Kocaeli’nin geçmişine ilişkin Osmanlı belgeleri, bölge halkının üretim ve ticarette yaşadığı sorunları günümüze taşıyor. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin yayımladığı Osmanlı Belgelerinde Kocaeli kitabındaki 1848 tarihli kayıt, Değirmendere, Orçun ve Saraylı köylerinden yükselen bir şikâyeti içeriyor. Başvurunun merkezinde, Kazıklı İskelesi’ne indirilen odunların satış fiyatı bulunuyor.
ODUNLARINI PİYASA FİYATINDAN SATIYORLARDI
Dilekçedeki anlatıma göre üç köyün halkı, iskeleye getirdiği odunları öteden beri gemi sahiplerine ve kaptanlara dönemin piyasa fiyatları üzerinden satıyordu. Odunlar, o dönemde kullanılan bir ölçü olan çeki üzerinden tartılarak alınıyordu.
Şikâyette, başka bir iskelenin kullanılamaz hale gelmesinin ardından Kazıklı İskelesi çevresindeki ticaret düzeninin değiştiği anlatıldı. Köylüler, kendi odunlarının da her çeki için piyasa fiyatından bir kuruş aşağıya alınmak istendiğini ileri sürdü.
ÜÇ KÖYDEN HAKSIZLIĞIN GİDERİLMESİ TALEBİ
Başvuruda, bu uygulamanın geçimini odun ticaretiyle sağlayan köylüler açısından ağır bir mağduriyet oluşturduğu savunuldu. İskele rüsumu adı altında alınan bedel de dilekçede şikâyet konusu yapıldı.
Değirmendere Muhtarı Seyyid Ahmed’in adının yer aldığı metinde, yetkililerden müdahale edilmesi ve şikâyete konu uygulamanın kaldırılması istendi.
Belge, köylülerin taleplerini ve dönemin ticaret ilişkilerini kayda geçiriyor. Başvurunun nasıl sonuçlandığına ilişkin bir karar ise yayının ilgili sayfalarında bulunmuyor.
