Emekli trafik polisi ve trafik güvenliği uzmanı Nihat Şensoy, Kocaeli genelinde özellikle ağır tonajlı araçların karıştığı ölümlü kazaların büyük oranda sürücü ihmalleri ve kural ihlallerinden kaynaklandığını belirtti. Yol kenarlarına veya emniyet şeritlerine tedbirsiz şekilde park edilen tır ve kamyonların ciddi risk oluşturduğuna dikkati çeken Şensoy, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda yer alan asli kusur hükümlerinin tüm sürücüler tarafından bilinmesi gerektiğini vurguladı.

“EN AZ 150 METREYE REFLEKTÖR KONULMALI”

Özellikle bazı ağır vasıta sürücülerinin gerekli tedbirleri almadığına dikkati çeken Şensoy, “Tır ve kamyon sürücülerinin uyması gereken kurallar var. Herhangi bir arıza halinde, eğer varsa emniyet şeridini kullanmaları gerekiyor. Aracın arıza yaptığı andan itibaren önce kendi güvenliklerini, ardından yolu kullanan diğer kişilerin güvenliğini sağlamak amacıyla devlet kara yollarında en az 150 metre mesafeye reflektör ve uyarı levhası koymak zorundadırlar. Bu şekilde diğer sürücüler uyarılmış olur ve kazaların önüne geçilmesi ya da etkisinin azaltılması mümkün olabilir. Bunu yapmak zorunlu olduğu için bütün sürücülerin duyarlı davranarak bu önlemleri almaları gerekiyor” dedi.

“SÜRÜCÜLER DUYARSIZ DAVARANIYOR”

Büyükşehirlerdeki yapılaşma sorunları nedeniyle tır ve kamyonlara yönelik yeterli fiziki konaklama alanlarının henüz istenilen seviyede olmadığını belirten Nihat Şensoy, D-100 ve D-130 gibi kara yollarında sürücülerin güvenle durabileceği akaryakıt istasyonları ve tesislerin bulunduğunu hatırlattı. Şensoy, “Özellikle Kocaeli için konuşacak olursam, burada yapılaşmadan kaynaklanan bazı sorunlar nedeniyle tır ve kamyonlara yönelik yeterli fiziki alanlar oluşturulabilmiş değil. Ancak ili yönetenler belirli noktalarda tırların konaklayabileceği ve ihtiyaçlarını giderebileceği alanlar oluşturmaya çalışıyorlar. Bunun yanında sürücüler yol kenarında bulunan benzin istasyonlarına girerek güvenli şekilde durabilirler. Ancak sürücülerimiz bu konularda biraz duyarsız davrandıkları için telafisi mümkün olmayan kazalara neden olabiliyorlar” diye konuştu.

“KAZALARIN TEK SORUMLUSU TIR SÜRÜCÜLERİ DEĞİL”

Sürücülerin genellikle kısa süreli ihtiyaçlarını gidermek için yol kenarlarını tercih ettiğine dikkati çeken Şensoy, şöyle devam etti: “Tır sürücüleri günlük ne kadar araç kullanacaklarını zaten çok iyi biliyorlar. Uyku hali veya rahatsızlık durumlarında yol üzerinde belirlenmiş konaklama alanları var. D-130 olsun, D-100 kara yolu olsun, bu güzergahlarda benzin istasyonları, akaryakıt tesisleri veya uygun boş alanlar mevcut. Bu alanlarda güvenli şekilde durma imkanları var. Ancak sürücüler genellikle kısa süreli ihtiyaçlarını gidermek amacıyla yol kenarında durmayı tercih ediyor. Bir örnek vereyim. Gölcük D-130 kara yolu üzerinde tır sürücüsü marketten bir şey almak için benzin istasyonuna girmek yerine aracını emniyet şeridine bırakıp içeri girmişti. Sonrasında telafisi mümkün olmayan bir kaza meydana geldi. Burada tır sürücüsünün gerekli tedbirleri almaması etkili oldu. Bu tedbirler nedir diye sorarsanız; en az 150 metre mesafeye ışıklı uyarı ve reflektör konulması gerekiyor. Ancak ne yazık ki sürücülerimiz buna riayet etmiyor. Bu kazaların tek sorumlusu tır sürücüleri değil. Diğer sürücüler de emniyet şeridini hangi araçların kullanabileceğini bildikleri halde, önlerindeki araçları emniyet şeridini kullanarak geçmeye çalışıyorlar. Kanunda belirtilen şekilde hatalı sollama, makas atma veya geçiş yaptıklarında, gerekli önlemleri almamış olan tıra arkadan çarparak telafisi mümkün olmayan kazalara sebebiyet verebiliyorlar. Sürücüler yolun gerektirdiği hız kurallarına uymak zorunda. Aynı zamanda şerit izleme kurallarına da riayet etmek zorundalar.”

KAZALARIN YÜZDE 80’İ HIZ KAYNAKLI

Yol kenarına park etmenin yanı sıra hız ihlallerinin de kazalarda büyük rol oynadığının altını çizen Şensoy, meydana gelen kazaların yüzde 70 ila 80’inde hızın önemli bir etken olduğunu kaydetti. Ağır tonajlı araçların yüksek hızla seyretmeleri durumunda devrilme ihtimalinin çok daha yüksek olduğunu aktaran Şensoy, şunları söyledi:
“Sürücüler düz yolda zaten önlerini görebiliyor. Asıl risk, görüşün kısıtlı olduğu virajlı yollar, menfezler, tepe üstleri ve inişler gibi noktalarda ortaya çıkıyor. Bu alanlarda yapılacak denetimlerin kazaları önemli ölçüde azaltacağına inanıyorum. Zaten ağır tonajlı araçların yüksek hızla seyretmeleri durumunda devrilme ihtimali çok daha yüksektir. Çekiciler ve büyük kamyonlar virajlara girdikleri zaman, özellikle iki şeritli yollarda karşı şeride doğru meyletme riski taşıyabiliyor. Diğer sürücüler de virajlara hızlı girdiklerinde direksiyonu şerit içerisinde tutamayabiliyor. Bunun sonucunda sürtünme, yoldan çıkma veya devrilme gibi kazalar meydana gelebiliyor.”

12. MADDE UYARISI

Direksiyon başına geçen tüm sürücülerin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda asli kusur sayılan 12’nci maddeyi iyi bilmesi gerektiğini hatırlatan Şensoy, tüm uyarılara rağmen dikkatsizlik sonucu kaza yapan sürücülerin ağır maddi ve manevi tazminatların yanı sıra ömür boyu vicdan azabı çekeceklerini dile getirdi.

“2 DAKİKALIĞINA BİR ŞEY ALIP ÇIKACAĞIM” DEMEYİN

Tır, çekici veya kamyon sürücülerinin arıza durumlarında yapması gerekenlere değinen Şensoy, sürücülerin Devlet kara yolları, TEM otoyolu ya da diğer otoyollarda arızayı fark edip aracı güvenli bir şekilde yanaştırdığı anda ilk yapması gerekenin, hem kendi hem de yolu kullanan diğer sürücülerin can güvenliğini sağlamak olduğunu ifade etti. Şensoy, şu bilgileri verdi:

“Bunun için varsa ışıklı reflektörünü ya da kendinden ışıklı uyarı ekipmanlarını en az 150 metre mesafeye yerleştirmesi gerekiyor. Bu şekilde bir uyarı levhası veya reflektör bulunduğunda kazanın meydana gelme riski çok daha düşük olacaktır. Buna rağmen bir kaza meydana geliyorsa, bu durum çoğunlukla arkadan gelen sürücünün yapılan uyarılara uymamasından kaynaklanır. Bunun maddi ve manevi sonuçları da çok ağırdır. Asli kusur kapsamına girdiğiniz için maddi tazminatlar var, manevi tazminatlar var. Bir de vicdani sorumluluğu var. İnsan, ömür boyu o insanların ölümünden dolayı vicdan azabı çeker. Onun için üzerimize düşen görev neyse onu gereğince yapmamız gerekiyor.”
Yol kenarına park etmeyle ilgili ölümlü kazaların ulusal gündemde geniş yer bulduğuna dikkati çeken Şensoy, sürücülerin gerçekten zorunlu bir durum yoksa ana yol üzerinde durmak istemediklerini belirtti. Şensoy, “Bu yolları kullanan birçok sürücü, gerçekten zorunlu bir durumu yoksa ana yol üzerinde durmak istemez. Ancak durduklarında da en büyük hata, gerekli güvenlik tedbirlerini almamaları oluyor. ‘2 dakikalığına şuradan bir şey alıp çıkacağım” düşüncesiyle hareket ediyorlar. İşte bu ihmal, ağır sonuçlara yol açabiliyor. Ben bu kazaların oranının çok yüksek olduğu kanaatinde değilim” dedi.

“BÜYÜK ARAÇLARIN SOL ŞERİTTEN İLERLEDİĞİNİ GÖRÜYORUM”

Kuzey Marmara Otoyolu gibi geniş yollarda şerit izleme kurallarına uyulmaması nedeniyle arkadan çarpma kazalarının yaşandığını anlatan Şensoy, sözlerini şöyle tamamladı:
“Örneğin bulunduğumuz yola 10-15 dakika dikkatlice bakalım. Gerçekten çekici ve kamyon sürücülerinin zorunlu olarak kullanmaları gereken şeritte gitmediklerini göreceğiz. Belki 10 dakika içerisinde en az 10-15 aracı bu şekilde tespit edebiliriz. Büyük araçların kullanması gereken şerit en sağ şerittir. Kanun da bunu söylüyor. Önündeki aracı sollamak gerektiğinde orta şeride ya da gerekiyorsa sol şeride geçebilir, ancak sollamayı tamamladıktan sonra tekrar kendi şeridi olan sağ şeride dönmesi gerekir. Ne yazık ki şu anda bile buradan yola baktığımda birkaç büyük aracın en sol şeritten ilerlediğini görüyorum. Bu tür ihlallerin önüne geçebilmek için EDS gibi elektronik denetim sistemleriyle şerit izleme kurallarının denetlenmesi faydalı olacaktır.”