Sayıştay tarafından 2024 yılı belediyeler ve bağlı birimler hakkındaki denetim raporu kamuoyuna açıklandı. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin iştirak şirketleri arasında yer alan İSU Genel Müdürlüğü’nün bazı yapım işlerinde, sözleşme kapsamında yaptırılan hazır beton imalatlarından alınması gereken beton numunelerin eksik alındığı görülmüş ve bu nedenle basınç dayanım sonuçlarının güvenilir olmadığı tespit edildi.

18 ADET BETON NUMUNESİ ALINMASI GEREKİYOR

Sayıştay’ın 14.bulgusundaki “Bazı Yapım İşlerinde Kullanılan Hazır Beton İmalatlarından Eksik Numune Alınması” başlıklı maddesinde şu ifadeler yer aldı: “Mezkûr Genelgede yer alan tablo incelendiğinde; dökülen beton miktarları metreküp (m3) ve metrekare (m2) şeklinde iki kriter belirlenmiş ve bu miktarlardan beton taşıyan tranmikser araçlarından alınacak numune 7 günlük ve 28 günlük olmak üzere toplam alınması gereken numune sayısı belirtilmiştir. Örneğin tabloya göre; dökülecek 100 m3 hazır betondan, 3 adet tranmikser aracından 7 günlük ve 28 günlük 9’ar adet olmak üzere toplam 18 adet beton numunesi alınması gerekmektedir.

Yapılan incelemede, detayı aşağıdaki tabloda yer alan işlerin sözleşme kapsamında kullanılan beton malzemelerinden eksik numune alınması sonucu basınç deneylerinin sağlıklı yaptırılmadığı görülmüştür.

İDARE TARAFINDAN VERİLEN CEVAP

İdare tarafından verilen cevapta, bazı imalatlarda dökülen beton miktarlarının çok düşük seviyelerde (2–3 m³ mertebesinde) olduğu ve bu nedenle söz konusu miktarlardan numune alınamadığı ifade edilmiştir. Ancak İdare tarafından öne sürülen bu gerekçe, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2022/02 sayılı Genelgesine uygunluk göstermemektedir.

Genelgede dökülen beton miktarına göre numune alma zorunluluğu açık bir şekilde tanımlanmış olup küçük hacimli dökümler için istisnai bir uygulama öngörülmemiştir. Kaldı ki, bulgu kapsamında belirtilen toplam 1.077,53 m³’lük beton döküm miktarının “az miktarda imalat” olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Tabloda belirtilen 4 adet işten toplamda 162 adet numune alınması gerekirken, sadece 98 adet numune alındığı tespit edilmiştir.

Hazır betonun basınç dayanımına ilişkin deneyler, yapı güvenliği açısından temel belirleyici parametreler arasında yer almakta olup; yeterli sayıda ve uygun yöntemlerle numune alınmaması, yapıların taşıyıcı sistemlerinin dayanımına ilişkin verilerin güvenilirliğini zayıflatmakta, dolayısıyla hem teknik hem de yapısal riskler doğurmaktadır.”