Nöbetçi EczanelerKaç defa okuyup, kaç defa değiştirdim bu yazıyı emin değilim.
3 gündür hiç durmadan üzerinde çalışıyorum.
Ben çöp işinin uzmanı filan değilim.
Ancak oturduğu yerden ahkam kesen, hayatı boyunca iki kitap okumamış, iki farklı ülke dolaşmamış, değişik kültürlerle ilgilenmemiş, tek işi her ne pahasına olursa olsun karşısındaki siyasi partinin icraatına muhalefet edenlerden de değilim.
Bir konu hakkında fikir bildireceksem önce okuyup araştırırım, yetmez örnekleri var mı, varsa ne durumda ona bakarım.
Kocaeli’de inşa edilmek istenen çöp tesisi ile ilgili de benzer bir tavır içerisindeyim.
“Ben burada yapılmasını istemiyorum” demek olmaz.
Salt bir karşı çıkış tek başına hiçbir şey getirmez.
Geçmişte İzaydaş’ı yere göğe sığdıramayanlar, bugün Kandıra’ya inşa edilecek tesis için kör bir muhalefet sergiliyor.
Şaşkınlıkla izliyoruz.
*
Öncelikle çöp tesisi nereye, nasıl inşa edilirse edilsin karşı çıkanlar olacak.
Özellikle muhalefet partisi temsilcileri, bugün kenti yönetenler ağzıyla kuş tutsa isyan edecek, tepki gösterecek.
Siyaseten fikir üretemeyenler, sadece bağırış çağırış ile bir kaos ortamı yaratmak istiyorlar.
Bu aklın Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisi’ni nasıl karıştırmak istediğini hafta içi gördük.
Cep telefonuyla Kandıralı eylemcilerin olduğu gruplara mesaj gönderen, daha fazla olay çıkarmalarını isteyen CHP’li meclis üyesi Muhammet Ertürk’ü hepimizin utanarak izledik.
Ertürk maalesef bir bireyin hareketlerini değil, büyükşehir CHP meclis grubunun ortak siyaset anlayışını sergiledi.
Ne olmuştu, aşağıdaki haberden tekrar bakabilirsiniz.
Bunun adı provokatörlük: CHP’li meclis üyesinin attığı mesaja bakın!
Kocaeli için 90’lı yıllarda İzaydaş nasıl bir gereklilikti hatırlayanlar var mı?
Bugün bu kentin büyük kısmı 90’lı yıllarda Kocaeli’de yaşamamış, 10-15 yıl önce kente göç etmiş kimseler tarafından yönetiliyor.
Kimi milletvekili, kimi başkan, kimi müdür olmuş durumda.
O günleri hatırlamadıkları için çekilen ve önümüzdeki süreçte doğabilecek sıkıntıların farkında değiller.
İzaydaş’ın yarattığı mucizeyi bilmiyorlar.
“Yine Körfez osurdu” derdik biz çocuk aklımızla.
Özellikle güney yönünden esen, keşişleme, kıble ve lodos sonrasında ağır bir çöp kokusu kaplardı kenti.
Outlet Center henüz inşa edilmemişti.
O bölgede devasa çöp yığınları vardı.
*
Kenti yönetenlerin en azından bir Cities Skylines 2 oynaması gerektiğini düşünüyorum.
Şehri ilk yönetmeye başladığınızda bir çöp tesisiniz yok.
Bir süre sonra kentin çöpleri birikiyor ve ilk adımı atıyorsunuz, vahşi depolama.
İşte Kocaeli’nin İzmit ilçesinde, Outlet Center’in bulunduğu alanda yıllarca bu sistem vardı.
Kent gelişiyordu.
Sürekli göç alıyor ve nüfus artıyordu.
Tıpkı Cities Skylines 2 oyununda olduğu gibi.
Artık ya çöpü yığacak yeni alanlar açmanız lazım, ki bu kenti açık bir çöplüğe dönüştürür, ya da düzenli depolamaya geçmelisiniz.
Dönemin CHP’li büyükşehir belediye başkanı Sefa Sirmen önemli bir adım attı ve kenti düzenli depolamaya yükseltti.
İzaydaş inşa edildi.
*
Ancak düzenli depolamanın da bir zamanı var.
Bir limiti var.
Sefa Sirmen daha önce İzaydaş’ın kuruluşunu anlatmıştı.
Almanya’nın Mannheim kentindeki tesisten örnek aldıklarını söylemiş, normal şartlarda hiçbir koku olmadan, ilerleyen yıllarda depolama alanı üzeri toprakla örtülerek bir milli park inşa edilebileceğinden bahsetmişti.
Depolama alanında kapasite fazlası depolama yapılması halinde koku sorununun ortaya çıkacağını anlatmıştı.
*
Artık çöp konusunda yeni bir noktadayız.
Düzenli depolama da yetmiyor.
Kocaeli’nin nüfusu 2 milyon.
Günlük 2 bin ton çöp üretiyoruz.
İzmit Alikahya bölgesinde yer alan İzaydaş’ın depolama alanları doldu.
Alarm veriyor.
*
Önceki yazımda Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın’ın büyükşehir meclisinde Kandıra’ya yapılacak olan katı atık bertaraf tesisi (çöp tesisi) ile ilgili açıklamalarını eleştirmiştim.
Tahir hoca Kandıra’daki tesisin artık A Planı olmadığını, bir süredir devam eden yeni bir Ar-Ge çalışmasında sonuca ulaşıldığını, Kandıra’nın ise B Planı olacağın ifade etmişti.
Ben de haliyle 2016 yılındaki açıklamalarını hatırlattım.
O zaman genel sekreter olan Tahir Büyükakın İzaydaş’ta 3 yıllık depolama kapasitesi kaldığını söylemişti.
“Üzerinden 9 yıl geçti.
Yeni tesisi inşa etmek 3-4 yıl sürer.
Çöp konusunda çok sıkıntılı bir noktadayız ve bu noktada Kandıra’dan vazgeçmek doğru değil” dedim.
*
Cuma akşamı yaklaşık yarım saat süren bir telefon görüşmesinde çöp tesisi konusunda ne aşamada olduğumuzu konuştuk.
Bu ve benzer konularda nedense Tahir hoca çok yalnız kalıyor.
Belediye bürokratlarının bu gibi süreçleri maalesef gerektiği gibi yönetemediğini düşünüyorum.
Siyaseten de Ak Parti kent genelinde 3 ilçede muhalefette kalmaya, karşısında 3 ilçede iktidar bir ana muhalefet partisi ile mücadele etmeye alışamadı.
Bu sonranın konusu…
En başından Kandıra’daki tesisi herkes “çöp tesisi” olarak biliyor.
Bu normal.
Ancak Kocaeli Büyükşehir Belediyesi çöp tesisi ifadesinin ortadan kalkması, unutulması, tesisin “katı atık bertaraf tesisi” olarak bilinmesi için ne bir kampanya yürütüyor ne de kent genelinde bir lobi oluşturuyor.
Geçtiğimiz yıl genel sekreter yardımcısı Gökmen Mengüç’ün sunumundan sonra tesisle ilgili yasal süreç ilerledi.
Ancak büyükşehir bürokratları sanki yasal süreç tamamlandıktan sonra bu konu önlerine bir sorun olarak gelmeyecekmiş gibi rahat rahat bekledi.
Gün oldu, ÇED süreci tamamlandı.
Kurumlar onay verdi.
Bu onay sonrasında ilk meclis toplantısı geldi çattı.
Büyükşehir bürokratları yine kulaklarının üzerine yattı.
Ancak muhalefet kendince dersine çalıştı.
Birkaç Kandıralıyı örgütledi.
Aralarına kendi partililerini serpiştirdi.
Yetmedi Whatsapp gruplarında Tahir Büyükakın’ın tahrik edilmesi için provokatörlük yaptı.
Mecliste ortalığı birbirine kattılar.
Ve Tahir Büyükakın meclisteki o kısa açıklamasını yaptı.
“Kandıra artık önceliğimiz değil, B planımız.”
Meclisteki o tahrik ortamında nasıl bu kadar sakin kalabildiğini sordum Tahir hocaya; “İnsan haklı ise bağırıp çağırmaz, sakin kalır” dedi.
*
Aslında Kandıra’nın B Planı olduğuyla ilgili bir bilgilendirme meclisten önce CHP’lilere de yapılmış.
Tahir Büyükakın CHP’li meclis üyeleriyle toplantı yapmış ve anlatmış.
Kandıra’nın B planı olacağını, öncelikli planın değiştiğini, atık transfer merkezlerinde ve yerinde bir bertaraf yönteminin Ar-Ge çalışmalarının başarılını geçtiğini söylemiş.
Peki CHP’liler ne yapmış?
Bu toplantı hiç yapılmamış gibi, Büyükakın süreçle ilgili hiç konuşmamış gibi Kandıralıları mecliste provoke ederek kendince siyaset devşirmeye çalışmış.
*
Çöp konusu siyaset devşirmek için çok ama çok hassas bir konu.
Ancak muhalefetin yapıcı bir tavrı yok.
Siyasi olarak tartışılsın, sosyal medya hesaplarından videolar oluşturulsun da, kentin faydasına mı, zararına mı önemli değil…
“Kandıra’ya tesis yapılmasın” diyorlar.
Peki öneri var mı, yok.
Akademik odaların da en başında olumlu yaklaştığı Kandıra’yı, bir anda en önemli bölge olarak ilan edip siyasi olarak bir şeyler elde etmeye çalışıyorlar.
Ancak görünen o ki Alikahyalılardan hiç korkmuyorlar.
Bugün Kandıra’ya tesis yapılmaması demek, Alikahya’daki İzaydaş depolama alanında kapasitenin overload olarak çalışması, yani aşırı yükleme yapılması anlamına geliyor.
Yani Sefa Sirmen’in de dediği gibi aşırı yük ile koku sorunu yaratacak şekilde depolama yapılması gerekiyor.
Aksi halde çöp koyacak yerimiz yok.
Bugüne kadar gelebilmemizin tek yolu da aşırı depolama idi.
Öğrendiğim kadarıyla 5 hatta 10 yıl daha aşırı yükleme ile yoluna devam edebilecek durumda İzaydaş.
Ancak bu ihtimal Alikahya için büyük sorun teşkil ediyor.
Alikahya aşırı yüklenmiş bir İzaydaş ile nefes alamaz hale gelecek.
CHP’liler gerçekten bunu mu istiyor?
Bir tarafta artık kentin merkezi olmuş koskoca Alikahya bölgesindeki İzaydaş’ın düzenli depolama alanı var, bir tarafta artık B Planı haline gelmiş Kandıra Katı Atık Bertaraf tesisi.
Siz bu kenti yönetiyor olsanız hangisini tercih edersiniz?
Elinizdeki depolama alanı alarm veriyor.
Yeni tesis inşa etmeniz lazım.
En uygun alan Kandıra’daki bölge.
Siz olsanız ne yaparsınız?
*
Basit bir köşe yazısından ziyade bir kitapçık yazılabilir bu konuda.
Elimden geldiğince kısmaya çalışıyorum.
Ben yıl içerisinde sürekli yurtdışına seyahate çıkıyorum.
Sadece müzeleri gezmiyor, kentleri ve kültürleri tanıyor, araştırıyorum.
Özellikle ailemin yaşadığı İsveç’e yıl içerisinde birkaç defa gidiyorum.
Kız kardeşimin yaşadığı Malmö’de SYSAV’ın atık yakma tesisi yer alıyor.
Avrupa’nın en büyük çöp tesisi.
Denizin hemen yanında, bir nehre cephe ve kent merkezine sadece 3-5 kilometre mesafede.
Çevreye en ufak bir zararı yok.
1973 yılında kurulan tesisi bu zamana kadar geliştirilerek büyük bir kapasiteye ulaşmış durumda.
İsveç gibi dünyanın en medeni ülkesi sayılan bir yerde, en büyük 2. kent Malmö’nün göbeğindeki bu tesis çöpleri yakarak enerji üretiyor, bir kısmını ise geri dönüştürerek ekonomiye katkı sağlıyor.
İsveç’teki bu tesis öyle verimli işliyor ki her yıl 1 milyon konuta ısıtma, 250 bin konuta ise elektrik sağlıyor.
İsveç’in kendi çöpü yetmiyor, Norveç’ten çöp ithal ediyorlar.
Norveç’in çöpü için bir de üzerine para alıyorlar.
*
Peki biz Kocaeli’de ne yapıyoruz?
Henüz inşa edilmemiş bir tesis için, koku olacak diyoruz.
Henüz inşa edilmemiş bir tesis için, çöp suları yer altı sularına karışacak diyoruz.
Oturduğu yerden ahkam kesen, hayatı boyunca iki kitap okumamış, iki farklı ülke dolaşmamış, değişik kültürlerle ilgilenmemiş kimselerin felaket senaryolarına inanıyoruz.
Onların yönlendirmeleri ile, provokasyonlara alet olarak kendimizi paralıyoruz.
Elbette kimse evinin önünde bir atık bertaraf tesisi istemez.
Ancak bugün Kandıra’ya tesis yapılmazsa yarın herkesin evinin önünde atık dağları oluşacak.
İlk 5-10 yıl Alikahya çöp kokusuna boğulacak.
İzaydaş tam sınıra ulaştığında ise Kocaeli’de çöp koyacak yer kalmayacak.
Bu felaket senaryosunu hayal edebiliyor musunuz?
*
Başkası olsa Tahir Büyükakın’ın yerinde böyle bir riske girmez aslında.
Kandıra imiş, çöp tesisi imiş uğraşmaz.
Bir sonraki seçime ne kadar var şunun şurasında?
3.5 yıl daha sıkar dişini, İzaydaş’ı kapasitesinin çok üstünde depolama yapmaya zorlar ve dönemini tamamlar.
Ne tartışmaya girer, ne bu kadar tepki çeker.
Kendisinden sonra gelecek başkanın kucağına bırakır saatli bombayı.
Ancak kentin trafik ile birlikte en önemli sorunu olan çöp konusunda bir çözüm bulmak için genel sekreterliğinden bu yana çalışıyor Büyükakın.
Sürekli çözüm için kafa yoruyor.
Yeni yöntemler için Ar-Ge çalışmalarına destek veriyor.
Bunun meyvelerini de topluyor.
*
Tahir hocanın A Planı için kısaca bahsettiği, detaylarına girmediği, Ar-Ge çalışmalarının sonucu ortaya çıkan tesis her şeyi ile 250 metrekare alanda hizmet verebiliyor.
20 ton kapasite ile atık transfer bölgelerine hızlıca kurulabiliyor.
Hali hazırda çöp transferi yapılan ve hiçbirimizin fark etmediği o bölgelerde hızlıca yeni tesisler oluşturulabilir.
Her atık transfer bölgesinde 5 tanesi yan yana inşa edilse kentin çöp sorunu çözülmüş olur.
Hali hazırda bu tesis olumlu sonuçlar vermiş.
Bu sebeple A Planı olarak duyuruldu.
Ancak bir B Planı’nın da olması gerekiyor.
Bu sebeple Kandıra Katı Atık Bertaraf Tesisi için yasal süreç devam ediyor.
Bu sebeple Çed olumlu raporu sonrasında Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisi’nde de gerekli onay alındı.
Son anda bir aksilik yaşanırsa Kandıra hızlıca inşa edilecek.
Durum bu iken bağırıp çağırmanın bir anlamı yok.
Aslında muhalefet adına en iyisi beklemek.
Hali hazırda Kocaeli Büyükşehir Belediyesi çöp tesisi konusunda dayak yiyor.
Yarın bu tesisi inşa edildiğinde 10 sene sonra, 20 sene sonra muhalefet Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’ni yönetirken bu tesisi kullanmayacak mı?
Sefa Sirmen İzaydaş’ı 1996 yılında inşa etti.
Yıllar sonra Ak Parti yönetimi İzaydaş sayesinde bu kentte yıllarca çöp sorunu yaşamadan rahat bir yönetim sergilemedi mi?
*
Son olarak Kocaeli Büyükşehir Belediyesi bürokratlarının bu süreci çok kötü yönettiğini bir başka acı durumdan bahsederek tekrarlayayım.
Kamuoyunda hemen herkes mevcut durumu “Kandıralılar ve muhalefet tepki gösterdi, büyükşehir belediyesi geri adım attı” olarak biliyor.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi gelen tepkiler sonrasında Kandıra Katı Atık Bertaraf Tesisi’nden vazgeçilmiş gibi algılanıyor.
“Büyükşehir Belediyesi muhalefetten korktu” deniliyor.
Bu konuyu kamuoyuna anlatamadılar.
Sahne tamamen muhalefetin eline kalmış durumda.
Şapkalarını önlerine koyup yaptıkları bu hatayı görmeleri gerekiyor.
Ne bir medya planlamaları var, ne kamuoyuna dert anlatma kaygıları.
Tahir Büyükakın son dönemde pek çok konuda olduğu gibi bu konuda da yalnız başına kalmış durumda.
*
Toparlayacak olursam.
Bir.
İsveç Malmö örneği incelenirse kent merkezinde dahi olsa atık bertaraf tesisi düzgün inşa edilir ve işletilirse çevreye en ufak bir zararı olmaz.
İsveç Malmö örneği incelenirse atık bertaraf tesisi hem ısınma hem enerji yönünden kent ekonomisine ciddi katkılar sağlar.
Sadece bu bakış açısıyla dahi Kandıra Katı Atık Bertaraf Tesisi sonuna kadar desteklenmelidir.
İki.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi şu anda Kandıra Katı Atık Bertaraf Tesisi ile ilgili bütün prosedüre devam ediyor.
Kandıra Katı Atık Bertaraf Tesisi inşasından vazgeçilmiş değil.
Gelen tepkiler sonrasında bir geri adım söz konusu değil.
Üç.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi benzersiz ve çok önemli bir atık bertaraf sistemi için Ar-Ge çalışmalarına destek olmuş ve olumlu bir sonuç almış.
Bu yeni atık bertaraf yönteminde bir sıkıntı yaşanmaz ise öncelik bu yeni yöntemle çalışacak tesisler inşa etmek olacak.
Bu yeni tesisler, atık transfer merkezlerinde yani evimizden çöp konteynerlerine attığımız atıkların İzaydaş’a gitmeden önce çöp kamyonları ile taşındıkları bölgelerde inşa edilecek.
Her şeyi ile 250 metrekare alan kaplıyor ve inanılmaz sonuçlar veriyorlar.
Dört.
Bu yeni bertaraf sisteminin olumlu sonuçları devam eder ve stabil olursa Kandıra Katı Atık Bertaraf Tesisi’ne gerek kalmayacak.
O zamana kadar olası aksilikler için Kandıra Katı Atık Bertaraf Tesisi inşa edilecekmiş gibi hazır olunacak.
İSVEÇ MALMÖ’DEKİ TESİSİN KENT MERKEZİ VE DENİZE OLAN MESAFESİ:
İSVEÇ MALMÖ’DEKİ TESİS 50 YILDAN FAZLA BİR SÜREDİR HİZMET VERİYOR
YORUMLAR