50 TL ödeme yapıldığı anlaşıldı. Takibin konusu, sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğundan ve sözleşmede aksine bir şart konulmadığından kira bedeline ilişkin para borcu alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ödeneceğinden, ifa yeri de alacaklının yerleşim yeridir” ifadelerini kullandı.

TEMMUZ AYININ KİRA ARTIŞ ORANI BELLİ OLACAK

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in 1 Temmuz’da sona ereceğini duyurduğu uygulama sonrasında, kira zamlarının belirleneceği dönemlerde 12 aylık enflasyona bakılacak. 3 Temmuz’da açıklanacak olan enflasyonun ardından temmuz ayının kira artış oranları da belli olacak.

1- Önce hatırlayalım, yüzde 25 kira sınırlaması neden getirilmişti?

Yüzde 25’lik kira artış oranı sınırlaması 08 Haziran 2022’de Türk Borçlar Kanunu’na eklenen geçici maddeyle konut kiraları için getirildi. Geçici bir uygulamaydı, ülke ekonomisi ve enflasyonist ortam dikkate alınarak hayata geçirilmişti. Zira, yüzde 25’lik kira artış sınırlamasından önceki uygulamada kira artış oranı belirlenirken bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki 12 aylık ortalamalara göre değişim oranı belirlenir ve bu oranın üstüne çıkılmaması gerekirdi. Kira artış oranı, her ayın başında TÜİK tarafından açıklanır; yenilenen kira yılında artış da bu oran dikkate alınarak belirlenirdi. Fakat ülke ekonomisi ve enflasyonist ortamın kira artış oranını yükseltmesi sebebiyle kira bedelleri beklenenin üzerinde artmış, kiracılar kiralarını ödeyemez hale gelmiş, tahliye ve haciz de dahil hukuki yollara başvurular artmış, barınma ihtiyacında ciddi bir sorun yaşanmaya başlamıştı. Bu bağlamda, konut kiralarında kira artış oranının yüzde 25 ile sınırlanması bir tür çözüm yolu oluşturmak içindi.

2 – Yüzde 25 kira sınırlamasının kalkması doğru mu? Onu getiren şartlar ortadan kalktı mı ki?

Yüzde 25 kira sınırlamasını oluşturan ekonomik sebeplerin tümüyle ortadan kalkmadığı herkesçe bilinen bir gerçek. Ancak yüzde 25’lik kira artış sınırlamasıyla da sorunların tam olarak çözüldüğünden bahsedilemez.

3 – Neyi çözemedi?

Kira rayiç bedelleri arttı. Bu dikkate alındığında yüzde 25’lik artış oranıyla kiralar piyasa rayicinin çok altında kaldı. Bu da kiracı-kiralayan arasında darp, ev basma, elektrik-su kesmeye varan hukuka aykırı, gayriahlaki yöntemlerle, ‘hak arayışı’ adı altına sığınmaya çalışan şiddet eylemlerini artırdı. Adliye koridorlarına taşınan çok ciddi sorunlar yaşandı. İhtiyaç sebebiyle tahliye davalarında artış oldu. Bu bağlamda yüzde 25’lik artış sınırlamasının kaldırılmasıyla rayiç altında kalan kira bedelleri rayiç değere yaklaşabilecek, dava açılmadan da karşılıklı uzlaşı yoluyla kira bedelindeki ihtilaflar çözümlenebilir. Uygulamanın doğru olup olmadığını ilerleyen zamanda göreceğiz.

4 – Belki dava sayısı azalacak ama mağduriyetler de artacak, öyle değil mi?

Mağduriyetler, kira bedellerinin yükselmesi sonucu artabilir. Zira açıklanacak TÜİK verisi uyarınca belirlenecek kira artış oranıyla asgari ücret, emekli maaşları ve açlık sınırı verileri dikkate alındığında barınma ihtiyacında mağduriyet yaşanma ihtimali kuvvetle muhtemeldir.

5 – 1 Temmuz sonrası kira artışları nasıl düzenlenecek?

TÜFE oranında belirlenecek.

6 – Beş yılını dolduran kiracılar neyle karşılaşacak?

5 yılını dolduran kira sözleşmelerinde yapılan kira artışına rağmen, kira rayiç değerleri dikkate alındığında, kira bedeli hususunda taraflar arasında uyuşmazlık çıkması halinde, kiraya veren tarafından TBK hükümleri uyarınca kiracıya karşı kira tespit davası açılabilecektir.

7 – Ya 5 yılı doldurmadıysa?

Yine TBK hükümleri uyarınca emsal altında kalan kira bedelleri için kira bedelinin uyarlanması davası açılabilmekte ve mahkemenin takdiriyle ve Yargıtay içtihatları dikkate alınarak davanın açılmasıyla ihtiyati tedbir yoluna gidilebilir, kira bedelinin belirlenmesine karar verilebilir. Uygulamada ise yüzde 25’lik sınırlamaya rağmen, kira bedelinin emsal altında kalmasından ve kiraya veren yönünden mağduriyet oluşturduğu iddiasıyla açılan kira uyarlama davalarıyla emsal değerler dikkate alınarak kira bedelleri belirlenebilir. Bu hususta emsal yargı kararları da mevcut.

8 – Zorunlu arabuluculuk başlamıştı. Burada bir değişiklik var mı?

Dava şartı olarak getirilen zorunlu arabuluculuk halen devam ediyor. Bu hususta bir değişiklik yapılmadı.

9 -Arabuluculuk işe yaradı mı?

Uzlaşı kültürünün artırılmasına sevk etti, uzun yargılama süreci dikkate alındığında sonuca daha çabuk ulaşma konusunda fayda sağladığını söyleyebilirim.

10 – 1 Temmuz’dan önce açılan ama karara bağlanmayan kiralar bundan etkilenecek mi?

01.07.2024 ‘ten önce açılan kira tespit ya da kira uyarlama davaları yönünden mevcut durum değerlendirildiğinde bu davaların açılış amacı dava açıldığı tarihte kira bedelinin rayiç kira bedellerinin altında kalması sebebiyle, emsal kira bedelleri dikkate alınarak günün koşullarına uygun kira bedelinin belirlenmesidir. Bu durumda dava tarihi dikkate alınarak, yargılama sonunda belirlenecek yeni kira bedelinin tahsilinde, dönem bazlı kira artış oranları dikkate alınacak ve 01.07.2024 itibariyle de TÜFE artış oranı uygulanacaktır.

Ankara Gayrimenkul Hukuku Derneği Başkanı Avukat Semanur Erdem, kira anlaşmazlıklarında yeni dönem olan arabuluculuk üzerine İHA muhabirine açıklamalarda bulundu. Avukat Erdem, arabuluculuk sisteminde sonuç almanın daha da hızlandığını belirtirken, son zamanlarda taraflar arasındaki uyuşmazlıkların daha da arttığını ifade etti.

“DOSYA SAYISI 90 BİNİ AŞTI”

Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un açıklamalarını hatırlatan avukat Erdem, “Sayın Bakanımızın açıklamasına göre geçen sene toplamda 40 bin küsur dosya varken, bu sene Ağustos ayı itibarıyla 90 bin küsur dosyayı geçtiğini öğrenmiş bulunmaktayız. Bu çok ciddi bir artış. Bunun en büyük sebebi de aslında yüzde 25’lik sınır. Bundan dolayı da 1 Eylül 2023 tarihinden itibaren sektördeki uyuşmazlıkların sayısını azaltmak anlamında sektöre arabuluculuk getirildi” ifadelerine yer verdi.

Taraflar arasında yaşanan kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabuluculuğa gidileceğini ifade eden Erdem, “Kira uyuşmazlıkları bakımından dava açmak isteyen taraflar önce arabuluculuğa başvurmak zorunda. Sulh Hukuk Mahkemesinde görev alanına giren bu konularla arabuluculuğa gitmeden dava açılması artık mümkün değil. 1 Eylül tarihinden itibaren çok fazla başvuru da var, arabuluculuk başvurusu. Sektöre olumlu yansıyacağını düşünüyoruz” diye konuştu.

“ARABULUCULUK BAŞVURULARI ÜCRETSİZ”

Arabuluculuk süreci hakkında da bilgi veren avukat Semanur Erdem, arabuluculuk başvurularında hiçbir ücret ödenmeyeceğini hatırlattı. Taraflar arasında bir anlaşma sağlanırsa çok cüzi bir miktar ödeneceğini söyleyen Erdem, “Eğer ki bir taraf dava açmak istiyorsa, bu kiracı olur, kiraya veren olur, Burada tabii ki de kiraya verene dava açma ihtimalleri çok daha yüksek. Dava açmak istediğinde arabuluculuğa başvurmadan önce dava açamayacak. Tüm adliyelerde şu anda arabuluculuk büroları var, bürolara gidip başvuru yapacaklar ve hiçbir harç masraf ödemeyecekler. En güzel yanı da bu. Aslında baktığınızda dava açıldığında bir dava açmak istediklerini çok fazla çok yüksek miktarlarda, her şeye masraf yatırmak kalıyordu vatandaş. Ama arabuluculuğa başvuru konusunda bu harç söz konusu değil. Hiçbir ücret ödemeden başvuru yapıyorlar. Anlaşamaması, anlaşamama durumunda da yine bir ücret ödemiyorlar. Anlaşma sağlanırsa şayet asgari tarifeye göre bir ücret ödeniyor cüzi bir miktar” açıklamasında bulundu.

“3 HAFTADA TAMAMLANIYOR”

Taraf uyuşmazlıklarındaki açılan davaların yaklaşık olarak 2-3 yılı bulabildiğini, oysaki arabuluculuk sisteminin 2 haftada sonuç verdiğini anlatan Erdem, “Arabuluculuk süreci aslında uzun süre uzun sürecek yargılamaları çok daha kısa sürede sonuçlandıracak. Bir daha bir dava açtığınızda baktığınızda iki üç yıl sürebiliyor. İşte ilk dereceden çıkıyor. Sonra bir üst mahkemeye gidiyor. Üst mahkemede diğerine gittiğinde iki üç seneyi bulabiliyor. Ama ara buluculuk süreci üç hafta bir süreç. Bir haftalık sadece bir uzatma süreci olabiliyor. Maksimum dört haftalık süreçte uyuşmazlıklar çözüme kavuşabiliyor. Bu bakımdan uyuşmazlıkların sayısını çok aza indirecek” ifadelerine yer verdi.

Avukat Erdem açıklamalarına şu şekilde son verdi: “Aslında o arabuluculuk tutanağı ilan niteliğinde bir belge. Hem ilan niteliğinde hem de icrai bir niteliği var. Şayet bu taraflardan birisi o ara buluculuk tutanağında kararlaştırılan hususlara uymazsa icrai kabiliyeti olduğundan icrai bir yola başvurabilecek taraflar. O yüzden de mahkeme kararı niteliğinde diyebiliriz.”

Ancak mahkemelerdeki yoğunluk nedeniyle açılan davalarda ilk duruşmanın görülmesi bile 8 ay sonrasını buluyor. Yapılan yeni düzenlemeyle ise kira anlaşmazlıkları mahkeme yerine zorulu hale getirilen arabulucuyla çözülmeye çalışılacak.

1 Eylül’de başlayacak zorunlu uygulama ile mahkemelerin iş yükünün hafiflemesi ve sorunların daha hızlı çözülmesi amaçlanıyor.

İLK 6 AYDA 47 BİN TAHLİYE DAVASI

NTV’de yer alan habere göre, Avukat Ali Güvenç Kiraz, 2023 yılının ilk 6 ayında açılan tahliye davası sayısının 47 bin olduğunu ifade etti. “Kira tespit davalarında olumlu bir sonuç vereceğini düşünüyorum” diyen Kiraz, tahliye davalarının çözüm getirmesinin zor olduğunu dile getirdi.

SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?

Başvurular adliyelerdeki arabuluculuk bürolarına ücretsiz yapılacak. Yargı gideri, harç, tanık, bilirkişi ücreti gibi bir ödeme de alınmayacak.

Arabulucuk görüşmelerinin üç hafta içinde tamamlanması gerekiyor.Görüşmelere tarafların katılması şart iken zorunlu hallerde bu süre 1 hafta uzatılabilecek.

Anlaşma sağlanamazsa dava açılabilecek.

Anlaşma sağlanması durumumda ise arabulucuya belirlenen oranda ücret ödenecek.

Genel politika, özgürlükler, söylemler üzerinden çok eleştirdik.

Ancak şu an sıra bunlara gelmiyor.

İş mutfağa, cebe, gırtlağa dayandı.

Bu aşamada geri kalan her şey edebiyat olur.

Ne yazarsanız yazın etkisi olmaz.

Elbette demokrasinin gereği en çok oyu alan ülkeyi yönetiyor.

Hükümet kadar hükümet destekçilerinin de bu gelinen noktada vebali var.

Oy vermek sandığa zarf bırakmak sonrasından mesul olmamak diye bir şey kabul edilemez.

***

Halkımız tercihini yeniden bu hükümetten yana yaptı.

Ekonomik atmosferin iyileştirmesi ümidini yine mevcut iktidara bağladı.

Ancak gözümüzü açıp kapama hızında zam yağmuruna tutulduk.

Bununla beraber alım gücümüz düşmeye fakirleşmeye devam ettik.

Geldiğimiz nokta kimse açısından sürdürülebilir durumda değil.

Temel hak olan barınma hakkı şu anda insanların elinden alınmış durumda.

Konuttaki çılgınlık sürüyor.

Ev fiyatları astronomik rakamlara ulaştı.

Kiralar yine öyle…

***

Bir emekli, evi yoksa ülkenin hiçbir şehrinde maaşıyla ev tutup geçinemez halde.

Memur, asgari ücretli, işçi herkes aynı sancıyı çekiyor.

Ev kiralarına yetişmek mümkün değil.

Sadece benim tanıdığım, çok yakınım olan onlarca kişi bu dertle boğuşuyor.

Ev sahipleri en üst rakamdan kira istiyor.

Kiracı verebileceğinin sınırını zorluyor.

Ama bir orta yol bulmak artık çok zorlaştı.

Selam verdiğim herkes çaresiz.

Ve bu durum kısa vadede atlatılacak gibi durmuyor.

Aksine her şey daha kötüye gidiyor.

Hükümetin reçetesi halkı daha halsiz bırakıyor.

İnsanımız gerçekten çaresiz.

Bu eleştiri olarak yöneltilen bir argüman değil.

Gerçekleri konuşacaksak bunları söyleyebiliriz.

Bu durum beni inanılmaz üzüyor.

Tercihi ne olursa olsun bu toprakların insanları bu sefaleti hak etmiyor.

MART’A KADAR TARİH

1 Ocak-31 Aralık dönemine ait beyana tabi gayrimenkul sermaye iradı gelirleri için Mart’ın birinci gününden son günü akşamına kadar beyanname verilmesi gerekiyor. Konut kira geliri elde eden kişilerin, yıllık olarak tespit edilen istisna tutarının altında kira geliri elde etmesi halinde vergi dairesinde mükellefiyet kaydı açtırmasına, beyanname vermesine gerek bulunmuyor. Bir konuta birden fazla kişinin ortak olması halinde; bu konuttan elde edilen kira gelirlerinin vergilendirmesinde her bir ortak istisnadan ayrı ayrı yararlanabilir. Bir mükellefin birden fazla konuttan kira geliri elde etmesi halinde ise istisna kira gelirleri toplamına bir defa uygulanır.

Ayrıca bu binaların, kullandığı enerjinin en az yüzde 5’ini güneş enerjisi paneli, rüzgar enerjisi, ısı pompası gibi yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılaması zorunlu olacak.

YALITIM DEĞERLERİ İYİLEŞTİRİLECEK

Bu yapıların halen “C” olan asgari enerji performansının “B”ye çıkarılması ile ısı yalıtımında kullanılan yalıtım malzemesi kalınlıklarında da en az 2 santimetre artış olması gerekecek. Bu kapsamda asgari ısı yalıtım malzemesi kalınlıkları İstanbul’da 5 santimetreden 7-8 santimetreye, Ankara’da ise 6 santimetreden 8-9 santimetreye çıkacak. Ayrıca pencerelerin ısı yalıtım değerleri iyileştirilecek.

Bu sayede binaların, ısıl konfor şartları bozulmadan ortalama yüzde 25 daha az enerji tüketmeleri sağlanacak.

TOPLAM FATURADA YILLIK 10 MİLYAR LİRA DÜŞÜŞ SAĞLANACAK

Yapılan düzenleme gereği, 1 Ocak 2023’ten itibaren projeleri buna göre hazırlanmayan binalara ruhsat düzenlenemeyecek.

1 Ocak 2025’ten itibaren 2 bin metrekare üzeri tüm binalara yaygınlaştırılması ve kullanılan enerjinin en az yüzde 10’unun yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlaması zorunluluğu da getirildi.

Yapıların 2023’ten sonra bu şartlara uygun inşa edilmesiyle Türkiye’nin enerji ithalatı faturasında yıllık 10 milyar lira düşüş sağlanması, 2025’ten itibaren ise yıllık düşüşün 15 milyar liraya ulaşması hedefleniyor.

Yapılan düzenlemelere karşın Eskişehir’de ev kiraları, son bir yılda yüzde 100’den daha fazla artış gösterdi. Ev sahiplerinin “Ya evden çıkın ya da zammı kabul edin” söylemlerine karşı çaresiz kalan öğrenciler, ev sahipleri ve emlakçıların bu tavrından rahatsız olduklarını dile getirdiler.

“EV SAHİBİM YÜZDE 100 ZAM YAPMAK İSTEDİ”

5 yıldır Eskişehir’de öğrenci olan kiracı Dilara Doğanhan, ev sahiplerinin hakları olmayan zamlar yapmaya çalıştıklarını söyledi. Öğrencilerin Eskişehir’de çok zor durumda bırakıldığını dile getiren Doğanhan şu ifadeleri kullandı:

İlk kira sözleşmemde 950 TL yazıyor. Ancak ev sahibim yaklaşık 5 gün önce yüzde 100 zam yapmak istedi. Bunun üzerine kendisiyle tartıştık. Bana kalırsa kendisi beni evden çıkarabilmek adına böyle bir yola başvurdu. Çünkü binamızda diğer dairelerin kiralık değerleri 3 bin TL ve 4 bin TL civarında seyrediyor. Hatta eşyalı evler çok daha uçuk fiyatlarda. Konumuna bağlı olarak da etkisi olduğunu düşünüyorum.

Eskişehir’de öğrenci olan arkadaşlarımın neredeyse tamamı bu sıkıntıyı yaşıyor. Ev sahiplerinin şöyle bir bilinci olması gerektiğini düşünüyorum. Ev sahiplerinin çoğunun üç veya daha fazla evi var ve çoğunun mesleklerinden kaynaklı ek geliri var. Onlar için 100 TL veya 200 TL gibi rakamlar çok bir şey değiştirmiyor. Ancak öğrenciler tarafından bakarsak, bu farklar bizim bir haftalık geçimimiz anlamına geliyor.

Ev sahiplerinin tamamı için bunu söylemem ama genel olarak daha anlayışlı olmaları gerektiğini düşünüyorum. Özellikle de öğrencilere karşı. Ev sahibim yüzde 25 kira zammını bilmiyordu. ‘Yüzde 25’lik bir sınır neden var?’ dedi. Kanunları gönderdim ve durumu anlatmaya çalıştım. Bu olaydan sonra kendisi bana cevap vermedi. Aramalarıma dahi geri dönmedi.

“EV SAHİBİ ‘YA ÇIKIN YA DA BU PARAYLA KALIRSINIZ’ DEDİ”

Osmangazi Üniversitesinde öğrenci olan kiracı Yunus Cankara, 4 yıldır aynı evde kaldığını ifade etti. Ev sahibinin bir senedir kiraya sürekli zam yaptığını belirten Cankara şöyle konuştu:

İlk buraya geldiğimde 800 TL’ye kirada kalıyorduk. İlk yıllarda bin 100 TL’ye çıktı. Hızlı bir şekilde bin 500 TL oldu. Şimdi de 2 bin 500 TL’ye kalıyoruz. Mecburiyetten kaldık. Çünkü çevremizdeki fiyatlar da fazlasıyla yüksek. O evlerin eşyası da yoktu. Bizim şu an evimiz eşyalı. Bu yüzden ev sahibinin arttırdığı fiyatı kabul etmek zorunda kaldık.

Başlarda ev sahibinin çıkmamız yönünde bir talebi olmadı ama imalarda bulunuyordu. En sonunda ‘Evden çıkın’ dedi. Biz kendisine kanunu söyledik. Yüzde 25 arttırabileceğini ilettik. O bunu kabul etmedi. ‘Ya çıkın, ya da bu parayla kalırsınız’ dedi. Bizim de çaremiz kalmadı. Ayrıca ev sahibinin zam yapmasının sebeplerinden birisi, çevredeki evlerin kiralarını öğrenmesi oldu.

Kira artışlarında emlakçıların payı çok büyük. Ev sahiplerini arayarak, diğer evlerin fiyatlarına göre kira artışı yapmaları gerektiğini söylüyorlar. Okulumda bulunan çoğu arkadaşım bu problemi yaşıyor. Onların da evleri son bir yılda yüzde 100 veya yüzde 150 gibi artışlara maruz kaldı.

Milliyet gazetesinden Mithat Yurdakul’un haberine göre, çalışmaya göre TÜİK’in aylık enflasyon hesabıyla belirlenen ve kiralara yapılabilecek azami zammı belirleyen oranların aşılmaması esas olacak.

Kiracılardan normalin üstünde ev kiraları talep eden ev sahipleri, kiracıları tarafından şikayet edilebilecek. Bunun için bir telefon hattı oluşturulması bekleniyor. Hat üzerinden ev sahipleri şikayet edilebilecek. Ayrıca kiracılar, hattın ucundaki uzmanlardan hukuki yardım da alabilecek.

Kiracılar, oturdukları eve en fazla ne kadar zam yapılabileceğini, kiraya istenilen zammı yapmazsa evden çıkmak zorunda kalıp kalmayacağını, yüksek kira talebine karşı ne yapabileceği konusunda buradan bilgi alacak. Benzer bir şikayet mekanizmasının e-devlet üzerinden de hayata geçmesi hedefleniyor.

Kiralara karşı önlem mekanizmasının Hazine ayağında ise vergi incelemesi yapılacak. Ev sahiplerinin, gelirlerinin beyanname sınırını geçmesine rağmen kira gelirleri ile ilgili beyanname vermediğinin tespit edilmesi halinde, tahakkuk etmesi gereken vergilerin geriye dönük olarak tahsil edilmesi planlanıyor.

Yapılacak şikayet ve incelemeler sonucunda, aşırı kira artışı gibi sebeplerle kiracısını mağdur ettiği belirlenen ev sahipleri, takip altına alınacak.

Bu ev sahiplerinin şikayete konu olan ve diğer kiralık gayrimenkulleri, abonelik bilgileri üzerinden takip edilecek, kanun dışı kira uygulamalarına gidip gitmediği izlenecek.