Sırtını kimseye dayamayan gazete...
16 ARALIK 2019’DAN BERİ

Zeray’dan Zeray’a milyarlık avans!

Zeray’dan Zeray’a milyarlık avans!
Zeray GYO’nun hissesi bugün 6,82 TL’yle günü kapattı. 2025 yılının sonunda halka arz olduğunda 13.40 fiyatlaması vardı. İzahnamede çok büyük oranda borç ödeneceğini görünce şaşırmıştım. SPK’nın bu izahnameyle nasıl Zeray GYO’yu borsaya açtığını sorgulamıştım. Sonrasında pek çok sorun yaşadım, hepsini de ayrı ayrı yazdım. Daha sonra ilgilenmeyi bıraktım. Haziran ayındaki 6 aylık bilançosuna bile bakmadım. Bugün bir arkadaşım dikkat kesilmemi sağladı. Açtım okudum. * Zeray GYO’nun son finansal raporunda dikkatimi çeken bir hesap var. Zeray İnşaat’a verilen avanslar… 30 Haziran 2026’da bu hesapta duran tutar 1 milyar 642 milyon 806 bin 690 lira. Aynı raporda 2025 yıl sonu için gösterilen bakiye ise 430 milyon 528 bin 867 lira. Altı ayda avans bakiyesi 1 milyar 212 milyon lira artmış. Artış yüzde 281,6. Yaklaşık dört katına çıkmış. Üstelik karşılaştırılan tutarlar enflasyona göre düzeltilmiş, aynı satın alma gücüyle hesaplanmış. Az para değil. Şirketin özkaynaklarının yarısından fazla bir tutar, ilişkili şirkete verilen avanslarda duruyor. Ben böyle bir hesabı görünce hangi iş için, hangi şartlarla bu büyüklükte avans verildiğini merak ederim. Şirkete para yatırmış olsam çok daha fazlasını merak ederim. * Zeray GYO, Zeray İnşaat’ın kısmi bölünmesiyle kuruldu. Daha sonra gayrimenkul yatırım ortaklığına dönüştürdü, halka açıldı. Bilançodan öğrendik ki projelerin birçoğunda inşaat işlerini üstlenen şirket de yine Zeray İnşaat. Yani bir tarafta halka açık şirket var, diğer tarafta onun ilişkili olduğu inşaat şirketi. Aralarındaki inşaat sözleşmeleri raporda anlatılıyor. Avans hesabında da Zeray İnşaat’ın adı yazıyor. İki şirketin birbiriyle iş yapmasına başlı başına bir itirazım yok. Ancak halka açık şirketin parasının hangi şartlarda kullanıldığına bakılması gerek. Zeray GYO’ya ortak olan vatandaş, Zeray İnşaat’a verilen avansın karşılığını da güvencesini de bilmek ister. İnşaat şirketi yükümlülüğünü yerine getiremezse kendi yatırımının ne olacağını düşünür. * Raporda avansların devam eden inşaat taahhüt işleri için verildiği yazıyor. Avans dipnotlarında proje proje dağılım ise yok. İyi de hangi projeye ne kadar? Bir projeye 100 milyon lira mı, 500 milyon lira mı avans verilmiş? O inşaatın ne kadarı tamamlanmış? Verilen avans ne zaman yapılan işin hesabından düşülecek? Bunların tek tek anlatılması gerek. İnşaatların büyüklüğünü anlatmak kolay. Proje isimlerini sıralamak da kolay. Avans hesabındaki 1,64 milyar liranın o projelerle bağlantısını da gösterin. Hangi şantiyede, ne kadar iş için, ne kadar kaynak bağlanmış görelim. * Bir de bu paranın güvencesi var. Zeray İnşaat’tan banka teminat mektubu alındı mı? Alındıysa ne kadar? Başka teminatlar varsa bunların karşılığı ne? İş geciktiğinde, avans sözleşmede öngörüldüğü gibi kullanılmadığında ne oluyor? İade şartı var mı? Faiz işliyor mu? Zeray yönetimi, ilişkili olmadığı başka bir müteahhide aynı şartlarla bu büyüklükte avans verir miydi? Verirse hangi güvenceyi isterdi? Aynı titizliği Zeray İnşaat için de gösterdi mi? İnsanın kendi cebinden çıkacak parada gösterdiği dikkatin, başkalarının da ortak olduğu şirkette eksilmesini kabul edemem. * İnşaatların hangi fiyatlarla yaptırıldığı da ayrı mesele. Bağımsız yüklenicilerden teklif alındı mı? Zeray İnşaat’ın fiyatları bunlarla karşılaştırıldı mı? Sözleşmelerin halka açık şirket açısından uygun olduğunu gösteren çalışma nerede? Yönetim kurulunda hangi kararlar alındı? Bağımsız üyelerin değerlendirmesi ve onayı gereken işlemlerde nasıl hareket edildi? Halka arzdan gelen paranın ne kadarı bu avanslar için kullanıldı? Bir de şu var tabi; bağımsız yönetim kurulu üyesi neden istifa etti? Bunları öğrenmek için şirketin muhasebe müdürü olmak gerekmiyor. O şirketin hissesini almış olmak yeterli. * SPK’nın da sözleşmelere, fiyatlara, avansların koşullarına bakması gerekir. Sermaye Piyasası Kanunu, halka açık şirketin ilişkili taraflara piyasa koşullarına aykırı işlemlerle kazanç aktarmasını yasaklıyor. Şirketin malvarlığını veya kârını azaltan, bunların artmasını engelleyen işlemler örtülü kazanç aktarımı kapsamında değerlendirilebiliyor. Zeray’da böyle bir işlem olup olmadığına yalnızca avans tutarına bakarak karar vermek mümkün değil. Sözleşmelerin ve yapılan işlerin incelenmesi gerek. Ama bu büyüklükte bir hesabı sorgulamak için de önce bir usulsüzlüğün ortaya çıkmasını bekleyemeyiz. Denetim zamanında yapılacak ki yatırımcının hakkı korunabilsin. * 30 Haziran itibarıyla Zekeriya Zeray’ın şirketteki payı yüzde 76,25. Şirketin büyük ortağı. Ancak kalan payları alan insanların da parası, beklentisi, hakkı var. Kimi bir maaşını yatırmıştır, kimi yıllarca biriktirdiğini. Kimse o insanlardan parasının hesabını sorarken payı kadar konuşmasını bekleyemez. Zekeriya Zeray’ın hissesi çok diye diğer ortakların soruları küçülmüyor. 1,64 milyar liralık avansın hangi işlere karşılık verildiği, hangi teminatlarla korunduğu açıklansın. Halka açık bir şirkette bu büyüklükteki hesabı iki şirketin kendi arasında halledeceği bir mesele sanmasın. Lamı cimi yok. Halka açıldıysanız bu hesabı da vereceksiniz. * KEVOK mu? Ben olanları daha önce yazdım, ihbar kabul edip MASAK’ın incelemesi gerek. Daha ne yapayım?

Siz ne düşünüyorsunuz?

İlk yorum sizden

Bu habere sizin de bir sözünüz var. Görüşünüzü paylaşın, konuşmaya katılın.

Üyelik gerekmez. Farklı görüşlere saygılı, konuya dair yorumlarınızı bekliyoruz.

okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız.