Türkiye’de 2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı bugün başladı. Milyonlarca öğrenci ve öğretmen yaz tatilinin ardından bugün okullarına dönerken, TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Kocaeli Şube Yönetimi de açıklama yaparak Milli Eğitim Bakanlığı’na seslendi. Öğrencilerin okula gittiğini ifade eden meslek odası, “Okullarda derhal bir öğün ücretsiz yemek uygulaması başlatılmalıdır” ifadesini kullandı.

DERS ZİLİ ÇALARKEN DERT ZİLİ DE ÇALMAYA BAŞLADI

Gıda Mühendisleri Odası Kocaeli Şubesi’nin açıklaması şöyle: “Yeni eğitim ve öğretim dönemi bugün başladı. Tüm çocuklarımıza, velilerimize ve öğretmenlerimize güzel bir eğitim dönemi diliyoruz. Ders zilleri çalmaya başladı, ne mutlu çocuklara ama ders zili çalarken dert zili de çalmaya başladı. Neden mi?

Çünkü, okulların açılmasıyla birlikte çocuklarımızın yaşadığı yoksulluk ve beslenme sorunları daha da derinleşiyor. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD)’ye üye ülkeler arasında yüzde 22,4 ile çocuklarda yoksulluğun en yüksek olduğu ikinci ülke Türkiye. OECD ortalaması yüzde 12,4.

ÖĞRENCİLERİN YÜZDE 19,3’Ü YEMEK YİYEMİYOR

Geçtiğimiz yıldan bu yana Kantin ücretlerine yüzde 6,8 zam yapıldı. Buna göre çocukların ucuz olduğu için tercih etmek zorunda kaldığı tost ve ayranın fiyatı 130 TL’ye dayandı. Listeye göre tavuk döner 145 TL, açma ve poğaça 35 TL, simit ise 30 TL oldu. Yarım litrelik suyun fiyatı da 15 TL oldu.

Okul kantinlerinde durum böyleyken Meclis lokantasında ayran 6 TL, Mantar Çorbası 12 TL, Dana Saç Kavurma 66 TL, Ton Balıklı Salata 70 TL, Karışık Meyve tabağı 30 TL, Vişneli Tayfir 18 TL’den satışa sunuluyor.

OECD’nin yaptığı araştırmaya göre Türkiye’deki 15 yaş grubundaki öğrencilerin yüzde 19,3’ü, paraları olmadığı için haftada en az bir kez yemek yiyemediğini bildirdi. Başka bir ifadeyle yaklaşık her beş öğrenciden biri ekonomik nedenlerle haftada en az bir kez öğün atlıyor.

ÇOCUKLARI YÜZDE 5,5’İ BODURLUK YAŞIYOR

Eğitim Reformu Girişimi’nin (ERG) verilerine göre çocuklarımızın yüzde 5,5’i yetersiz beslenme nedeniyle bodurluk yani gerişim geriliği sorunu yaşıyor. Yetersiz beslenme mental gelişimlerini de olumsuz etkiliyor. Okula aç giden çocuk, okuldaki eğitimden de verim alamıyor, derslerine konsantre olamıyor.

Hal böyleyken, günde en az bir öğün ücretsiz okul yemeği talebi 2022, 2024 ve 2025 yıllarında Meclis’e taşınmış ancak her seferinde reddedilmiştir. Türkiye Okul Yemeği Koalisyonu 15 milyon öğrenci için gerekli kaynağın kamu harcamalarının yaklaşık yüzde 1,5’i olduğunu açıkladı. Ücretsiz okul yemeği programları Finlandiya, İsveç, Estonya, Brezilya, Hindistan vb. ülkelerde sosyal devletin temel sorumluluklarından biri olarak uzun yıllardır uygulanmaktadır.

ÖĞRENCİLER OKULLARDA GÜVENLİ GIDAYA ERİŞEMİYOR

Okul döneminde en sık basına yansıyan haberlerden biri de kantinden yediği tavuk döner vb. yemeklerden zehirlenen çocuklar oluyor. Yani çocuklarımız sadece yeterli gıdaya erişememekle kalmıyor, okullarda güvenli gıdaya da erişemiyor. Okul kantin ve yemekhanelerindeki denetimlerin arttırılması gerekiyor. Çocularımızın sağlığına kast edenlere en ağır cezaların verilmesi gerekiyor. Ayrıca okul kantinlerinin ihaleyle özel sektöre verilmesi yerine Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından kâr amacı gütmeden işletilmesi en doğru çözümdür.

Okul kantinlerinde satılan ürünlerin güvenilir üreticiler tarafından üretilmiş ürünler olması gerekir. Abur cuburlar yerine kuruyemiş, kuru meyve, taze meyve vb. ürünlerin satışının teşvik edilmesi gerekir.

ÇOCUKLAR TUVALETTEN SU İÇMEK DURUMUNDA KALIYOR

Okullarda yeterli ve güvenli gıdaya erişme dışında bir başka önemli sorun da çocuklarımızın temiz içme suyuna erişememesidir. Yukarıda bahsettiğimiz gibi, yarım litre su 15 TL olarak satış listesinde yer almaktadır. Pek çok çocuğumuz bu suya para veremediği için hijyenik temiz olmayan tuvaletlerden su içmek durumunda kalmaktadır. Halbuki, bütün çocukların erişebileceği noktalara temiz içme suyu bulunan su sebilleri yerleştirilerek içme suyu sorunu çözülmelidir.

OKULLARDA ÜCRETSİZ YEMEK UYGULAMASI BAŞLATILMALI

Okulların açılması, bir yandan kıyafetten servise ve kırtasiye malzemelerine kadar birçok masrafı beraberinde getirirken, diğer yandan da okullarda gıda güvenliği sorunları yaşanması, çocuklarımızın beslenememesi ve binlerce çocuğumuzun okula aç gelmesi gerçeğini bir kez daha göze batırıyor. 15 milyon okul çocuğumuzun en azından günde bir tam öğün yemek yiyebilmesi için derhal okullarda ücretsiz yemek ve temiz içme suyu uygulaması başlatılmalıdır. Toplam kamu harcamaları içinde yüzde 1,5 gibi düşük bir orana denk gelen bu uygulama geleceğimiz olan çocuklara küçük de olsa bir rahatlama, o günü okulda eğitimlerine odaklanarak geçirme olanağı sağlayacaktır.

BAKANLIĞA ÇAĞRI

Gıda Mühendisleri Odası Kocaeli Şubesi olarak, çok geç olmadan, yarının yetişkinleri olacak çocuklarımızda geri dönülmez fiziksel ve mental sorunlar ortaya çıkmadan önlem alınması gerektiğini bir kez daha vurguluyor ve başta Milli Eğitim Bakanlığı olmak üzere ilgili tüm kurumları göreve çağırıyoruz.”