Tüpraş İzmit Patlaması tarihler 5 Kasım 2024’ü gösterirken, tam bir sene önce meydana geldi. Öğle saatlerinde büyük gürültüyle kompresör atölyesinde yaşanan patlamada 12 işçi yaralandı. Patlamaya ait görüntüler büyük bir faciadan dönüldüğünü gözler önüne serdi. Patlama sonrası TÜPRAŞ’tan yapılan resmi açıklamada Kompresör bakım çalışmaları sırasında patlama meydana geldiği duyurulurken açıklamada 12 kişinin hafif şekilde yaralandığı bildirildi.
TÜPRAŞ İZMİT PATLAMASI YANGIN GİBİ ANLATILDI
Tüpraş’ın açıklamasında patlama ifadesinden kaçındı, olayı basit bir yangınmış gibi aktardı. Tüpraş İzmit patlamasıyla ilgili açıklamada şu ifadeler yer aldı: “Bugün (5 Kasım 2024) saat 13.30 sularında Tüpraş İzmit Rafinerisi’nde kompresör bakım çalışmaları sırasında yangın meydana gelmiştir. Rafineri ekiplerince olaya anında müdahale edilmiş olup, 12 çalışma arkadaşımız ilk tespitlere göre hafif şekilde yaralanmış ve tetkikler için hastaneye sevk edilmiştir. Yangın kontrol altına alınmış olup, ünite kontrollü bir şekilde devre dışı bırakılmıştır. Rafineride diğer faaliyetlerimiz normal bir şekilde devam etmektedir.”
BÜYÜKAKIN TÜPRAŞ PATLAMASI AÇIKLAMASI
Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın da patlama sonrasında bir açıklama yaptı ve Tüpraş’ın bünyesinde yer alan ve kuruma ait olan itfaiye ekiplerinin Tüpraş İzmit patlaması için seferber olduğunu ve olaya müdahale ettiğini, büyükşehir itfaiyesinden herhangi bir destek istenmediğini duyurdu. Büyükakın’ın açıklamasında şu ifadeler yer aldı: “Az önce İtfaiye Daire Başkanımızdan aldığım bilgiyi aktarıyorum. Daha önce planlı bir tatbikat vardı. Bizim de bilgimiz dahilindeydi. Kentteki tüm kurumların bilgisi vardı. O tatbikat esnasında yaşanan bir olumsuzluk ama şu anda kontrol altında.”
YANGIN KONTROL ALTINA ALINDI
Tüpraş’ın kendi itfaiye teşkilatının konuyla ilgilendiğini ifade eden Büyükakın, “Kendilerinin itfaiye teşkilatları, sistemi var. Kendileri meseleyi hallettiler. Herhangi bir problem yok. Vatandaşlarımızın da endişe etmesini gerektirecek bir husus yok. Bize ulaşmış herhangi bir şey yok. ‘Endişe edilecek bir durum yok’ bilgisi geldi. Aksi takdirde bizim itfaiye teşkilatımızdan yardım isterlerdi. Şu anda bizim itfaiye teşkilatımızın oraya yardımı söz konusu değil. Herhangi bir ihtiyaç yok. Yangın da kontrol altında” dedi.
SORUŞTURMA AÇILDI MI BİLİNMİYOR
Patlamanın ardından bölgede uzun süre siren sesleri çalmaya başladı. İkinci bir patlama ihtimaline karşı bölgede çalışanlar ve evler boşaltıldı. Tüpraş’taki tüm işçiler güvenli alanlara tahliye edildi. Olay sonrasında yaralılar bir süre hastanelerde tedavi gördükten sonra taburcu edildi. İzmit Tüpraş patlaması sonrasında kamuoyuna olayın sorumluları ya da patlama sonrasında açılmış olası soruşturmalarla ilgili hiçbir bilgilendirme yapılmadı. Tüpraş’ın önceki benzer patlama ve yangın olaylarında olduğu gibi 5 Kasım 2024 patlaması da bir süre sonra unutuldu ve tarihin tozlu raflarında yerini aldı.
2016 YILINDA 1 İŞÇİ HAYATINI KAYBETMİŞTİ
Hatırlanacağı üzere 2016 yılında yine Tüpraş İzmit Rafinerisi’nde büyük bir patlama meydana gelmişti. Ham Petrol Ünitesi’nde bakım onarım çalışması sırasında meydana gelen patlamaya bağlı olarak yangın çıkmış, 4 işçi yaralanırken bir işçi ise olay yerinde yaşamını yitirmişti. Yangın, rafineri teknik emniyet ekiplerinin müdahalesi sonucu yaklaşık 1 saat süren çalışmaların ardından kontrol altına alınarak söndürüldü. Tüpraş’ta taşeron işçi olarak çalıştığı öğrenilen Mustafa Er (31) isimli kaynak işçisinin ise olay yerinde yaşamını yitirdiği belirendi.
PATLAMA SONRASI YANGINDA EMNİYET KEMERİNİ ÇÖZEMEDİ
Mustafa Er’in 2 aylık evli olduğu, Tüpraş’ta ise 2 yıldır taşeron işçi olarak çalıştırıldığı bilgisine ulaşıldı. Vefat eden Mustafa Er’in ailesi kazanın meydana geldiği gün 16 saat mesaiye kaldığını belirterek şikayetçi olacaklarını duyurdu. Er’in platform üzerinde gaz borularının temizliğini yaptığı esnada patlamanın meydana geldiği ve emniyet kemeriyle bağlı olduğu, kemeri çözemeyerek alevler içinde kaldığı öğrenildi.
SADECE İZMİT DEĞİL, İZMİR’DE DE PATLAMA YAŞANDI
Sık sık kaza ve patlama haberleriyle gündeme gelen Tüpraş’ın sadece İzmit değil, İzmir Aliağa rafinerisinde de benzer sorunlar meydana gelmişti. Tüpraş’ın İzmir’deki rafinerisinde 2017 yılında meydana gelen patlamada 4 işçi hayatını kaybetti, 2 işçi yaralandı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve İzmir Valiliği patlama ile ilgili soruşturma başlatmıştı.
TÜPRAŞ Nedir?
TÜPRAŞ (Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş.), Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşu ve en önemli petrol rafinaj şirketidir. 1983 yılında Batman, İzmir (Aliağa), İzmit (Körfez) ve Kırıkkale’de bulunan devlet rafinerilerinin tek çatı altında toplanmasıyla kurulmuştur. Şirket, ham petrolü işleyerek akaryakıt (benzin–motorin), LPG, jet yakıtı, deniz yakıtı, asfalt (bitüm), baz yağ ve çeşitli petrol türevleri üretir. Türkiye’de tüketilen akaryakıt ürünlerinin büyük bölümü TÜPRAŞ rafinerilerinde işlenmektedir.
-
TÜPRAŞ, Türkiye’nin en büyük rafinaj şirketidir.
-
Aktif olarak 4 rafineride üretim yapmaktadır.
-
Koç Holding ana hissedardır.
-
Türkiye’nin enerji arz güvenliğinin temel taşıdır.
Özelleştirilme Süreci
TÜPRAŞ, uzun yıllar kamuya ait bir kuruluş olarak faaliyet gösterdi.
12 Eylül 2005’te yapılan özelleştirme ihalesinde Koç Holding – Shell ortaklığı 4,14 milyar dolarlık teklifi ile şirketin çoğunluk hisselerini aldı.
26 Ocak 2006’da yönetim resmen devredildi.
Daha sonra Shell’in şirketteki hissesi azaltıldı ve 2013 yılı sonunda Koç Holding, ortaklıktaki tüm payları devralarak TÜPRAŞ’ın en büyük hakim ortağı konumuna geldi.
Bugün şirketin yaklaşık %46,5’lik payı Borsa İstanbul’da halka açık olarak işlem görmektedir.
TÜPRAŞ Kimin?
-
Ana Hakim Ortak: Koç Holding
-
Halka Açık Pay: %46,5 (BIST: TUPRS)
-
Genel Merkez: 2021 yılına kadar Kocaeli’ndeydi; günümüzde İstanbul’da bulunuyor.
TÜPRAŞ Ne Üretir?
TÜPRAŞ, ham petrolü işleyerek enerji ve sanayi için kritik rol taşıyan çok çeşitli rafine ürünler üretir:
| Ürün / Yakıt Türü | Kullanım Alanı |
|---|---|
| Benzin & Motorin | Karayolu ulaşımı |
| LPG | Ev ve araç yakıtı |
| Jet Yakıtı | Havacılık |
| Fuel Oil & Deniz Yakıtı | Gemi ulaşımı |
| Bitüm | Yol yapımı ve asfalt |
| Baz ve Motor Yağları | Otomotiv ve sanayi sektörleri |
TÜPRAŞ, Türkiye’de ulaşım, enerji, savunma, ihracat ve sanayi için vazgeçilmez bir konuma sahiptir.
Rafineriler Nerede?
TÜPRAŞ’ın Türkiye’de dört ana rafinerisi bulunmaktadır:
| Rafineri | Şehir | Yıllık Kapasite ve Önemi |
|---|---|---|
| İzmit Rafinerisi | Kocaeli | Şirketin en büyük ve en teknolojik rafinerisi |
| İzmir (Aliağa) Rafinerisi | İzmir | İhracata yönelik üretim ağırlıklı |
| Kırıkkale Rafinerisi | Kırıkkale | İç Anadolu pazarını besleyen merkez |
| Batman Rafinerisi | Batman | Bölgesel üretim ve ham petrol işleme tesisi |
