Eylül 2021’de 100 liraya satın alınan bir gıda sepeti için yurttaşlar bu yıl kasım ayında 631 lira ödemek zorunda kaldı.

Araştırmanın sonuçlarında öne çıkanlar şöyle oldu:

• En zengin yüzde 20’lik kesim tüketim harcamalarının yüzde 16,6’sını gıda için ayırırken, en yoksul yüzde 20’lik kesiminin gıdaya ayırdığı pay yüzde 35,8.

• Gıda fiyatlarında Türkiye’de son 41 aydır yaşanan kesintisiz artış en fazla sabit gelirli ve yoksul kesimleri olumsuz etkiliyor.

• Gıda fiyatlarındaki yıllık enflasyon eylülde yüzde 107,1’e ekimde yüzde 108,2’ye çıktı. Kasımda ise yüzde 104,1’le üç haneli oranlarda kalmaya devam etti.

• Kasımda, sebze ve et -balık dışındaki tüm harcama gruplarında fiyatlar bir önceki aya göre arttı. Ekmek, pirinç, un bulgur grubu ile süt ve süt ürünleri, yağ, meyve, bakliyat gibi gıda maddelerinde önceki aya göre önemli artışlar yaşandı.

• Ekmek, pirinç, un, bulgur fiyatları kasımda bir önceki aya göre ortalama yüzde 2 oranında artarken et ve balık grubu fiyatları değişmedi. Et ve balıkta yılbaşından bu yana yaşanan artış yüzde 121,5 oldu.

• Aralık 2022- Kasım 2023 aylarını kapsayan son bir yıllık dönemdeki ortalama gıda fiyatları, Aralık 2021-Kasım 2022 dönemindeki ortalama fiyatlara göre yüzde 105,6 oranında artış gösterdi.

Dünyada düşerken Türkiye’de zirvede

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) yayımladığı eylül ayı gıda enflasyonunda da dikkat çeken veriler yer almıştı. Buna göre OECD ülkelerinin genelinde gıda enflasyonunda düşüş sürerken Türkiye yüzde 75’le zirvede yer aldı. Türkiye 2’nci sıradaki Macaristan’ın dahi 62 puan üstünde yer aldı. Gıda enflasyonu 9 OECD ülkesinde hâlâ yüzde 10’un üzerinde seyrediyor. Açıklamaya göre enflasyon oranı eylül ayında ağustos ayına göre 27 OECD ülkesinde düşerken diğer sekiz ülkede arttı. Eylül ayında Türkiye, Macaristan ve Kolombiya’da çift haneli enflasyon kaydedildi. (Birgün)

Bu yıl fiyat rekoru kıran kuru soğanın arzında sıkıntı olduğunu patateste de tehlikeli bir sürece girildiğini dile getiren Tavşan, 15 gün sonra fiyatlarda bir rahatlama, hasatta da artış beklediklerini dile getirdi. Antalya halinde geçen yılın nisan ayında kilosu en yüksek 5 TL’den satılan kuru soğan 2023 Nisan ayında yüzde 440’lık artış ile 27 TL’ye çıktı. 12 TL’den satılan domates 18 TL’ye çıktı.

ÜRETİCİ PERİŞAN OLUR

Bu yıl sebze ve meyvede hasatta büyük sıkıntı beklemediklerini, deprem bölgesinden gelecek sevkiyatta da bir sorun görmediklerini dile getiren Yüksel Tavşan, ancak bolluğun ucuzluk getirmeyeceğini kaydetti.

Yüksek maliyetlerin fiyat düşüşünü engellediğini dile getiren Tavşan, “Artık 5 TL’ye 10 TL’ye ürün yemek zor bir olay. 10 TL bile zor. Bu fiyatların altına inerse üretici perişan olacak bu defa. Hallerde 5-10 TL’ye ürünün olmasını ciddi şekilde ucuz kabul etmek gerekir. Bu perakendeye gittiği zaman 5 TL’ye satılan ürün 10 TL’den satılır. Sebze meyve çok olunca fiyat düşüşü olabilir ama orada da üretici gerçekten çok zarar eder” dedi. (Sözcü)

Çakar, halkın temel besin maddesi olan 12 çeşit sebze fiyatının TÜİK verileriyle son bir yılda yüzde 343’e varan oranlarda arttığına, buna karşılık halkın gelirinde böyle bir artış yaşanmadığına dikkat çekti. Tüketicilerin yarıdan çoğunu oluşturan asgari ücretliler ve asgari ücretin biraz üzerinde geliri olanlar ile asgari ücretin altında geliri olanlar için sebze ve meyvenin lüks olduğunu söyleyen Çakar, hükümete şu çağrıda bulundu:

AÇLIK VAR, ÖNLEM ALIN

“Ücretli kesim yeterli sebze ve meyveye erişemez oldu. Sebze ve meyve fiyatları ile birlikte et, süt ve süt ürünleri fiyatlarını dikkate aldığımızda, dar gelirli ve yoksulluk sınırının altında geliri olan tüketicilerin çoğunluğu açlığa mahkûm edilmiştir. Ülke yönetimince acil olarak açlığı giderici önemlerin alınması çağrısında bulunuyoruz.”