“Doğayı dinleme fırsatı sunuyor”

Bölgeyi ziyaret eden Emin Öztürk, Samanlı Dağları’nda sonbaharın, tabiatın en güzel manzaralarını sunduğunu belirtti. Yazın kavurucu sıcaklarının ardından dağ eteklerine yumuşak bir serinliğin çöktüğünü ifade eden Öztürk, şunları kaydetti:
“Samanlı Dağları sonbaharda sadece renk değiştirmez, sessiz ve derin bir güzelliğe bürünür. Bu güzellik, izleyen herkese zamanı durdurup doğayı dinleme fırsatı sunar. Hepinizi bu renk cümbüşüne fotoğraf çekmeye ve orman yürüyüşü yapmaya davet ediyoruz.”

Merkez Bankası’nın (MB) geçen ay başladığı faiz artışlarının bugün de devam etmesi bekleniyor. MB’nin politika faizini 500 baz puana kadar artırarak yüzde 18 ila 20’ye yükselteceği yönünde öngörüler bulunuyor. MB, haziran ayındaki 650 baz puanlık faiz artışıyla politika faizini yüzde 15’e çekmiş, enflasyon görünümünde belirgin düzelme olana kadar sıkılaşmanın devam edeceğini vurgulamıştı.

NEGATİF TABLO SÜRECEK

Enflasyon baskılarının çok fazla olduğunu belirten Altınbaş Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Atilla Çifter, döviz kurlarındaki hareketliliğin de devam edeceğini kaydetti. Vergi artışlarını hatırlatan Çifter, “Maliye politikasında doğrudan enflasyonu artıran adımlar atıldı. Böyle bir tabloda para politikası etkisizleştirildi. Temmuz ayı enflasyonu rekor düzeyde gelecek. Bu tabloda hem döviz hem de enflasyon için negatif tablo devam edecek” ifadelerini kullandı. Çifter,  Mehmet Şimşek’in ‘rasyonel politikalara dönüş’ açıklamasının üzerinden 40 günden fazla süre geçmesine karşın enflasyonu kontrol altına alacak bir adım atılmadığını belirtti. Şimşek’in önünde iki yol olduğunu belirten Çifter, “Bütçe açığı taşınamaz noktaya geldi. Ya vergileri halka yayarak bu açığı kapatacaktı ya da servet vergileriyle bu açık kapatılacaktı. İlk yol tercih edildi. Üçüncü bir yol daha vardı ama tasarruf önlemlerinde ne kadar tasarruf edileceği belli değil” ifadelerini kullandı. Sonbaharda turizm gelirlerinin düşmesi ve tarımda fiyat artışlarından dolayı enflasyonun yakıcı gerçekleriyle daha net karşılaşılacağını kaydeden Çifter, “Temmuz’daki kadar şok olmayacak ama yılsonu enflasyon beklentilerinin arttığı bu durumda sonbaharın zor geçecek” diye konuştu. (Birgün)

EKİPLERDEN ESTETİK ÇALIŞMA

Kentte sonbaharla birlikte farklı tonlara bürünen ağaçlar görsel şölen sunuyor. Sarı, kahverengi ve yeşilin farklı tonlarına bürünen ağaçlar, kartpostallık görüntüler ortaya çıkarıyor. Düzenli olarak parklarda, mesire alanlarında ve yol kenarlarında bakım ve temizlik çalışması yapan Park ve Bahçeler ekipleri, topladıkları yapraklardan estetik bir çalışmaya imza attı. Topladıkları binlerce yaprağı sabırla dizen ve bunlardan ‘Mutlu Şehir Kocaeli’ ve ‘Çalışınca Oluyor’ yazıları oluşturan ekiplerin çalışması sonuç verdi. Havadan görüntülenen yazılarla yapraklar adeta dile geldi.

KENTİN HER KÖŞESİNE HİZMET

Kocaeli’de sonbaharın gelişiyle birlikte dökülen yapraklar, yağışlı havalar nedeniyle oluşan olumsuz koşullar çevrede hoş olmayan görüntülere yol açıyor. 3.626 km2’lik yüzölçümüne sahip Kocaeli’nin her metrekaresine hizmet götüren Park ve Bahçeler ekipleri, sonbaharla birlikte temizlik faaliyetlerine ağırlık verdi. Kentin her köşesinde dökülen yapraklar toplanıyor, tıkanan mazgallar açılıyor, park ve bahçeler, yaya köprüleri ve asansörler elden geçiriliyor, her köşenin tertemiz kalması sağlanıyor. Ekipler yaşanan trafik kazaları sonucunda diğer araç ve sürücülerin olumsuz bir şeyle karşılaşmaması ve yolun en kısa sürde trafiğe açılması için de olay yerinde temizlik çalışması yapıyor.

TEMİZ ŞEHİR KOCAELİ

Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Doç. Dr. Tahir Büyükakın’ın çizdiği Mutlu Şehir Kocaeli hedefine yaptığı park ve bahçelerle, mesire alanlarıyla, sahil parklarıyla destek veren Park ve Bahçeler Daire Başkanlığı ekipleri, hayata geçen her hizmetin ilk günkü gibi yepyeni, bakımlı ve temiz kalması için de çalışıyor. Her türlü donanıma sahip ekipler 12 ilçenin tamamında sonbaharın getirdiği olumsuz şartları ortadan kaldırmak için köşe bucağı temizliyor, pırıl pırıl bir hale getiriyor. Her sabah işe veya okula gitmek için yola çıkan Kocaelilileri, tertemiz bir şehir bekliyor.

* Sonbaharda kapalı ortamlara geçişle beraber vaka sayılarının daha da artacağı ve 4’üncü pik zirvesinin daha da yukarıya çıkacağı şeklinde kaygılarımız var.

* Öncelikle kontrolsüz, kademesiz bir açılma sağlandı. Henüz epidemiyolojik veriler, bu kadar kontrolsüz bir açılımı düşündürmezken bir anda neredeyse tedbirlerin tamamına yakını ortadan kaldırıldı.

* İkincisi, Delta varyantının bütün dünyada giderek baskın hale geldiği bilindiği halde bu varyanta karşı özel tedbirler alınmadığı gibi, Delta varyantının yoğun olduğu ülkelerden örneğin Rusya’dan, İngiltere’den yeterince kontrol yapılmadan, karantina tedbirleri uygulanmadan turist gelmesine izin verildi.

* Özellikle bu turistlerin yoğun geldiği Antalya’da o dönemde yoğun bir vaka artışı olduğunu biliyoruz. Bayram hareketliliği sırasında da bunun tüm yurda yayıldığı şeklinde düşüncelerimiz var.

“BÜTÜN BUNLARIN BİR ARAYA GELMESİ YENİ BİR PİK OLUŞMASINDA ETKİLİ OLDU”

Etkin toplumsal bağışıklığa ulaşacak bir aşılama seviyesinden uzak olunduğunu söyleyen Dr. Çamlı, şöyle konuştu:

* Özellikle Delta varyantı gibi bulaşıcılığı daha yüksek bir varyanta toplumsal bağışıklık için en az yüzde 80’lerin aşılanmasını gerektiğini biliyoruz. Bu aşılama 2 dozu tamamlamış kesimler için geçerli.

* Oysa bugün ülkemize baktığımızda, bu oranın yüzde 42-43’ler civarında. Kaldı ki bu kontrolsüz açılmanın toplumda yarattığı bir rehavet duygusu da var.

* Artık pandemi öncesi dönem gibi yaşayabiliriz gibi bir algı oluşturuyoruz ve baktığınız zaman restoranlarda, kafelerde, parklarda fiziksel mesafelerin korunamadığı, maskesiz kapalı ve havalanması olmayan ortamlarda birtakım sosyal etkinliklerin devam ettiğini, düğünlerin, taziyelerin devam ettiğini gördük. Bütün bunların bir araya gelmesi yeni bir pik oluşmasında etkili oldu.

“AŞISIZLARI İKNA ETMEK GEREKİYOR”

Kişilerin aşı olmak istememesinin muhtemel nedenlerine bakmak gerektiğini belirten Çamlı, şunları söyledi:

* Burada bir aşı karşıtı grup var ki, bunlar aslında çok küçük bir grup. Çok daha ölçüde aşı tereddütleri olan bir kesim var. Bu tereddütlerin temelinde de bir güvensizlik duygusu söz konusu.

* Burada özellikle sağlığı yönetenlere karşı bir güvensizlik söz konusu. Pandemi döneminde yaşadığımız çelişkili yaklaşımlar ve açıklamalar, ne yazık ki kamuoyunda sağlık otoriteleri tarafından yapılan açıklamalara çok da güvenmediklerini, çok da inandırıcı bulmadıklarını anlıyoruz.

* Dolayısıyla toplumun bu konuda güven oluşturucu, bilime dayalı açıklamalara ihtiyacı var.

“AŞISIZLAR PANDEMİSİ”

Aşı olmanın her ne kadar bireysel bir tercih gibi görünse de toplum sağlığını ilgilendiren bir konu olduğunu vurgulayan Çamlı, şunları söyledi:

* Şu anda yaşadığımız pandeminin aşısızlar pandemisi olduğunu, yoğun bakımlarda, hastanelerde yatanların büyük bir kesiminin, yüzde 90’ından fazlasının aşısızlar olduğunu biliyoruz.

* Pandeminin uzaması yeni varyantlara, yeni varyantlar da yeni piklere yol açıyor. Dolayısıyla aşısızlar toplum sağlığı açısından bir risk oluşturuyorlar. Bu yüzden de meseleye toplum sağlığı açısından yaklaşmamız gerekiyor. Bu yönde birçok uygulama hayata geçebilir. Özellikle kamusal alanda bu kişilerin aşılarını olmuş kişilerle bir araya gelmesi bir risk oluşturacaktır.

* Dolayısıyla o kişilerin de yaşam hakları göz önüne alınmalı ve aşısızların kendi tercihleri gibi görünen durumu mutlaka gözden geçirilmesi gerekiyor.

* Aşı belirli durumlarda yasal olarak zorunlu hale getirilebilir. Ancak ikna etmek gerekir, özellikle güven veren toplumsal kanaat önderleri, sanatçılar, aydınlar ve birtakım liderlerin açıklamalarının bu konuda ikna edici olacağını düşünüyorum.

Hazır giyimde yeni sezon en az yüzde 20 zam ile açılacak

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Konfeksiyon ve Hazırgiyim Sanayi Meclis Başkanı Şeref Fayat, sonbahar-kış sezorunda yüzde 15-20 bandında bir fiyat artışı beklediklerini kaydetti. Fayat, “ÜFE ve TÜFE arasındaki fark çok yüksek. Öyle bir marj yok. Hammaddenin hem döviz bazında artması hem de dövizin artması bunun yansıtılmasını kaçınılmaz kılıyor. Yeni sezon ürünlerinde minimum yüzde 15-20 arasında fiyat artışı yapılmazsa şirketlerin iç piyasaya verdiği ürünlerden para kazanması mümkün değil” açıklamasında bulundu. 50 bin satış noktası ve 320 milyar TL’lik ciroyu temsil eden Zincir Mağazalar Derneği’nin (ZMD) Başkanı Serhan Tınastepe de fiyat artışının taleple doğru orantılı olduğunu belirterek, “Fiyat artışı güçlü bir talep ile gerçekleşecek bir durum. Şu an herkes karlılıklarından fedakarlıkta bulunuyor. Yaz ürünlerine fiyatlar yansıtıldı. Eylül gibi başlayacak yeni sezonda da yüzde 2035 arasında bir fiyat artışı öngörüyoruz” dedi.

Beyaz eşya ve teknolojide yüzde 15-20 bekleniyor

Türk Elektronik Sanayicileri Derneği (TESİD) Başkanı Yaman Tunaoğlu, sektörde hammaddenin önemli bir bileşen olduğunu ve bunun da önemli bir kısmının yurtdışından geldiği için dövizdeki artıştan da önemli oranda etkilendiğini anlattı. Tunaoğlu, “Beyaz eşyada bir talep artışı var. ÜFE ile TÜFE arasındaki artış da çok açıldı. Fark bu kadar açılınca hem elektronik hem de beyaz eşyada fiyatlara yansımaması düşünülemez. Arada büyük bir fark var. Hiçbir tüketici zararına iş yapmak istemez. Bu yıl içinde son çeyrekte yüzde 15-20 bandından bir fiyat artışı olacağını tahmin ediyoruz” dedi.

Mobilyacılar kardan feragat yolunda

Mobilya Sanayi İş Adamları Derneği Başkanı Nuri Gürcan, 2020’nin son çeyreğinden bu yana hammaddeye ulaşmakta zorluk yaşadıklarını söyledi. Sunta ve MDF gibi birçok hammaddenin karaborsaya düştüğünü aktaran Gürcan, “Bizler şu anda kârsız çalışarak işlerimizi sürdürülebilir kılmanın peşindeyiz ama sektörün dayanacak gücü kalmadı. Artan maliyet artışlarının önüne geçmek gerekiyor” dedi. MODOKO Başkanı Koray Çalışkan da, “Hammadde fiyatları yüzde 40 artmış ama biz yıllık bazda yüzde 20 fiyatları artırmışız. Hem bizim hem de tüketicinin ciddi kaybı var. Sunta, MDF üreticileri her ay yüzde 10-15 zam yapıyor. Biz bunun yarısını bile yansıtamıyoruz. Firmalar teker teker kapanmaya başlıyor, stoğu olan firmalar kampanyalarla dönmeye çalışıyor” diyerek fiyat artışı yerine kardan feragat edecekleri mesajını verdi.

Mutfak ürünlerinde yüzde 50’yi bulacak

Züccaciyeciler Derneği Başkanı Mesut Öksüz, çelik ve plastik fiyatlarındaki artışın maliyetleri önemli oranda arttığını belirterek, “Mutfak gereçlerinde pandemi döneminde hammadde fiyatlarına bağlı olarak yüzde 50’nin üzerinde artış oldu. Şimdi bir zam dalgası daha yaşanacak. Tüm mutfak ürünlerinde yüzde 30-50 perakendecileri zam bekliyoruz” dedi.

ÜFE baskısı yönetilir durumda değil

Gıda perakendecileri Derneği Başkanı Galip Aykaç, ÜFE’deki artışın sebeplerini dünyadaki gıda hammadde fiyatlarının yüksek seyretmesi, iklim değişikliğinin tarımı olumsuz yönde etkilemesi, ambalaj hammaddelerindeki yükseliş, lojistik fiyatları ve yüksek faiz ve döviz kuru olarak sıraladı. Aykaç, “Organize perakendecilerin yüksek rekabet şartları da dikkate alındığında enflasyonun yükselmesine değil aksine düşürücü rolünün olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim. Buradan açıklanan ÜFE ile TÜFE arasındaki fark söylediklerimi teyit ediyor. Aradaki farkın kapanma zamanı açısından bir tahminde bulunmak çok zor” dedi. Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu (TGDF) Genel Sekreteri İlknur Menlik de “Üretici fiyatlarında çok daha büyük bir artış söz konusu. Aradaki bu farkın büyük olması, üreticileri ve sektörü hem zorda bırakıyor hem endişelendiriyor. Temel ihtiyaca yönelik bir üretim yapması sebebiyle gıda sektörü girdi maliyeti artışlarını tüketiciye yansıtma konusunda her zaman direniyor, maliyetleri yönetmek için çalışıyor. Ancak mevcut durumdaki gibi büyük bir maliyet artışının tüketici fiyatlarına yansımadan yönetilebilmesi mümkün görünmüyor” diye konuştu.

Yetersiz talep hemen yansımasını engeller

Trakya Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Sadi Uzunoğlu, üretici fiyatları endeksindeki artışın, yeterince talep oluşmaması ve piyasalardaki aksaklıklar dolayısıyla 3 aydan daha uzun bir zamandan sonra tüketici fiyatlarına yansıyabileceğini, bu sürenin, etkisi azalarak 9 aya kadar uzayabileceğini söyledi. Uzunoğlu, “Yetersiz talep, ÜFE’nin TÜFE’ye hemen yansımasını engeller, özellikle tarımda üretici çok, büyük alıcı ise sınırlı sayıda. Bu durum da, üreticinin maliyetini fiyatına yansıtmasını engelleyen unsurdur. Ama 3-6 aylık periyoda da yayılsa, 9-12 aylık bir süreye de yayılsa sonuçta üretici fiyatının tüketiciye yansıması kaçınılmazdır” dedi. (Dünya)