MEYVE YÜZDE 16,22 ARTTI

Antalya Ticaret Borsası’nın verilerine göre, nisan ayı miktar endeksi aylık bazda meyvede yüzde 16,22 arttı, domateste yüzde -19,25 ve sebzede ise yüzde -0,33 azaldı. Nisan ayı miktar endeksi yıllık bazda domateste yüzde -51,65, meyvede yüzde -3,81, sebzede ise yüzde-36,87 azaldı.

SON 7 YILDA REKOR ARTIŞ

Son yedi yılın verileri dikkate alındığında nisan ayında, domates ve sebze satış miktar endeksleri rekor azalış, meyve satış miktar endeksi ortalama civarında artış yaşandı. Domates ve sebze fiyat endeksleri rekor artışlar gösterirken, meyve fiyat endeksi ortalama civarında artış gösterdi. Nisan ayında sebze fiyat endeksi yıllık bazda yüzde 148,76 arttı. Aynı dönemde sebzenin yıllık işlem miktarı yüzde-36,87 oranında azalırken, bu durum fiyat endeksindeki yükselişte etkili oldu.

DOMATESTE REKOR ARTIŞ YAŞANDI

Nisan ayında miktar endeksleri domateste 44, meyvede 35 ve sebzede 54; fiyat endeksleri ise domateste 7458, meyvede 4481 ve sebzede 5066 olarak gerçekleşti. Nisan ayı miktar endeksi aylık bazda meyvede yüzde 16,22 arttı, domateste yüzde -19,25 ve sebzede ise yüzde -0,33 azaldı. Nisan ayı miktar endeksi yıllık bazda domateste yüzde -51,65, meyvede yüzde -3,81, sebzede ise yüzde-36,87 azaldı. Nisan ayında yıllık miktar endeksleri, meyvede ortalama civarında, domates ve sebzede ise rekor azalış gösterdi. Nisan ayında yıllık fiyat endeksi meyvede ortalama civarında, sebzede ortalamanın üstünde, domateste ise rekor artış gösterdi.

163 BİN LİRAYA YÜKSELDİ

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin meclis toplantısında hal ücretleri hakkında teklif sunuldu. Bu kapsamda Merkez Sebze-Meyve Hali KDV dahil 163 bin 497 liraya, Gebze’deki Batı Sebze-Meyve halinin kira bedeli de KDV dahil 171 bin 891 bin TL’ye yükseldi. Söz konusu karar, meclisten geçerek kabul edildi.

ZİNCİR MARKETLER ÜRÜNLERİNİ ÜRETİCEDEN TEMİN EDECEK

Marketlere üreticiden zorunlu alım, üreticiye bedelsiz yer Ticaret Bakanlığı’nın hazırladığı yeni Hal Yasası taslağıyla üreticiye destek artarken, marketlere de doğrudan alım zorunluluğu geliyor.

Tasarıya göre, üretici birliklerine toptancı hallerde ücretsiz alan verilecek, zincir marketler ise sattıkları sebze ve meyvenin yüzde 20’sini doğrudan üreticiden temin edecek.

PARA CEZALARI 1 MİLYON LİRAYA ÇIKARILACAK

Üreticiye destek: Üretici örgütlerine bedelsiz alan tahsisi yapılacak, kira, nakliye ve depolama giderlerine devlet katkısı sağlanacak.

Zorunlu alım: Belirli nitelikteki marketler, sattıkları sebze-meyvenin en az yüzde 20’sini doğrudan üreticiden almak zorunda olacak. Bu şartı yerine getirmeyenlere her yıl için 50 milyon TL ceza uygulanacak.

Aracı yasağı: Aynı hal içinde komisyoncular arasında mal devri engellenecek, fiyat manipülasyonu ve stokçuluğa karşı cezalar artırılacak.

Cezalarda artış: Serbest rekabeti bozucu davranışlarda bulunanlara verilen idari para cezaları 177 bin TL’den 1 milyon TL’ye çıkarılacak.

Bozulmuş ürünler: Ürünlerin imhasında usule aykırı davrananlara 200 bin TL ceza verilecek.

TBMM’YE GELECEK

Türkiye Gazetesi’nde yer alan habere göre; yeni düzenlemenin TBMM’nin 1 Ekim’de açılışının ardından gündeme alınarak yasalaştırılması bekleniyor.

Tüketici Konfederasyonu, planlı üretim yapılması gerektiğini vurguladı. Üreticilerin desteklenmesi gerektiğini belirterek, Hal Yasası’nın acilen çıkartılması çağrısında bulundu.

ÜRÜNLER YOLDA KALMAMALI

Hiçbir ürünün dalında kalmaması ve yollara dökülmemesi gerektiğine dikkat çekildi. Tedbir alınması gerektiği, devletin gerekirse üreticiden malları toptan fiyatına alıp piyasaya sürmesi gerektiği ifade edildi.

Çiftçiye destek paralarının mahsul topraktan çıkıp satışı kanıtlandıktan sonra ödenmesi gerektiği vurgulandı. Bu durumun kontrol altına alınmadığı sürece olayların çığırından çıkacağı ifade edildi.

DEVLET MÜDAHALESİ ŞART

Devletin, üreticinin elinden mallarını toptan fiyatına alıp piyasaya sürmesi için altyapının oluşturulması gerektiği belirtildi. Üreticilerin mağduriyetlerinin giderilmesi için acilen adım atılması gerektiği vurgulandı.

Bu durumun nasıl sonuçlanacağı, çiftçilerin geleceği ve devletin atacağı adımlar merakla bekleniyor.

PAZARCININ KARI İLE

Hal müdürlüğü verilerine göre 1 kilogram domatesin hal satış fiyatı 2021 yılında 5 lira iken 2021 yılında 12 liraya yükseldi. Salatlaık 2 lira 80 kuruş iken 8 liradan, soğan 1.5 lira iken 5 liradan satılmaya başlandı. Pazarcı esnafının nakliye masrafı ve kar oranları da eklendiğinde söz konusu ürünjlerin fiyatları en az yüzde 25 daha artıyor. Vatandaş domatesin kilosunu en ucuz 15 liradan, salatalığı 10 liradan, soğanı ise 7,5 liradan alabiliyor.

İŞTE 2021-2022 HAL FİYATLARI

KALEM KALEM HESAP

Böyle bir atmosferde Tarım Kredi marketlerinin kârı sıfırlayıp satış yapmalarına karşın market markalı bir grup ürün dışında fiyatlarda beklenen düşüşü sağlamak mümkün olmadı. Üreticiler, tarladan sofraya ulaşıncaya kadar bir ürünün defalarca el değiştirdiğine dikkat çekerek tarlada bedava verilen bir ürünün bile tüketicinin sofrasına ulaşıncaya kadar en az 6 liraya ulaştığını vurguladı. SÖZCÜ Antalya’dan yola çıkan bir ürünün İstanbul’a ulaşıncaya kadar yaptığı harcamaları nakliyecilerle birlikte kalem kalem hesapladı.

TOPLAM MALİYET 10.700 LİRA

Buna göre Antalya’dan yaklaşık 14 ton yüklü bir TIR İstanbul Bayrampaşa’daki hale doğru yola çıktığında 350 litrelik depoyu, litresi 23.4 TL’den, 8.200 liraya dolduruyor. Bursa’dan itibaren TIR’ın otobana girmesiyle birlikte Osmangazi ve Yavuz Sultan Selim Köprüsü ücretleri dahil 745 lira ödeniyor. Bu ücrete ilave olarak TIR şoförünün yevmiyesi ve harcırahı olarak 1.200 lira daha ekleniyor. Domatesin İstanbul’da tezgahlara ulaşmasının maliyeti yaklaşık 10.700 lirayı buluyor. (Sözcü)

HALİ GEZDİLER

12-18 Aralık Yerli Malı haftası nedeniyle Başiskele Mahmut Paşa İlkokulu 1. Sınıf öğrencileri Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Sebze ve Meyve Halini ziyaret etti. Öğrencileri Haller Şube Müdürü Ayhan Acar karşıladı.

MEYVE İKRAMI

Çocuklar Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Sebze ve Meyve Hali’nde yer alan sebzelerin nerede üretildiği ve nasıl üretildiği hakkında bilgi aldı. Ayrıca hal görevlileri öğrencilere meyve ikramında bulundu.

“YERLİ MALI HAFTASINI KUTLADIK”

Öğrencilerle birlikte yerli malı haftasını kutladıklarını belirten sınıf öğretmeni Saygın Yamen, “Yerli Malı Haftası nedeniyle Büyükşehir Belediyesi Sebze ve Meyve Halini ziyaret ettik. Hal müdürümüz ve görevlilerine çok teşekkür ediyoruz. Burada güzel bir şekilde karşılandık. Öğrencilerimize meyve ve sebzelerin nasıl yetiştirildiği, nereden buraya geldiği ve nereye gönderildiğine dair bilgiler verildi. Öğrencilerimiz burada gördükleri sebze ve meyveleri daha sonra resmedecek. Bu resimlerse daha sonra sergilenecek” ifadesini kullandı.

ARADAKİ FARK AÇILDI

Tarhan, “Dolaylı olarak %15-%20’ye varan vergi yükü altında esnafımız eziliyor Hal fiyatları ile market fiyatları arasındaki fark çok açıldı. Maliyetlerin çok yüksek olması nedeniyle esnaf ürünleri maliyetinden çok daha düşüğe ve zararına satmak durumunda kalıyor. Üretici perişan oldu. Esnaf perişan oldu. Ürünlerin yarısı satılırken, yarısı çöpe gidiyor. Hal esnafı bitmiş durumda. Kazanç sağlayamıyor. Yetkililerin bu konuda bir an önce bir şey yapması gerekiyor.” ifadelerine yer verdi.

HAL ESNAFI ÇÖZÜM BEKLİYOR

Esnafın sorunlarına çözüm üretilmesi gerektiğini belirten Tarhan, “Hal esnafı büyük bir krizle karşı karşıya, üreticilerimiz verdiğimiz emeğin karşılığını alamıyor. Vergilerini ve tüm ödemelerini gerçekleştiren hal esnafı da dar boğazda. Hem üreticimizin hem de esnafımızın sorunları çözüm bekliyor. Bu sorunların çözümü için atılması gereken adımlar için bugünden tezi yok harekete geçmek gerekiyor. Biz CHP olarak her zaman esnafımızın yanındayız. Sorunlarını dile getirmeye, çözümler üretmeye bıkmadan yorulmadan devam edeceğiz. Her mecrada esnafın sesi olacağız”şeklinde konuştu.

MUHTARLARLA BULUŞTU

Tarhan, Muhtarlar Günü vesilesiyle, İzmit Muhtarlar Derneği Başkanı Kadir Kızıl ve yönetimi ile biraraya gelmesinin ardından Doğan Mahallesi, Veliahmet Mahallesi, Hacı Hızır Mahallesi, Fatih Mahallesi, Hatipköy Mahallesi, Yenişehir Mahallesi, Tepeköy Mahallesi ve Sepetçi Mahallesi muhtarlıklarını da ziyaret etti.