Yeni düzenlemeye göre taksi plakası alan ya da taksimetresini yenileyen araç sahiplerinin taksimetreyle senkron çalışan Taksi Mali Cihazı kullanması gerekecek. Mevcut taksiler için ise uyum süresi 1 Eylül 2026’ya kadar devam edecek.

Bu cihaz sayesinde yapılan her yolculuk otomatik olarak kayıt altına alınacak ve fiş veya e-belge üretilecek. Taksimetre ile mali cihaz birbirine bağlı çalışacağı için manuel işlem yapılamayacak.

KARTLI ÖDEMEDE YENİ DÖNEM

Düzenlemenin dikkat çeken maddelerinden biri de tüm taksilerde kartla ödeme kabulünün zorunlu hale gelmesi oldu. Buna göre mali cihazın kullanılmaya başlanmasının ardından 15 gün içinde en az bir banka ya da ödeme kuruluşu ile üye işyeri anlaşması yapılması gerekecek.

Bu anlaşmanın yapılmaması durumunda cihaz otomatik olarak pasif hale getirilecek. Tebliğde ayrıca bankaların taksicilere bağımsız POS cihazı vermesi de yasaklandı. Bundan sonra tüm tahsilat işlemleri yalnızca taksimetreyle entegre çalışan Taksi Mali Cihaz üzerinden yapılacak.

GPS İLE KAYIT TUTULACAK

Yeni sistem aynı zamanda GPS tabanlı konum kaydı da tutacak. Böylece yapılan yolculukların nereden başlayıp nerede sona erdiği de kayıt altına alınabilecek.

FİŞ ALMAYAN MÜŞTERİYE DE CEZA

Düzenleme kapsamında yolculuk sonunda müşterilerin fiş ya da fatura alması zorunlu olacak. Fiş almayan yolcular hakkında da diğer işletmelerde olduğu gibi idari para cezası uygulanabilecek.

Öte yandan sektör içinde bazı belirsizlikler de sürüyor. Takside çalışan ve kendi SGK primini ödeyen şoförlerin KDV ve gelir vergisinin nasıl hesaplanacağı henüz netlik kazanmış değil. Ayrıca korsan biçimde kiraya verilen taksi plakalarında verginin plaka sahibi ile şoför arasında nasıl paylaşılacağı da tartışma konusu olmaya devam ediyor.

CEZA NASIL UYGULANACAK

Gelir İdaresi cezanın nasıl uygulanacağına ilişkin örnekler verdi. Hasan Bey, 9 Ağustos 2024 tarihinde çocuğuna oyuncak aldı. Ancak fişini almadığı tespit edildi. Bu durumda Kemal Bey’in bu alışverişinin mükellefiyeti ile ilgisi bulunmadığından, Hasan Bey’e 5 bin liralık özel usulsüzlük cezası kesilecek. Diğer taraftan satıcı da özel usülsüzlük cezası ödeyecek.

DENETİMDE TESPİT EDİLİRSE NE OLACAK

Tebliğde bir örnek de yapılan denetimde fiş alınmadığının tespit edilmesine yönelik olarak verildi.

3 Ekim 2024 tarihinde yapılan denetimde nihai tüketici Kemal Bey’in yaptığı alışverişte (N) şirketinden fiş almadığı tespit edildi. Söz konusu tespite istinaden, nihai tüketici Kemal Bey’e 5 bin lira özel usülsüzlük cezası kesilecek. Ayrıca (N) şirketine hakkında yapılan tetkikte fişi düzenlememe yönünden bu denetim sonucunda yapılan tespitin bir takvim yılındaki dördüncü tespit olduğu anlaşıldı. Buna göre, mükellef adına 7524 sayılı Yasa’da belirtilen cetvele göre 40 bin liralık özel usülsüzlük cezası kesilecek.

BEŞ İŞ GÜNÜNE DİKKAT

Tüketicilerin fiş almamaları halinde beş işgünü içinde bildirim yapmaları gerektiğine yönelik de bir örnek verildi. Nihai tüketici Nevzat Bey 14 Kasım 2024 tarihinde yaptığı alışverişte (P) şirketi tarafından kendisine fatura düzenlenmediğini 3 Aralık 2024’te vergi dairesine bildirdi.

Bunun üzerine, 4 Aralık 2024 tarihinde mükellef nezdinde yoklama yapıldı ve söz konusu faturanın düzenlenmediği hususu teyit edildi. Buna göre, (P) şirketine özel usülsüzlük cezası kesilecek. Nihai tüketici Nevzat Bey adına ise fatura düzenlenmediğine ilişkin bildirimi faturanın düzenlenmesi gereken tarihi takip eden beş işgünü içerisinde yapmaması nedeniyle 5 bin lira tutarında özel usulsüzlük cezası kesilecek.

KAYIT DIŞINA YÜZDE 50 ARTIRIMLI

Vergi dairesinin bilgisi dışında mükellefiyet tesis ettirmeden faaliyette bulunanlara kesilecek cezalar yüzde 50 artırımlı uygulanacak. Mükellefiyet tesis ettirildikten sonra, mükellefiyet tarihinden önceki dönemler için daha sonra yeni bir tarhiyat yapılması durumunda da cezalar artırımlı uygulanacak.

KATMERLİ CEZA

Vergi Usul Kanunu’nda belirtilen fiş, fatura, serbest meslek makbuzu gibi belgelerin bir takvim yılı içerisinde birden fazla kez verilmemesi veya alınmaması durumunda, alıcıya ve satıcıya her bir tespit için artırımlı şekilde vergi cezası uygulanacak.

Buna göre, alışverişte fiş veya fatura kesmeyen esnafa ilk seferde 10 bin TL, ardından artan oranlarda ceza uygulanacak. Fiş almayan müşteriler de 5 bin TL ceza ödemek zorunda kalacak. Vergi uzmanları, bu yeni düzenlemelerin esnaf ve tüketiciler üzerinde ağır yaptırımlar getirdiğini belirtiyor.

CEZALAR KADEME KADEME ARTIYOR

Vergi uzmanı Abdullah Tolu konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Birinci tespitte 3 bin 400 olarak uygulanan ceza 10 bin lira oluyor. İkinci tespitte 20 bin lira, üçüncü tespitte 30 bin lira, dördüncü tespitte 40 bin lira beşinci tespitte 50 bin lira altıncı ve sonraki her tespitte 100 bin lira özel üsulsüzlük cezası kesilecek.” dedi.

Tolu, “Kanun teklifinde şöyle bir düzenleme var eğer alıcı 5 iş günü içerisinde satıcının fatura düzenlemediğini vergi dairesine bildirirse alıcılara bir özel usül cezası kesilmiyor.” şeklinde konuştu.

3 BİN 400 TL OLACAK

Ödemeyi banka hesabından alıp fiş vermeyen işletmelere her bir fiş için 3 bin 400 TL, fatura vermeyen işletmelere ise her bir fatura için 3 bin 400 TL’den az olmamak üzere belgede yer alması gereken tutarın yüzde 10’u oranında özel usulsüzlük cezası kesilecek. Devleti vergi kaybına uğrattıkları için bu işletmeler vergi incelemesine tabi tutulacak.

Son dönemde esnaf, banka POS cihazlarının yüksek komisyon oranları ve alışveriş bedelinin tahsil sürelerinin 45 güne yaklaşması nedeniyle IBAN ile ödemeye yönelmişti.

OPERASYON

Ekipler Kocaeli, Antalya ve Tekirdağ’da eş zamanlı operasyon düzenleyerek şahıslara baskın düzenledi. Operasyonda 7 şahıs gözaltına alınırken 1 milyon 720 bin TL değerinde toplam 2 bin 576 adet sahte otomasyon fişi ve fiş basımında kullanılan yazıcılar ele geçirildi.