Sırtını kimseye dayamayan gazete...
16 ARALIK 2019’DAN BERİ

Kocaeli Büyükşehir Sayıştay raporunda 27 bulgu: 881 TL kira, 17 dönüm işgal!

Kocaeli Büyükşehir Sayıştay denetimi açıklandı. Buna göre, 2025 denetiminde 27 bulguya yer verilirken, raporda düşük kira, arazi işgali, ruhsatsız işyerleri ve ihale şartları öne çıktı.

Kocaeli Büyükşehir Sayıştay raporunda 27 bulgu: 881 TL kira, 17 dönüm işgal!
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin 2025 yılı Sayıştay Denetim Raporu yayımlandı. Kocaeli Büyükşehir  Sayıştay raporunda mali tablolara ilişkin 4, diğer işlemlere ilişkin 23 olmak üzere toplam 27 bulgu yer aldı. Belediye taşınmazlarının kullanımından ihalelere, personel görevlendirmelerinden ruhsat işlemlerine kadar birçok konuda mevzuata aykırılıklar tespit edildi. Önceki yılın raporundaki yedi bulgudan altısının düzeltilmediği, birinin ise kısmen giderildiği belirtildi.

GALERİ BAŞINA AYLIK 881 TL KİRA

Raporda, 27 Eylül 2000 tarihli sözleşmeyle üst hakkı verilen 49 dönümlük oto galericiler sitesinin kira bedelleri incelendi. Sözleşmede öngörülen artışların bazı yıllarda hiç yapılmadığı, bazı yıllarda ise belirlenen oranın altında uygulandığı tespit edildi. Yaklaşık 90 bağımsız bölüm için yıllık yaklaşık 952 bin TL tahsil edildiği, bölüm başına aylık kiranın yaklaşık 881 TL’ye karşılık geldiği belirtildi. Sayıştay, kira bedellerinin günün ekonomik koşullarına göre düşük kaldığını belirterek rayiç değer üzerinden güncellenmesini istedi. Belediye ise gerekli düzeltmelerin yapılacağını bildirdi. Raporda galericiler sitesinin ve sözleşmenin tarafı olan işletmenin adı açıklanmadı.

OTELİN YANINDA 17 DÖNÜM ARAZİ İŞGALİ

Belediyeye ait taşınmaz üzerinde otel, havuz ve sosyal alanlar yapılması için 31 Mart 1998 tarihinde imzalanan sözleşme de denetime konu oldu. Yükleniciye 49 yıllığına üst hakkı verilen alandaki yapıların, sözleşmeye ve imara aykırı biçimde genişletildiği belirlendi. Otel yapıları ve sosyal alanlarla belediyenin sorumluluğundaki yaklaşık 17 dönümlük komşu arazinin işgal edildiği tespit edildi. Proje, hava fotoğrafları ve yerinde incelemeler üzerinden yapılan değerlendirmede, yapılaşmanın mevzuata uygun hale getirilmesi ve cezai işlem uygulanması için gerekli sürecin başlatılması istendi. Belediye, bulguya ilişkin gerekli düzeltmeleri yapacağını bildirdi. Otel ve yüklenici şirketin adı raporda belirtilmedi.

20 FİRMA DOKÜMAN ALDI, TEK TEKLİF GELDİ

“Belediye Atıklarının Bertaraf Tesislerine Taşınması Hizmet Alımı” ihalesinde rekabeti daraltan yeterlilik şartları belirlendiği tespit edildi. 2024/921095 kayıt numaralı ihalede, katı atık taşımacılığı deneyiminin yanında katı atık aktarma istasyonu işletmeciliği deneyimi de arandı. Sayıştay, bu şartın ihaleye katılabilecek firmaların kapsamını daralttığını belirtti. İhale dokümanı 20 firma tarafından alınmasına rağmen yalnızca bir firma teklif sundu. İhale, aynı işi önceki dönemlerde de yapan firmaya bırakıldı. Sayıştay, sonraki ihalelerde benzer iş tanımının işin niteliğine uygun ve rekabeti artıracak şekilde düzenlenmesini istedi. Belediye gerekli düzeltmeleri yapacağını bildirdi.

TIBBİ ATIK İHALESİNDE CİRO ŞARTI

2019 yılında yapılan “Kocaeli İli Tıbbi Atık Hizmet İşi” ihalesine ilişkin şartlar da raporda ele alındı. Muhammen bedeli 6 milyon 770 bin 505 TL olan işte, isteklilerin önceki üç yıllık ciro ortalamasının en az 60 milyon TL olması istendi. Sayıştay, ciro şartının işin büyüklüğü ve niteliğiyle orantılı olmadığını belirtti. İşi alan belediye şirketinin aynı işi, söz konusu yeterlilik şartlarını aramadan alt yükleniciye ihale ettiği aktarıldı. Belediye iki isteklinin teklif verdiğini ve rekabetin oluştuğunu savundu. Sayıştay ise ihale sonuç belgesinde tek geçerli teklif bulunduğunu belirterek işin rekabete açık şekilde yeniden ihale edilmesi gerektiğini değerlendirdi.

AVM SÖZLEŞMEDEKİ ALANI AŞTI

29 Aralık 2006 tarihli sözleşmeyle belediye taşınmazına yapılan alışveriş merkezinin, sözleşmede belirlenen ölçülerden büyük inşa edildiği tespit edildi. Sözleşmede taban alanı 7 bin 425, toplam kapalı alanı 22 bin 275 metrekare olarak belirlenen yapının, yaklaşık 12 bin metrekare taban alanına ve 30 bin metrekare kapalı alana ulaştığı görüldü. Sayıştay, büyüklük artışının yüklenici lehine avantaj sağladığını ve buna ilişkin sözleşme değişikliği yapılmadığını belirtti. Taşınmazın kullanımının sözleşmeye uygun hale getirilmesi veya mevzuata uygun sözleşme değişikliği yapılması istendi. Belediye gerekli düzeltmeleri yapacağını bildirdi.

TURİZM ALANINA AVM VE BENZİN İSTASYONU

Bir başka bulguda, 10 Nisan 1997 tarihli sözleşmeyle turizm amaçlı tesisler yapılması öngörülen taşınmazın kullanım şekli incelendi. Taşınmaz üzerinde turizme yönelik yapı bulunmadığı, yalnızca alışveriş merkezi ve benzin istasyonu yapıldığı tespit edildi. Sayıştay, sözleşmeye uygun kullanımın sağlanmasını veya sözleşmenin feshedilmesini istedi. Belediye düzeltme yapacağını bildirdi.

473 İŞYERİ RUHSATSIZ FAALİYET GÖSTERİYOR

Büyükşehir Belediyesi’nin ruhsatlandırma yetkisi kapsamında bulunan işletmelerde de eksiklikler belirlendi. 2025 yılı sonu itibarıyla 1.411 işyerinin ruhsatlı olduğu, 473 işyerinin ise işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği tespit edildi. Belediye, ruhsat alamayan işyerlerinin imar sorunlarının çözülmeye başlandığını ve ruhsatlandırma çalışmalarının sürdüğünü bildirdi.

BELEDİYENİN 67 YAPISINDA İSKÂN YOK

Belediyenin mülkiyetinde bulunan ve aktif kullanılan 67 yapının yapı kullanma izin belgesinin bulunmadığı belirlendi. Belediye, belgelerin alınması için çalışmaların başlatıldığını açıkladı. Ayrı bir bulguda ise fiilen bina olarak kullanılan 67 taşınmazın tapuda arsa veya arazi olarak kayıtlı olduğu, mevcut kullanıma uygun kayıt düzeltmelerinin yapılmadığı belirtildi.

TAHSİSLER İPTAL EDİLDİ, KULLANIM SÜRDÜ

Sayıştay’ın 2018 yılı denetiminde, belediyeye ait 14 taşınmazın kamu kurumu niteliğinde olmayan dernek, vakıf ve benzeri kuruluşlara tahsis edildiği belirlenmişti. Belediye meclisinin tahsisleri iptal etmesine rağmen bazı taşınmazların dernek ve vakıflar tarafından kullanılmaya devam edildiği 2025 denetiminde tespit edildi. Belediye, taşınmazların ortak hizmet projeleri kapsamında kullanıldığını savundu. Sayıştay ise tahsis kararları iptal edilen taşınmazların kullandırılmasına son verilmesi gerektiğini belirtti. Kullanımı devam eden taşınmazların güncel sayısı ile dernek ve vakıfların adları raporda açıklanmadı.

ATIK TESİSLERİNİN DEVRİNE İTİRAZ

Katı atık tesislerinin işletme hakkının ihale yapılmadan protokolle belediye şirketine devredildiği belirlendi. Protokolde işin şirket tarafından yapılması öngörülmesine rağmen işletme haklarının cirodan yüzde 11 ve yüzde 40 pay alınması karşılığında özel şirketlere ihale edildiği aktarıldı. Belediye, yapılan devrin mevzuata uygun olduğunu savundu. Sayıştay, tesislere sonradan eklenen enerji üretim bölümlerinin de geçmiş tarihli karar ve protokole dayanılarak devredildiğine dikkat çekti. Mevcut protokolün iptal edilerek işletme hakkının mevzuatta öngörülen yöntemlerle kullanılması veya kullandırılması gerektiği belirtildi.

İHALE ŞARTNAMESİNE YURT DIŞI GEZİSİ

Bazı hizmet alımı ihalelerinin teknik şartnamelerine, masrafları yüklenici tarafından karşılanmak üzere en az iki, en çok beş belediye memurunun yurt dışı teknik geziye götürülmesi şartı konulduğu tespit edildi. Bu hükümler kapsamında yurt dışı görevlendirmeleri yapıldığı belirtildi. Sayıştay görevlendirmelerin ilgili mevzuat çerçevesinde yapılmasını isterken belediye düzeltme yapacağını bildirdi.

916 İŞÇİNİN ZABITA GÖREVLENDİRMESİ

Raporda, hizmet alımı yoluyla çalıştırılan 915 işçi ile bir kadrolu sürekli işçinin fiilen zabıta memuru olarak görevlendirildiği belirtildi. Belediye, çalışanların özel güvenlik, araç çekici operatörlüğü, destek, bakım ve büro hizmetlerinde görev yaptığını, mevzuata aykırı görevlendirme bulunmadığını savundu. Sayıştay, sürekli zabıta hizmetlerinin gerekli nitelikleri taşıyan memurlar tarafından yürütülmesi gerektiğini belirtti. Ayrı bir bulguda da 203 işçinin fiilen itfaiye hizmetlerinde görevlendirildiği tespit edildi. Belediye bu personelin şoför, teknik personel ve destek personeli gibi görevlerde çalıştığını bildirirken Sayıştay mevzuata uygun işlem yapılmasını istedi.

BİNLERCE PLAKA VE RUHSAT SÜRESİZ VERİLDİ

Denetimde 6 bin 613 servis aracı plakasının, 1.550 özel halk otobüsü ve minibüs ruhsatının ve 1.301 ticari taksi plakasının süresiz verildiği belirlendi. Sayıştay, belediyenin görev alanındaki hizmetlerin üçüncü kişilere süresiz hak olarak bırakılamayacağını ifade etti. Raporda, hak sahiplerine mağduriyet yaratmayacak öngörülebilir bir süre tanınarak iptal sürecinin başlatılması gerektiği belirtildi. Belediye ise konuya ilişkin yasal düzenleme beklendiğini bildirdi. Servis, toplu ulaşım ve taksi plakalarına ilişkin aynı bulguların 2024 yılı denetiminde de yer aldığı görüldü.

BİRİKEN İZİNLERİN KARŞILIĞI 7,4 MİLYON TL

Belediyede görev yapan 105 işçinin 2025 sonu itibarıyla toplam 3 bin 266 gün kullanılmamış yıllık izni bulunduğu belirlendi. İzinlerin 2025 ücretleriyle mali karşılığı yaklaşık 7 milyon 423 bin 618 TL olarak hesaplandı. Sayıştay izinlerin biriktirilmeden kullandırılmasını istedi. Belediye, birikmiş izinleri planlı şekilde azaltmak için tedbir alındığını bildirdi.

BİLANÇODA 550 MİLYON TL’LİK HESAP HATASI

Belediye şirketlerine yönelik toplam 3 milyar 463 milyon 755 bin 228 TL’lik sermaye taahhüdünün yanlış muhasebe hesabında izlendiği tespit edildi. Ulaşımpark’a taahhüt edilen sermayenin 2025 sonunda henüz ödenmemiş 550 milyon TL’lik kısmının, ilgili bilanço hesaplarında hataya neden olduğu belirtildi. Söz konusu tutarın ödeme süresinin 31 Aralık 2026’ya kadar olduğu raporda yer aldı. Belediye, sermaye taahhütlerinin doğru hesapta izlenmesine 2026 yılında başlandığını bildirdi. Sayıştay ise sonraki yıl yapılan düzeltmenin 2025 yıl sonu mali tablolarındaki hatayı gidermediğini belirtti.

ALACAKLARIN FAİZLERİ TAHAKKUK ETTİRİLMEDİ

Vadesinde tahsil edilmeyen vergi, harç ve kira gibi alacaklara uygulanması gereken gecikme zammı ve faizlerin tahakkuk ettirilmediği tespit edildi. Yıl sonuna kadar tahsil edilemeyen tutarların takipli alacaklar hesabına aktarılmadığı da belirlendi. Belediye, eksikliklerin giderilmesi için yazılım güncellemesine başlandığını bildirdi. Raporda bu bulguya ilişkin toplam tutar açıklanmadı.

YEDİ KADRO VAR, İÇ DENETÇİ YOK

İç kontrol değerlendirmesinde, belediyede yedi iç denetçi kadrosu bulunmasına rağmen atama yapılmadığı belirtildi. Kurumsal risklerin ve iç kontrol risklerinin belirlenmediği, iç kontrol uyum eylem planının hazırlanmadığı ve izleme kurulunun oluşturulmadığı tespit edildi. Sayıştay, iç kontrol sisteminin mevzuata uygun kurulmadığı sonucuna ulaştı.

ŞANTİYELERDE BELGE VE ÜCRET KONTROLÜ EKSİK

Belediyenin yaptırdığı yapım işlerinde bazı yüklenici ve alt yüklenici çalışanlarının mesleki eğitim ve mesleki yeterlilik belgelerinin bulunmadığı belirlendi. Belediye eksik belgelerin tamamlanması için süreç başlatıldığını bildirdi. İşçi ücretlerinin ödenip ödenmediğinin banka dekontları üzerinden kontrol edilmediği de ayrı bir bulgu olarak rapora girdi.

AYNI ŞEF İKİ İŞTE GÖREVLENDİRİLDİ

Kartepe Depo Yapılması ve Kıyırlı Taş Ocağına Depo Yapılması işlerinin tam zamanlı şantiye şefliğini aynı kişinin yürüttüğü tespit edildi. Belediye, sözleşmedeki yaptırımların uygulanarak 275 bin TL kesinti yapıldığını bildirdi. Kesintiye ilişkin 7 Mayıs 2026 tarihli muhasebe işlem belgesi Sayıştay’a sunuldu.

SİGORTALARDA SINIRLARI AŞAN ORANLAR

Yapım işlerinin sigorta poliçelerinde, raporda azami yüzde 2 olması gerektiği belirtilen muafiyet oranlarının bazı riskler için yüzde 10, yüzde 15 ve yüzde 25 olarak düzenlendiği görüldü. İzin verilmeyen risklerde müşterek sigorta uygulandığı da tespit edildi. Belediye poliçelerin mevzuata uygunluğu için kontrol süreçlerinin güçlendirileceğini bildirdi.

İHALE MALİYETİNİN GİZLİLİĞİNE UYARI

Bazı hizmet alımlarında iş kalemlerine ait ayrıntılı yüzdelik oranların ihale dokümanıyla isteklilere verildiği belirlendi. Sayıştay, bu bilgilerin yaklaşık maliyetin hesaplanmasına imkân sağladığını ve tekliflerin yaklaşık maliyete oldukça yakın oluşabildiğini belirtti. Belediye gerekli düzeltmelerin yapılacağını bildirdi.

YATIRIM HARCAMALARI GERİLEDİ

Rapordaki bütçe verilerine göre sermaye giderleri 2024’teki 12,35 milyar TL seviyesinden 2025’te 11,19 milyar TL’ye geriledi. Nominal düşüş yüzde 9,35 oldu. Aynı dönemde mal ve hizmet alım giderleri yüzde 71,73 artarak 10,86 milyar TL’den 18,65 milyar TL’ye yükseldi. 53,5 milyar TL’lik gider bütçesinin 40,31 milyar TL’si gerçekleşti.

ÖNCEKİ YILIN ALTI BULGUSU DÜZELTİLMEDİ

Raporun izleme tablosunda, 2024 yılından gelen yedi bulgunun altısı için “yerine getirilmedi”, biri için “kısmen yerine getirildi” değerlendirmesi yapıldı. Düzeltilmeyen konular arasında yıllık izinler, süresiz ulaşım hakları, sigorta muafiyetleri ve dernek-vakıf taşınmaz kullanımları yer aldı. Sayıştay, mali tabloların ise denetim görüşüne dayanak oluşturan bulgulardaki hesap alanları dışında doğru ve güvenilir bilgi içerdiğini belirtti.

Siz ne düşünüyorsunuz?

İlk yorum sizden

Bu habere sizin de bir sözünüz var. Görüşünüzü paylaşın, konuşmaya katılın.

Üyelik gerekmez. Farklı görüşlere saygılı, konuya dair yorumlarınızı bekliyoruz.

okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız.