Sırtını kimseye dayamayan gazete...
16 ARALIK 2019’DAN BERİ

Ucuz poliçenin pahalı faturası

12 Kasım'da Kocaeli Üniversitesi'nin ev sahipliğinde düzenlenen 3. Uluslararası Disiplinlerarası Bilim, Teknoloji, Sosyal ve İslami Bilimler Konferansı'ndaydım (ISSOIC 2026). Farklı disiplinlerden araştırmacıların aynı salonda birbirine soru sorduğu bu buluşmalar, kendi alanımızın içinden göremediğimiz açıları görmemizi sağlıyor.

Ben de konferansta "Uygun Fiyatlı Poliçenin Ağır Faturası" başlıklı bildirimi sundum. Konu akademik olduğu kadar gündelik: Her birimizin evini, aracını ve sağlığını ilgilendiriyor.

HDI Sigorta ile Veri Enstitüsü'nün 2026'da açıkladığı Türkiye'de Sigorta Okuryazarlığı Araştırması'na göre, 0-100 arasında ölçülen endekste Türkiye'nin puanı 50,4. Toplumun yüzde 44,8'i düşük, yalnızca yüzde 12,6'sı yüksek okuryazarlık düzeyinde. Sigortası olanlarda bile endeks ancak 55,1'e çıkıyor; yani poliçe sahibi olmak, poliçeyi anlamak anlamına gelmiyor.

Aynı araştırma, beklenmedik durumlara karşı önce yastık altına güvendiğimizi gösteriyor: Katılımcıların yüzde 46'sı nakit, yüzde 45'i altın veya döviz birikimine yöneliyor; sigorta yaptıranlar yüzde 21'de kalıyor.

Sigortası olmayanların yüzde 44'ü bütçe yetersizliğini, yüzde 43'ü fiyatların yüksekliğini gerekçe gösteriyor. Sigorta sahiplerinin yüzde 47'si ise poliçedeki ifadeleri anlamakta zorlanıyor. Fiyat baskısı ile anlama güçlüğü birleşince tüketici en ucuz teklifi seçiyor, ama aradaki farkın neyin karşılığı olduğunu bilmiyor. Oysa iki kasko teklifi arasındaki fark çoğu zaman servis koşullarında, muafiyette ya da teminat kapsamında gizli.

Bildirimin merkezinde "eksik sigorta" kavramı vardı. Poliçedeki sigorta bedeli, malın gerçek değerinin altındaysa Türk Ticaret Kanunu'ndaki orantılı tazminat ilkesi devreye girer. Varsayımsal bir örnekle: Gerçek değeri 1 milyon lira olan bir varlığı 500 bin liraya sigortaladınız ve 200 bin liralık hasar oluştu. Ödenen tazminat 200 bin değil, 100 bin lira olur; kalanı sizin cebinizden çıkar.

Enflasyon bu tabloyu ağırlaştırıyor. Eşyalarınızın değeri iki katına çıkmışken poliçeyi her yıl aynı bedelle yenilediyseniz, farkında olmadan yarı yarıya sigortalı hâle gelmişsinizdir. İşin en acı yanı, bunun ancak hasar anında, yani artık düzeltilemeyecek bir zamanda fark edilmesi.

Türkiye Sigorta Birliği verilerine göre 2026'nın ilk yarısında araç sigortalarında prim üretiminin yüzde 79,3'ü acentelerden geldi. Bu nedenle tüketicinin poliçeyi anlayıp anlamadığı büyük ölçüde acente masasında belirleniyor. Bildiride üç öneri sundum: Poliçelerin tek sayfalık sade özetlerle desteklenmesi, yenilemede sigorta bedelinin güncel değerle karşılaştırılmasına yönelik zorunlu bilgilendirme ve satış yerine ihtiyaç analizini esas alan bir acentelik anlayışı.

Okurlarıma da kısa bir hatırlatma: Poliçe imzalamadan önce hangi risklerin kapsandığını, limitlerin olası zarara yetip yetmediğini, hangi durumlarda ödeme yapılmadığını, yenilemede bedelin güncellenip güncellenmediğini ve hasar başvurusunun nasıl yapılacağını mutlaka sorun.

Çünkü sigortanın değeri, ödenen primin düşüklüğüyle değil; ihtiyaç duyulduğunda hangi zararı, ne ölçüde karşıladığıyla ölçülür.

Son olarak, bu verimli bilimsel buluşmayı mümkün kılan ISSOIC 2026 Düzenleme Kurulu'na ve kongrenin hazırlanmasında büyük emeği geçen Sayın Hasan Bülent Kantarcı Hocamıza içtenlikle teşekkür ediyorum.

Kaynaklar: HDI Sigorta ve Veri Enstitüsü, Türkiye'de Sigorta Okuryazarlığı Araştırması (2026); Türkiye Sigorta Birliği, satış kanalı bazında prim üretimi (Ocak–Haziran 2026); 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu; Altuner, H. (2026), YatırımX.

Siz ne düşünüyorsunuz?

İlk yorum sizden

Bu habere sizin de bir sözünüz var. Görüşünüzü paylaşın, konuşmaya katılın.

Üyelik gerekmez. Farklı görüşlere saygılı, konuya dair yorumlarınızı bekliyoruz.

okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız.